Bật điều hòa kiểu này vừa tốn điện vừa ảnh hưởng sức khỏe: EVN cảnh báo

Khi từ ngoài trời oi bức bước vào nhà, cảm giác đầu tiên của nhiều người là muốn căn phòng mát lạnh càng nhanh càng tốt. Vì vậy, không ít người có phản xạ cầm điều khiển điều hòa rồi giảm nhiệt độ xuống mức thấp nhất. Có gia đình còn duy trì mức nhiệt dưới 20 độ C trong nhiều giờ, đặc biệt là khi ngủ ban đêm.

Thói quen này tưởng như giúp “giải nhiệt” nhanh, nhưng thực tế lại không phải cách sử dụng điều hòa hợp lý. Theo các khuyến cáo của EVN, điều hòa là một trong những thiết bị tiêu thụ điện lớn trong gia đình, nhất là vào mùa nóng. Khi người dùng đặt nhiệt độ quá thấp, máy phải chạy với công suất cao hơn và trong thời gian dài hơn để cố kéo nhiệt độ phòng xuống mức cài đặt.

EVN từng khuyến nghị người dân nên đặt điều hòa từ khoảng 25-26 độ C trở lên để tiết kiệm điện. Theo EVN, cứ giảm 1 độ C so với mức nhiệt hợp lý, điện năng tiêu thụ của điều hòa có thể tăng thêm khoảng 1,5-2%. Điều này đồng nghĩa, việc đặt điều hòa ở 18 độ C thay vì 26 độ C không chỉ tạo ra chênh lệch nhiệt lớn, mà còn khiến thiết bị phải “gồng mình” lâu hơn.

Đặt nhiệt độ quá thấp không làm phòng mát nhanh hơn

Một hiểu lầm phổ biến là điều hòa càng đặt thấp thì phòng càng mát nhanh. Thực tế, nhiệt độ cài đặt chỉ là “đích đến” mà máy cần đạt được, không phải mức quyết định tốc độ làm lạnh tức thì.

Nếu người dùng đặt 26 độ C, điều hòa sẽ hoạt động để đưa phòng về gần mức nhiệt này, sau đó giảm tải hoặc ngắt tùy loại máy. Nhưng nếu đặt 18 độ C, máy không vì thế mà thổi ra luồng khí lạnh “mạnh gấp nhiều lần” ngay lập tức. Nó chỉ phải chạy lâu hơn để cố đạt tới ngưỡng nhiệt rất thấp mà người dùng cài đặt.

Bộ Năng lượng Mỹ cũng khuyến cáo không nên đặt nhiệt độ thấp hơn bình thường khi vừa bật điều hòa, bởi cách này không giúp nhà mát nhanh hơn mà có thể dẫn tới làm lạnh quá mức và phát sinh chi phí không cần thiết. ENERGY STAR cũng đưa ra nguyên tắc tương tự: nên đặt điều hòa ở mức cao nhất mà người dùng vẫn cảm thấy thoải mái, thay vì hạ nhiệt độ thật sâu.

Nói cách khác, việc bật điều hòa xuống 16-18 độ C không phải “mẹo làm mát nhanh”, mà là cách khiến máy chạy lâu hơn, tiêu thụ nhiều điện hơn và dễ làm hóa đơn cuối tháng tăng mạnh.

Không chỉ tốn điện, cơ thể cũng dễ bị khó chịu

Ngoài vấn đề điện năng, môi trường điều hòa quá lạnh trong thời gian dài cũng có thể gây ảnh hưởng tới cảm giác dễ chịu của cơ thể.

Điều hòa không chỉ làm giảm nhiệt độ mà còn làm giảm độ ẩm trong phòng. Khi không khí quá lạnh và khô, một số người có thể gặp tình trạng khô da, khô mắt, khô mũi, đau họng hoặc khó chịu ở đường hô hấp. Theo Cleveland Clinic Abu Dhabi, môi trường điều hòa có thể làm giảm độ ẩm, khiến mắt và da dễ bị khô hơn. Bụi bẩn trong không khí hoặc bộ lọc điều hòa không được vệ sinh thường xuyên cũng có thể khiến người có cơ địa dị ứng, hen suyễn hoặc bệnh hô hấp cảm thấy khó chịu hơn.

Bên cạnh đó, khi phòng được đặt ở mức quá thấp, đặc biệt dưới 20 độ C, chênh lệch giữa trong nhà và ngoài trời trở nên rất lớn. Việc bước từ ngoài trời nắng nóng vào phòng quá lạnh, hoặc từ phòng lạnh ra môi trường nóng, có thể khiến nhiều người cảm thấy mệt, đau đầu, choáng nhẹ hoặc uể oải. Trẻ nhỏ, người cao tuổi, người dễ viêm mũi dị ứng, người có bệnh hô hấp là những nhóm cần chú ý hơn.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế từng đề cập đến tình trạng “làm mát quá mức”, tức sử dụng điều hòa lạnh hơn nhu cầu thực tế. Việc ở quá lâu trong môi trường lạnh sâu có thể khiến cơ thể khó thích nghi hơn khi chuyển sang môi trường nóng bên ngoài.

Dùng điều hòa thế nào vừa mát vừa tiết kiệm?

Theo khuyến cáo của EVN, mức nhiệt khoảng 25-26 độ C trở lên là lựa chọn hợp lý hơn để tiết kiệm điện. Trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, người dùng có thể đặt điều hòa khoảng 25-28 độ C, sau đó kết hợp thêm quạt điện ở mức gió nhẹ để luồng khí lạnh phân bổ đều khắp phòng.

Cách này giúp cơ thể vẫn cảm thấy mát mà không cần hạ nhiệt độ điều hòa xuống quá sâu. IEA cũng từng cho rằng việc kết hợp điều hòa ở mức khoảng 26 độ C với quạt có thể đem lại cảm giác dễ chịu, trong khi tiết kiệm điện hơn so với việc đặt điều hòa thấp hơn.

Ngoài ra, người dùng nên tránh để luồng gió lạnh thổi trực tiếp vào mặt, cổ hoặc ngực, nhất là khi ngủ. Khi vừa đi ngoài trời nắng về, không nên vào ngay phòng quá lạnh mà nên lau khô mồ hôi, nghỉ vài phút rồi bật điều hòa ở mức vừa phải. Buổi tối, có thể dùng chế độ Sleep hoặc hẹn giờ để tránh nhiệt độ thấp kéo dài suốt đêm.

Vệ sinh lưới lọc định kỳ cũng là việc quan trọng. Bộ lọc bám bụi không chỉ khiến máy hoạt động kém hiệu quả, tốn điện hơn mà còn làm giảm chất lượng không khí trong phòng.