APEC 2026: Vì sao Trung Quốc chọn Thâm Quyến để giới thiệu tương lai của AI với thế giới?
Tại APEC 2026 ở Thâm Quyến, robot hình người trực tiếp pha cà phê và vận hành dịch vụ đời thực, phô diễn sức mạnh của "AI hiện thân". Qua đó, Trung Quốc muốn phát đi thông điệp về tham vọng chuyển từ công xưởng thế giới thành trung tâm công nghệ tương lai
- 19-11-2026Tất cả người dùng Viettel trên cả nước chú ý thông báo khẩn cấp
- 18-11-2026Công an phát thông báo quan trọng đến những ai chưa làm hộ chiếu
- 18-11-2026Cựu CEO Nvidia Jensen Huang đồng ý ra điều trần trước Thượng viện Mỹ
Tại trung tâm báo chí phục vụ APEC 2026 ở Thâm Quyến, những tách cà phê của các phóng viên quốc tế được pha chế trực tiếp bởi robot hình người. Không chỉ lặp lại các thao tác lập trình sẵn, những cánh tay máy này còn có khả năng tự nhận diện và vận hành nhiều thiết bị pha chế thương mại khác nhau. Chỉ cần gọi món qua màn hình cảm ứng hoặc bằng giọng nói, cả một hệ thống robot sẽ tự động phối hợp nhịp nhàng để hoàn tất đơn hàng.
Cụ thể, bảy cỗ máy AlphaBot do công ty AI² Robotics phát triển đã được bố trí để phục vụ cà phê, kem và nước giải khát ngay tại sự kiện. Theo đài RTHK, đội ngũ robot này chỉ mất khoảng hai phút để hoàn thành trọn vẹn một quy trình phục vụ - nhanh hơn gấp đôi so với mức năm phút của nhân viên con người.

Robot hình người phục vụ cà phê, kem và nước giải khát tại trung tâm báo chí APEC 2026 (Ảnh: Reuters)
Hơn cả một màn trình diễn công nghệ thu hút khách tham quan, đây thực chất là một tuyên ngôn đầy chủ ý được Bắc Kinh đặt ngay giữa tâm điểm quốc tế: Trung Quốc muốn cả thế giới tận mắt chứng kiến diện mạo công nghệ tương lai mà nước này đang kiến tạo. Và sân khấu được chọn để phát đi thông điệp ấy không phải Bắc Kinh hay Thượng Hải, mà chính là Thâm Quyến - nơi từng khởi đầu là một đặc khu kinh tế và nay đã vươn mình thành một trong những thủ phủ công nghệ quan trọng bậc nhất của đại lục.
Từ đặc khu kinh tế đến biểu tượng của một Trung Quốc mới
Năm 1980, Thâm Quyến được chọn làm một trong những đặc khu kinh tế đầu tiên của Trung Quốc, khi đó vẫn chỉ là một làng chài ven biển nghèo nàn. Hơn bốn thập kỷ sau, nơi đây đã lột xác thành trung tâm sản xuất, thương mại và đổi mới sáng tạo hàng đầu, là đại bản doanh của những gã khổng lồ công nghệ như Huawei, Tencent, DJI hay BYD.

Thâm Quyến sau hơn 40 năm chuyển mình từ một làng chài nghèo thành thành phố của tương lai (Ảnh: Thiên Minh)
Chính màn lột xác ngoạn mục này đã mang lại cho Thâm Quyến một giá trị biểu tượng đặc biệt: thành phố không chỉ là thước đo cho tốc độ tăng trưởng thần tốc, mà còn là minh chứng sống động nhất cho thành công của công cuộc cải cách mở cửa mà Bắc Kinh luôn muốn giới thiệu với thế giới.
Đặt trong bối cảnh Trung Quốc đăng cai APEC lần thứ ba, nối tiếp Thượng Hải năm 2001 và Bắc Kinh năm 2014, việc lựa chọn Thâm Quyến mang một thông điệp chiến lược hoàn toàn khác biệt. Nếu hai kỳ hội nghị trước tập trung khắc họa hình ảnh một cường quốc đang vươn mình hội nhập, thì Thâm Quyến năm 2026 lại là sân khấu để Trung Quốc phô diễn một diện mạo mới: một nền kinh tế đang quyết tâm thoát khỏi cái bóng "công xưởng của thế giới" để vươn lên thành trung tâm phát triển và thương mại hóa các công nghệ tương lai.
Không chỉ nói về AI, Trung Quốc muốn cho thế giới nhìn thấy AI đang hoạt động
Điểm khác biệt lớn nhất tại APEC 2026 nằm ở chỗ, công nghệ không còn gói gọn trong những bài tham luận khô khan hay các buổi hội thảo lý thuyết, mà được lồng ghép trực tiếp vào mọi không gian sinh hoạt để các nhà lãnh đạo, doanh nhân và phóng viên quốc tế tận tay trải nghiệm.
Ngay tại trung tâm báo chí, những cỗ máy phục vụ đồ uống chính là minh chứng rõ nét cho khái niệm "AI hiện thân" (embodied AI) - công nghệ giải phóng trí tuệ nhân tạo khỏi màn hình máy tính để bước ra tương tác trực tiếp với thế giới vật lý. Mở rộng ra các khu vực khác, từ những màn đồng diễn robot, hệ thống ký gửi hành lý nhận diện khuôn mặt cho đến đội ngũ robot giao hàng tự động, tất cả cùng phác họa nên chân dung một đô thị đang vận hành như một phòng thí nghiệm tự động hóa khổng lồ.

