Bác sĩ ở Thái Lan đều kiêng món ăn này tại bệnh viện vì một 'lời nguyền'

Thanat Tantinam, bác sĩ phẫu thuật đại trực tràng tại Thái Lan, am hiểu hệ tiêu hóa và tỷ lệ mắc ung thư đường ruột. Nhưng ông còn biết một điều khác: tuyệt đối không ăn gà rán KFC tại nơi làm việc.

Trong giới bác sĩ Thái Lan, tồn tại một điều kiêng kỵ kỳ lạ: ăn KFC trong ca trực sẽ khiến công việc trở nên quá tải. Quan niệm này đã lan truyền khoảng một thập kỷ qua, đến mức nhiều đồng nghiệp có thể khó chịu nếu thấy người khác mang gà rán đến bệnh viện.

"Đây là chuyện mê tín nghiêm túc tại một số bệnh viện. Đồng nghiệp có thể nổi giận nếu bạn mang KFC đến", bác sĩ Thanat, 35 tuổi, nói.

Trong giai đoạn 2023-2024, ông cùng một số đồng nghiệp tại Bệnh viện Phatthalung ở miền nam Thái Lan đã tiến hành thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng trên 345 ca trực phẫu thuật. Thử nghiệm so sánh khối lượng công việc và lượng máu mất ước tính của bệnh nhân giữa 3 nhóm bác sĩ: nhóm ăn KFC, nhóm ăn gà rán Five Star Chicken của một thương hiệu nội địa và nhóm không ăn gì.

Kết quả công bố đầu năm nay trên tạp chí y khoa Annals of Surgery Open cho thấy ăn KFC không khiến bác sĩ phải xử lý nhiều ca bệnh hơn. Tuy nhiên, nghiên cứu vẫn chưa giải đáp được nguồn gốc của "lời nguyền KFC" hay lý do nó có sức ảnh hưởng lớn đến cả những người được đào tạo khoa học như bác sĩ Thanat.

Ông cho biết vẫn tin vào điều này ở mức 80%. Nếu có người mang KFC đến nơi làm việc, ông sẽ để dành đến hết ca trực mới ăn.

Tín ngưỡng song hành với đời sống hiện đại

Tại Thái Lan, những quan niệm mê tín như vậy không hiếm gặp. Phật giáo hòa trộn với tín ngưỡng dân gian, nghi lễ Hindu và chiêm tinh Trung Quốc, tạo nên sự hiện diện phổ biến của yếu tố tâm linh trong đời sống hiện đại.

"Ở Thái Lan, mê tín không đối lập với hiện đại. Hai điều này tồn tại song song một cách tự nhiên", Theeranuch Pusaksrikit, giáo sư tại Đại học Chulalongkorn, chuyên nghiên cứu ảnh hưởng của mê tín đến hành vi tiêu dùng, nhận xét.

Theo bà, một người có thể sở hữu bằng cấp khoa học, chọn ngày lành trước khi ký hợp đồng và đeo bùa hộ mệnh khi đi làm.

Từ những nghi lễ cầu may, trang phục theo màu sắc may mắn từng ngày trong tuần đến việc mua vé số theo biển số xe, các tập tục này xuất hiện trong nhiều khía cạnh đời sống. Bác sĩ Thanat cho biết mỗi bệnh viện có những điều kiêng kỵ riêng. Một số đồng nghiệp tránh ăn các loại hạt, pizza hoặc uống cà phê trong ca trực. Tại ít nhất một bệnh viện, chuối – loại quả vốn được xem là may mắn – cũng bị coi là điều cấm kỵ.

Tuy nhiên, "lời nguyền KFC" được cho là một trong những điều kiêng kỵ phổ biến và tồn tại lâu nhất trong giới y tế.

Điều này thậm chí thu hút sự chú ý của chính KFC. Suhayl Limbada, cựu giám đốc marketing của KFC Thái Lan, cho biết hãng nhận thấy doanh số tại các cửa hàng gần bệnh viện giảm rõ rệt.

Tháng 11/2024, nhân Ngày Bác sĩ Thái Lan, KFC triển khai chiến dịch quảng cáo khai thác chính quan niệm này. Các cửa hàng gần bệnh viện bán gà rán trong bao bì có dòng chữ "Đây không phải KFC", như một nghi thức hóa giải lời nguyền. Chiến dịch được đón nhận tích cực.

Ông Limbada cho rằng lời nguyền có thể bắt nguồn từ một cửa hàng KFC ở vùng nông thôn. Một đêm nọ, cửa hàng giao gà đến bệnh viện địa phương đang thiếu nhân lực. Vị bác sĩ đói bụng vừa nhận đồ ăn thì phải gặp phải số ca bệnh tăng đột biến.

Lời nguyền giúp nhân viên y tế gắn kết

Theo Titaporn Nasaarn, bác sĩ cấp cứu 34 tuổi tại Bệnh viện Kamalasai ở đông bắc Thái Lan, điều kiêng kỵ này chủ yếu áp dụng với các khoa khó rời bệnh viện để đi ăn, như khoa phẫu thuật và cấp cứu.

Bà kể rằng từng có một lần các đồng nghiệp chủ động tận dụng lời nguyền. Trong một buổi tối yên ắng bất thường tại khoa hồi sức tích cực ngoại khoa, một số y tá lo ngại ít bệnh nhân sẽ khiến họ mất các ca làm sắp tới. Bác sĩ gây mê phụ trách đã đặt KFC và pizza để "triệu hồi" bệnh nhân. Sau đó, các giường bệnh nhanh chóng kín chỗ.

Trong khi đó, KFC vẫn là món ăn được ưa chuộng tại Thái Lan, với nhiều biến tấu địa phương như cơm gà cà ri xanh. Bệnh nhân và người nhà đôi khi mua gà rán tặng nhân viên y tế. Tuy nhiên, Jaruda Mamuangbon, y tá 42 tuổi tại Bệnh viện Vajira ở Bangkok, cho biết số món quà KFC như vậy đã giảm mạnh trong khoảng 2 năm gần đây. Bà cho rằng các gia đình có thể đã biết đến điều kiêng kỵ qua mạng xã hội.

Giáo sư Theeranuch nhìn nhận niềm tin này không phải biểu hiện của thái độ chống lại khoa học. Thay vào đó, nó giúp nhân viên y tế đối phó với áp lực công việc khó lường.

Bà cho rằng một quy tắc chung như không ăn KFC trong ca trực có thể tạo cho nhân viên cảm giác kiểm soát phần nào những tình huống vốn không thể dự đoán, đồng thời tăng sự gắn kết giữa đồng nghiệp.

Bác sĩ Thanat cũng có cách lý giải thực tế hơn. Theo ông, lời nguyền chủ yếu phổ biến tại các bệnh viện công, nơi bác sĩ thường làm việc quá sức và nhận mức lương thấp hơn so với khu vực tư nhân. Trong khi đó, bác sĩ tại bệnh viện tư có thể được trả công cao hơn khi số lượng bệnh nhân tăng.

"Tôi nghĩ lời nguyền KFC là sự phản chiếu nỗi sợ hãi. Chúng tôi cần một vật tế thần", ông nói.