MỚI NHẤT!

Đọc nhanh >>

AI có thể biến kho dữ liệu khổng lồ thành “mỏ vàng”?

| | Kinh tế vĩ mô - Đầu tư

AI có thể biến kho dữ liệu khổng lồ thành “mỏ vàng”?

Khi các mô hình AI ngày càng dễ tiếp cận, lợi thế cạnh tranh của tổ chức và doanh nghiệp không chỉ nằm ở công nghệ được sử dụng, mà còn ở khả năng xử lý và khai thác hiệu quả dữ liệu. Tuy nhiên, lượng thông tin lớn chỉ tạo ra giá trị khi được tổ chức, kết nối và xử lý theo đặc thù từng lĩnh vực.

Tổ chức có dữ liệu, nhưng chưa chắc đã sẵn sàng cho AI

Một trong những ngộ nhận phổ biến khi các tổ chức hay doanh nghiệp bắt đầu ứng dụng AI là cho rằng chỉ cần đưa dữ liệu hiện có vào hệ thống là có thể khai thác được giá trị. Trên thực tế, dữ liệu trong tổ chức thường được hình thành qua nhiều năm, ở nhiều định dạng và hệ thống khác nhau. Một thông tin có thể nằm trong bảng tính của bộ phận kinh doanh, một phần khác được lưu trong email, tài liệu nội bộ hoặc phần mềm quản trị. Khi dữ liệu phân tán và thiếu cấu trúc thống nhất, AI khó tìm kiếm, kết nối và đối chiếu thông tin từ nhiều nguồn, làm tăng nguy cơ bỏ sót dữ liệu hoặc đưa ra kết quả thiếu chính xác.

Khảo sát của Capgemini Research Institute công bố năm 2025 cho thấy mức độ sẵn sàng về dữ liệu vẫn là điểm yếu của nhiều tổ chức. Trong số 900 lãnh đạo thuộc các bộ phận dữ liệu và AI được khảo sát, chỉ 9% cho biết tổ chức của họ có mức độ trưởng thành cao về tích hợp và khả năng tương tác dữ liệu. Tỷ lệ có mức độ sẵn sàng cao trong giám sát dữ liệu và quản lý vòng đời dữ liệu cũng chỉ đạt 13%.

Tại IBM Think 2026, ông Ric Lewis, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách hạ tầng IBM, ví dữ liệu có thể là “mỏ vàng” hoặc “bãi phế liệu”, tùy vào kiến trúc công nghệ được lựa chọn. Theo ông, xây dựng nền tảng dữ liệu phù hợp là điều kiện để AI hoạt động hiệu quả.

Vấn đề này thể hiện rõ ở những tổ chức có lượng lớn tài liệu nghiệp vụ. Hợp đồng, báo cáo kiểm toán, hồ sơ mua sắm hay quy trình nội bộ thường chứa nhiều thông tin có giá trị, nhưng không phải lúc nào cũng được lưu trữ theo một cấu trúc thống nhất. Nếu AI không thể xác định được tài liệu liên quan, thông tin nào còn hiệu lực và căn cứ nào hỗ trợ cho câu trả lời, kết quả đưa ra có thể thiếu cơ sở.

Đây cũng là bài toán được một số đội ngũ phát triển AI tại Việt Nam lựa chọn giải quyết. Trong đó có iGOT.ai, nền tảng giúp tổ chức, khai thác dữ liệu và hỗ trợ xử lý các nghiệp vụ như kiểm toán, mua sắm công. Giải pháp nằm trong Top 15 Âu Lạc Grand Prize 2026 – giải thưởng trị giá 1 triệu USD, do Liên minh AI Âu Lạc khởi xướng, Tập đoàn FPT bảo trợ, tôn vinh giải pháp AI xuất sắc do người Việt phát triển và làm chủ.

Theo thông tin doanh nghiệp công bố, iGOT.ai đang được ứng dụng tại Kiểm toán nhà nước và Bộ Tài chính để hỗ trợ nghiệp vụ kiểm toán các dự án mua sắm. Riêng tại Bộ Tài chính, nền tảng đã xử lý hơn 886.000 trang tài liệu và đang tổ chức kho dữ liệu mua sắm lịch sử có quy mô khoảng 300 TB để phục vụ phân tích bằng AI. (Nguồn)

Giải phép chuyển tài liệu phi cấu trúc thành dữ liệu có thể truy xuất, xây dựng hệ thống hỏi đáp và hỗ trợ quy trình đa tác nhân trong những nghiệp vụ như kiểm toán, mua sắm và quản trị. Theo nghiên cứu tình huống do Google Cloud công bố, ở một kịch bản kiểm toán, khối lượng công việc trước đây cần bốn chuyên viên thực hiện trong hai tuần nay có thể hoàn thành với một người trong một tuần, giảm 87,5% công sức lao động.

Năng lực dữ liệu quyết định chiều sâu ứng dụng AI

Tuy nhiên, tổ chức dữ liệu mới giải quyết được một phần bài toán. Với lĩnh vực chuyên ngành khác, ví dụ như pháp luật, AI còn cần xử lý thông tin theo tri thức và quy tắc riêng. Một công cụ AI có thể tìm thấy điều khoản liên quan, nhưng để hỗ trợ rà soát văn bản pháp luật, hệ thống còn phải xác định quy định đã sửa đổi, hiệu lực và mối quan hệ giữa những quy định để hỗ trợ rà soát chính xác. Quy mô thách thức được thể hiện qua hoạt động tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật tại Việt Nam. Ngày 19/11/2026, Bộ Tư pháp cho biết các cơ quan Trung ương và địa phương đã tổng hợp 43.702 văn bản thuộc diện rà soát, trong đó có những quy định chồng chéo, phân tán hoặc không còn phù hợp.

Để hỗ trợ việc tra cứu, đối chiếu các quy định pháp luật, Cổng Pháp luật quốc gia đã tích hợp các giải pháp AI, trong đó có LEXcentra, khai thác hơn 2 triệu tài liệu pháp lý. Giải pháp hỗ trợ tìm kiếm, phân tích và xác định những nội dung cần rà soát. Tháng 5/2026, LEXcentra cũng tham gia thử nghiệm công cụ AI phục vụ công tác tổng rà soát văn bản tại Bộ Tư pháp. Việc đánh giá và kết luận pháp lý vẫn thuộc trách nhiệm của cơ quan chuyên môn.

Trong những nghiệp vụ đòi hỏi độ chính xác cao, AI chỉ có thể tạo ra giá trị bền vững khi dữ liệu được đặt trong một cấu trúc đủ rõ để hệ thống hiểu, xử lý và kiểm chứng. Điều này cũng lý giải vì sao việc tiếp cận các mô hình AI ngày càng thuận lợi chưa đồng nghĩa các tổ chức hay doanh nghiệp có thể nhanh chóng tạo ra lợi thế riêng. Mô hình là một thành phần quan trọng, nhưng năng lực tổ chức dữ liệu và tích hợp tri thức chuyên ngành mới tạo nên giá trị khác biệt của các giải pháp AI.

Anh Nhi

Nhịp sống thị trường

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên