Bảo hiểm trở thành nguồn thu tiềm năng của các nhà băng

Bảo hiểm đóng góp doanh thu hàng nghìn tỷ đồng

Trong bối cảnh thị trường bảo hiểm nhân thọ còn đối mặt với áp lực tăng trưởng, hoạt động bảo hiểm tại nhiều ngân hàng ghi nhận kết quả tích cực. Nguồn thu từ phân phối sản phẩm và hoạt động của các doanh nghiệp bảo hiểm trong hệ sinh thái đang tạo thêm dư địa phát triển cho các nhà băng.

Theo số liệu từ Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, tính đến hết tháng 9/2026, thị trường bảo hiểm nhân thọ ghi nhận 1.141.841 hợp đồng khai thác mới, tăng 4,3% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, tổng doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ trong 9 tháng ước đạt 101.621 tỷ đồng, giảm 4%; doanh thu phí khai thác mới đạt khoảng 15.894 tỷ đồng.

Trong cơ cấu doanh thu phí khai thác mới, đại lý truyền thống đóng góp hơn 51%, kênh phân phối qua ngân hàng (bancassurance) chiếm gần 45%, còn các kênh khác đóng góp khoảng 4%. Tỷ trọng này cho thấy ngân hàng tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong việc đưa sản phẩm bảo hiểm đến khách hàng.

Tại Techcombank, báo cáo tài chính hợp nhất cho thấy thu từ dịch vụ kinh doanh bảo hiểm trong 9 tháng đầu năm 2026 đạt 2.150 tỷ đồng, gấp 2,4 lần cùng kỳ và vượt gần 60% kết quả cả năm trước. Sau khi trừ chi phí, lãi thuần từ mảng này đạt gần 1.700 tỷ đồng, tăng hơn gấp đôi. Đóng góp của bảo hiểm trong tổng thu dịch vụ theo đó tăng từ 10% lên 15%.

LPBank cũng ghi nhận mức tăng đáng kể. Theo báo cáo tài chính quý III/2026, doanh thu từ hoạt động đại lý bảo hiểm trong 9 tháng đạt khoảng 5.689 tỷ đồng, tăng 163% so với mức 2.160 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025.

Tại VPBank, thu từ dịch vụ bảo hiểm tính đến ngày 30/9 đạt hơn 5.800 tỷ đồng. Trong hệ sinh thái của ngân hàng, bảo hiểm số OPES ghi nhận doanh thu hơn 3.600 tỷ đồng trong 8 tháng đầu năm, tăng 30% so với cùng kỳ.

Các doanh nghiệp bảo hiểm trong hệ sinh thái MB cũng có kết quả đáng chú ý. MB Life ghi nhận doanh thu phí khai thác mới khoảng 900 tỷ đồng trong 8 tháng đầu năm 2026, tổng doanh thu phí bảo hiểm lũy kế đạt gần 3.100 tỷ đồng. Ở mảng phi nhân thọ, MIC đạt doanh thu phí bảo hiểm gốc 9 tháng là 5.064 tỷ đồng, tăng 32% so với cùng kỳ.

Thực tế, hiện nay ngân hàng đang nỗ lực giảm lãi suất cho vay giảm để hỗ trợ doanh nghiệp đang đặt các ngân hàng trước một bài toán không dễ duy trì dòng vốn cho nền kinh tế mà không đánh đổi quá nhiều lợi nhuận. Khi dư địa mở rộng biên lãi thuần thu hẹp, tăng trưởng tín dụng không còn là lời giải duy nhất. Khả năng khai thác nguồn thu ngoài lãi, tối ưu chi phí vốn và kiểm soát nợ xấu đang trở thành những biến số quyết định chất lượng lợi nhuận ngân hàng trong giai đoạn tới.

Từ phân phối đến sở hữu doanh nghiệp bảo hiểm

Cùng với khai thác nguồn thu hiện hữu, các ngân hàng đang mở rộng mức độ tham gia thị trường thông qua thành lập, góp vốn hoặc mua lại doanh nghiệp bảo hiểm. Hướng đi này cho phép nhà băng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng dịch vụ, từ phát triển sản phẩm đến phân phối và chăm sóc khách hàng.