Robot hình người đồng diễn trên đường phố Thâm Quyến để chào mừng sự kiện APEC 2026 (Ảnh: Reuters)
Cách phô diễn này hoàn toàn khác biệt với việc khoe mẽ những mô hình AI chỉ biết soạn văn bản, vẽ tranh hay trả lời câu hỏi. Thông qua đó, Trung Quốc muốn chứng minh trí tuệ nhân tạo đã sẵn sàng tham gia sâu vào chuỗi sản xuất, dịch vụ, vận tải và nhịp sống đô thị. Nói cách khác, tham vọng của Bắc Kinh không dừng lại ở việc tạo ra những phần mềm thông minh, mà là kiến tạo cả một hệ sinh thái công nghệ có năng lực vận hành thực thụ ngoài đời thực.
Thông điệp này càng được củng cố mạnh mẽ qua dàn diễn giả góp mặt tại Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC (APEC CEO Summit). Theo Bloomberg, danh sách khách mời quy tụ lãnh đạo của những tên tuổi đầu ngành như CATL, Baidu và Unitree Robotics. Sự hiện diện đồng bộ của các đại diện từ mảng pin năng lượng, trí tuệ nhân tạo cho tới robot cho thấy Bắc Kinh đang chủ đích đặt công nghệ làm hạt nhân cho câu chuyện hợp tác kinh tế toàn khu vực.
Còn một lý do nữa giúp Thâm Quyến trở thành lựa chọn lý tưởng nằm ở vị trí chiến lược của thành phố này bên trong Vùng Vịnh Lớn Quảng Đông – Hong Kong – Macau (Greater Bay Area).
Đây là một siêu vùng kinh tế hội tụ và bổ trợ lẫn nhau giữa các đầu tàu có thế mạnh riêng biệt: nếu Thâm Quyến dẫn đầu về công nghệ và sản xuất, thì Hong Kong nắm giữ lợi thế về tài chính cùng khả năng kết nối quốc tế, còn Quảng Châu đóng vai trò là trung tâm thương mại và công nghiệp trọng điểm. Vì vậy, việc đưa APEC về Thâm Quyến cho phép Trung Quốc quảng bá không chỉ một đô thị đơn lẻ, mà là cả một mạng lưới kinh tế khép kín có năng lực liên thông chặt chẽ từ khâu nghiên cứu, huy động vốn cho đến sản xuất và tiêu thụ.
Đối với các nền kinh tế tại châu Á – Thái Bình Dương, động thái này đồng thời là một lời mời gọi hợp tác đầy sức nặng. Bắc Kinh muốn khẳng định rằng hệ sinh thái công nghệ của họ không chỉ gói gọn cho thị trường nội địa, mà đã đủ tầm vóc để trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng, dòng vốn đầu tư và quy trình phát triển sản phẩm trên quy mô toàn cầu.
Một sân khấu công nghệ giữa những căng thẳng địa chính trị
Tuy nhiên, APEC 2026 lại diễn ra ngay giữa tâm điểm căng thẳng công nghệ Mỹ - Trung chưa có hồi kết. Các vấn đề gai góc như chip bán dẫn, chuỗi cung ứng, trí tuệ nhân tạo và hàng rào kiểm soát xuất khẩu đang làm nhức nhối các bên liên quan cũng như chi phối trực tiếp đến cục diện kinh tế toàn cầu.

Bê bối đời tư của Jensen Huang đang trở thành tâm điểm mới trong cuộc đối đầu công nghệ Mỹ - Trung (Ảnh: NYT)
Trong bối cảnh đó, diện mạo hiện đại của Thâm Quyến mang ý nghĩa vượt xa mục tiêu quảng bá du lịch hay thu hút dòng vốn đầu tư đơn thuần. Đây là lời khẳng định đanh thép của Bắc Kinh rằng bất chấp các lệnh trừng phạt, Trung Quốc vẫn giữ vững năng lực tự chủ đổi mới, đủ sức nuôi dưỡng những tập đoàn công nghệ khổng lồ và tham gia định hình các ngành công nghiệp mới của thế giới.
Tờ Financial Times nhận định, Trung Quốc đang tận dụng tối đa sân khấu APEC để phô diễn sức mạnh công nghệ thông qua các chuyến thực địa tại nhà máy thông minh, trụ sở tập đoàn lớn cùng các khu vực trình diễn robot hình người. Đây là bước đi chiến lược nhằm định vị hình ảnh một siêu cường công nghệ giữa lúc cuộc cạnh tranh địa chính trị ngày càng khốc liệt.

Robot hình người di chuyển trên đường phố Thâm Quyến (Ảnh: CNBC)
Dẫu vậy, giới quan sát cho rằng cần phải vạch rõ ranh giới giữa khả năng "trình diễn" và năng lực triển khai thương mại trên diện rộng. Một cỗ máy pha cà phê vận hành trơn tru tại sự kiện không đồng nghĩa với việc robot đã sẵn sàng thay thế con người trong đại đa số ngành dịch vụ. Tương tự, một màn chạy thử xe tự hành mãn nhãn cũng chưa đủ để chứng minh công nghệ này đã giải quyết triệt để các bài toán hóc búa về an toàn, chi phí và hành lang pháp lý. Giá trị thực sự của những đột phá này vẫn cần thời gian kiểm chứng trước khi vận hành đại trà.
Thành phố tương lai hay lời tuyên bố về vị thế?
Về bản chất, APEC là diễn đàn thúc đẩy đối thoại và hợp tác kinh tế giữa 21 nền kinh tế thành viên. Tuy nhiên, dưới góc độ của nước chủ nhà, sự kiện này còn là cơ hội vàng để kể câu chuyện định vị bản thân trước toàn cầu.
Bằng cách đưa các nhà lãnh đạo, doanh nhân và giới truyền thông quốc tế đến Thâm Quyến, Trung Quốc đang kết hợp khéo léo giữa ngoại giao kinh tế và phô diễn công nghệ. Từ những cỗ máy pha chế đồ uống, các nhà máy thông minh cho đến hệ thống dịch vụ tự động, tất cả đều trở thành biểu tượng trực quan nhất cho khát vọng vươn lên của quốc gia này.
Thông điệp cốt lõi ở đây có lẽ không nằm ở việc một con robot có thể pha tách cà phê nhanh hơn con người bao nhiêu phút. Sâu xa hơn, nó đặt ra một câu hỏi mang tính thời đại: Ai mới là người thực sự nắm giữ công nghệ lõi, năng lực sản xuất và hệ sinh thái để đủ sức biến những ý tưởng viễn tưởng thành các sản phẩm thương mại hóa?
Thâm Quyến được chọn mặt gửi vàng bởi thành phố này có thể tự trả lời câu hỏi đó bằng chính nhịp sống hiện hữu trên từng con phố, bên trong các dây chuyền nhà máy và tại các trung tâm nghiên cứu.

Taxi tự lái di chuyển trên đường phố Thâm Quyến (Ảnh: Reuters)
Vì lẽ đó, APEC 2026 không đơn thuần là dịp để Trung Quốc mở cửa đón tiếp bạn bè quốc tế. Đây chính là thời khắc để Bắc Kinh phát đi một tuyên ngôn đanh thép về vị thế của mình trong cuộc đua định hình trật tự kinh tế mới. Trung Quốc không còn muốn dừng lại ở vai trò "công xưởng" gia công sản phẩm cho thế giới, mà đang quyết tâm trở thành cái nôi kiến tạo nên những công nghệ dẫn dắt tương lai của nhân loại.
Đời sống & Pháp luật