Bão giá ập đến, quán xá lao đao

Giá tăng dây chuyền, quán ăn vắng khách

Trưa 18/3, tại một quán phở - bún bò trong con hẻm đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa (phường Xuân Hòa, TPHCM ), cảnh đìu hiu trái ngược hẳn với không khí nhộn nhịp trước đây. Chủ quán cho biết, sau khi giá xăng dầu và gas tăng, kéo theo chi phí nguyên liệu leo thang, quán buộc phải tăng thêm 5.000 đồng, lên 50.000 đồng/tô suốt gần 10 ngày qua.

Quyết định tăng giá lập tức khiến lượng khách giảm hơn 30%. Nếu trước đây quán thường hết hàng vào đầu giờ chiều thì nay dù qua cao điểm vẫn còn nhiều phần chưa bán được.

“Không tăng thì lỗ, mà tăng thì mất khách. Từ thịt, rau, chả đến hộp đựng, cái gì cũng tăng nên chúng tôi không còn cách lựa chọn khác” - chủ quán nói.

Thực tế, không chỉ quán nhỏ lẻ, nhiều hàng ăn tại TPHCM rơi vào vòng xoáy chi phí. Theo ghi nhận, giá gas dân dụng loại 12kg hiện phổ biến quanh ngưỡng hơn 500.000 đồng/bình, tăng mạnh so với mức khoảng 300.000–350.000 đồng trước đây. Trong khi đó, chi phí vận chuyển đội lên theo giá xăng khiến giá nguyên liệu từ các tỉnh đổ về thành phố cũng tăng theo từng ngày.

Từng “gồng mình” giữ giá suốt thời gian dịch bệnh, bà Hạnh, chủ quán hủ tiếu trên đường Nguyễn Gia Trí (phường Thạnh Mỹ Tây) nay cũng buộc phải điều chỉnh giá bán. Mỗi món ăn tăng khoảng 10.000 đồng, nước uống tăng 5.000 đồng.

“Trước đây cố chịu để giữ khách nhưng giờ chi phí tăng đồng loạt, không tăng thì không thể duy trì” - bà Hạnh nói.

Ngoài tiền gas tăng vọt, chi phí nguyên liệu từ quê gửi lên cũng tăng thêm khoảng 10.000 đồng/kg, chưa kể chi phí vận chuyển.

Một quán cơm tấm đêm tại phường Vườn Lài cũng áp dụng mức tăng linh hoạt: khách ăn tại chỗ tăng 5.000 đồng, mang đi tăng khoảng 7.000 đồng do giá bao bì, hộp đựng tăng cao.

Theo khảo sát, giá nhiều loại bao bì nhựa, túi nylon đã tăng 30 – 50% so với trước , trở thành khoản chi không nhỏ với các quán bán mang đi vốn là xu hướng phổ biến sau dịch.

Xoay xở giữ giá, chấp nhận “lời mỏng”

Trong khi nhiều quán buộc phải tăng giá, vẫn có những người chọn cách giữ nguyên mức giá cũ để duy trì lượng khách quen, đặc biệt là nhóm lao động thu nhập thấp.

Chị Hải, chủ quán cơm bình dân Minh Hải ở phường Xuân Hòa bộc bạch, sẽ vẫn giữ mức 35.000 đồng/phần như thời gian trước đây. Tuy nhiên, để duy trì mức giá này, chị phải tính toán từng khoản chi. Giá túi nylon đã tăng gần gấp đôi, gas cũng tiệm cận 500.000 đồng/bình. Trung bình mỗi tháng quán sử dụng 4–5 bình gas, tạo áp lực không nhỏ.

Để “cầm cự”, gia đình chị tận dụng lợi thế không phải thuê mặt bằng, tự đi chợ đầu mối để giảm chi phí trung gian. Đặc biệt, chị không tham gia các ứng dụng giao đồ ăn mà tự nhận đơn qua điện thoại, mạng xã hội rồi giao tận nơi.

“Nếu bán qua app, mỗi phần cơm phải lên 70.000 – 80.000 đồng vì phí chiết khấu. Tự giao thì giá vẫn bình dân, khách lại đông hơn. Khách của mình đều là học sinh, sinh viên, người lao động, dân văn phòng… Tất cả đều ăn cơm ở đây rất lâu. Mình chấp nhận lời ít lại, thậm chí huề vốn để hỗ trợ khách giai đoạn này. Hy vọng thời gian tới, giá cả mọi thứ sẽ ổn định hơn, bữa ăn cũng “dễ thở” hơn” - chị Hải chia sẻ.

Ông Minh, chủ hai quán buffet nướng đồng giá 169.000 đồng tại xã Bà Điểm cho biết, dù chi phí nguyên liệu có tăng, quán vẫn quyết định giữ nguyên giá bán, đồng thời duy trì chính sách miễn phí cho trẻ em dưới 1m.

Theo ông Minh, một số nhà cung cấp đã điều chỉnh giá nhưng đều thông báo trước để hai bên cùng trao đổi, thống nhất. Đa phần là mối làm ăn lâu năm nên họ cũng chia sẻ chứ không tăng đột ngột.

Dù vậy, ông Minh cho rằng mức tăng hiện tại vẫn trong khả năng kiểm soát nên quán vẫn có thể cân đối chi phí mà chưa cần điều chỉnh giá bán. Ngoài ra, lợi thế không phải thuê mặt bằng giúp quán giảm áp lực chi phí cố định, từ đó có dư địa để bù đắp phần tăng của nguyên liệu và nhân công.

“Thà chấp nhận lợi nhuận ít hơn, còn hơn để toàn bộ chi phí dồn lên khách. Nếu tăng giá lúc này, khách sẽ cân nhắc ngay” - ông Minh chia sẻ.

Thay đổi thói quen

Không chỉ người bán chịu áp lực, người tiêu dùng cũng buộc phải điều chỉnh hành vi chi tiêu. Khi giá một bữa ăn bên ngoài tăng đáng kể, nhiều người lựa chọn mang cơm đi làm để tiết kiệm.

Chị Hoài An (nhân viên văn phòng tại phường Gia Định) cho biết, chi phí ăn trưa trước đây khoảng 50.000 đồng, nay có thể tăng gần gấp đôi nếu ăn ngoài. “Món gì cũng tăng nên mình phải tự cân đối lại. Dậy sớm nấu cơm mang theo sẽ tiết kiệm hơn nhiều”, - chị An nói.

Theo các chuyên gia kinh tế, chi phí ăn uống bên ngoài là một trong những khoản bị cắt giảm đầu tiên khi giá cả leo thang. Điều này khiến các hàng quán, đặc biệt là quán bình dân chịu tác động kép: chi phí tăng nhưng sức mua giảm.

Trong bối cảnh đó, bài toán “tăng giá hay giữ khách” trở thành lựa chọn khó khăn với từng chủ quán. Không ít người chấp nhận lợi nhuận mỏng để duy trì hoạt động, trong khi số khác buộc phải tăng giá để tránh thua lỗ.