MSB vừa thông qua chủ trương góp vốn, mua cổ phần để thành lập mới hoặc mua lại doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ. Với lĩnh vực phi nhân thọ, ngân hàng dự kiến góp vốn thành lập công ty con, phục vụ khách hàng cá nhân, doanh nghiệp và hệ sinh thái, tập trung vào các sản phẩm bảo hiểm tài sản và con người.

Nếu được triển khai, kế hoạch này có thể giúp MSB chủ động hơn trong việc kết nối sản phẩm bảo hiểm với nhu cầu tài chính của khách hàng. Đây cũng là một hướng mở rộng hoạt động nhằm bổ sung động lực tăng trưởng trong giai đoạn 2027–2030.

ACB cũng bổ sung doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ vào hệ sinh thái. Tháng 8/2026, Công ty TNHH Bảo hiểm Phi nhân thọ ACB (ACB Insurance) được cấp phép thành lập và hoạt động với vốn điều lệ 500 tỷ đồng. Theo phương án được thông qua, Công ty TNHH Quản lý nợ và Khai thác tài sản ACB sở hữu 91% vốn, Công ty Chứng khoán ACB nắm 9%.

ACB Insurance được định hướng triển khai các nghiệp vụ bảo hiểm tài sản, hàng hóa vận chuyển, xe cơ giới, cháy nổ, tín dụng, rủi ro tài chính và sức khỏe. Doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu phí bảo hiểm tăng trưởng kép trên 50% mỗi năm trong giai đoạn 2026–2030; sau 5 năm hướng tới quy mô tài sản khoảng 2.000 tỷ đồng, tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu trên 20% và thị phần hơn 1,5%.

Ở mảng nhân thọ, VPLife đã được cấp phép và dự kiến hoạt động trong quý I/2027. Sự xuất hiện của doanh nghiệp này, cùng các kế hoạch đầu tư mới của ngân hàng, có thể làm gia tăng cạnh tranh về sản phẩm, mạng lưới phân phối và chất lượng phục vụ.

Thực tế, mô hình ngân hàng gắn với doanh nghiệp bảo hiểm đã hiện diện nhiều năm tại Việt Nam, với BIDV có BIC và liên doanh BIDV MetLife; VietinBank có VBI; Agribank có ABIC; MB có MIC và MB Life. Điểm đáng chú ý hiện nay là thêm nhiều ngân hàng lựa chọn trực tiếp đầu tư để mở rộng hoạt động bảo hiểm.

Theo các chuyên gia Chứng khoán Vietcombank (VCBS), thành lập công ty bảo hiểm là xu hướng dài hạn của ngân hàng nhằm giảm phụ thuộc vào tín dụng trong bối cảnh biên lãi thuần chịu áp lực thu hẹp.

Lợi thế của ngân hàng nằm ở mạng lưới giao dịch, nền tảng số và quan hệ sẵn có với khách hàng. Khi được khai thác đúng mục đích, có sự đồng ý phù hợp và tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu, thông tin về nhu cầu tài chính có thể hỗ trợ phát triển sản phẩm và nâng cao chất lượng phục vụ.

Tuy nhiên, sở hữu doanh nghiệp bảo hiểm cũng đặt ra yêu cầu về vốn, năng lực quản trị rủi ro và thực hiện cam kết dài hạn với người tham gia. Nguồn thu bền vững phải đi cùng chất lượng tư vấn, tính phù hợp của sản phẩm và khả năng duy trì hợp đồng.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ đã chi trả khoảng 55.733 tỷ đồng, tăng 21,5% so với cùng kỳ. Quy mô chi trả cho thấy, song hành với khai thác mới là nghĩa vụ thực hiện quyền lợi bảo hiểm theo hợp đồng. Với các ngân hàng đang mở rộng đầu tư, chất lượng phục vụ và niềm tin của khách hàng sẽ là nền tảng để bảo hiểm trở thành nguồn thu ổn định trong dài hạn.