Canada, Trung Quốc đạt thỏa thuận thuế quan cho xe điện nhưng người hưởng lợi đầu tiên lại là cái tên bất ngờ này

Canada đã chính thức mở cửa cho xe điện sản xuất tại Trung Quốc thông qua một thỏa thuận thuế quan mới. Quyết định này đánh dấu sự thay đổi lớn so với mức thuế 100% được áp dụng từ năm 2024.

Cụ thể, Canada thiết lập hạn ngạch nhập khẩu tối đa 49.000 xe điện mỗi năm từ Trung Quốc. Các xe nằm trong diện hạn ngạch này sẽ chỉ phải chịu mức thuế 6,1% theo quy chế Tối huệ quốc (MFN). Chính phủ Canada dự kiến sẽ tiếp tục nâng hạn ngạch lên mức 70.000 xe trong vòng 5 năm tới. Chính sách này nhằm mục tiêu tăng cường khả năng tiếp cận xe điện giá rẻ cho người dân và thúc đẩy cạnh tranh trong nước.

Trong bối cảnh mới, hãng xe điện Tesla được dự báo sẽ là đơn vị chiếm ưu thế tuyệt đối tại thị trường này. Tại sao một hãng xe Mỹ lại được hưởng lợi từ một thỏa thuận về thuế không liên quan gì đến nước Mỹ?

Các chuyên gia lý giải: hiện tại, hãng xe Mỹ đã vận hành mạng lưới gồm 39 cửa hàng và trung tâm dịch vụ phủ khắp Canada. Hệ thống hạ tầng sẵn có giúp Tesla loại bỏ rào cản về hậu mãi và niềm tin khách hàng. Đây là lợi thế lớn so với các thương hiệu Trung Quốc như BYD hay Nio vốn chưa có sự hiện diện đáng kể về mặt vật lý tại đây. Các hãng xe mới sẽ mất nhiều thời gian và chi phí để xây dựng mạng lưới phân phối tương tự.

Bên cạnh hạ tầng, Tesla còn có lợi thế về chuỗi cung ứng từ nhà máy Giga Shanghai tại Thượng Hải. Trong năm 2023, Tesla từng xuất khẩu thành công dòng Model Y sản xuất tại Trung Quốc sang thị trường Canada. Quy trình logistics và tiêu chuẩn kỹ thuật cho xe điện xuất khẩu từ Thượng Hải sang Bắc Mỹ đã được hãng hoàn thiện từ trước.

Số liệu được công bố cũng cho thấy, kết thúc năm 2025, hãng xe Mỹ được xuất khẩu khoảng 1,64 triệu xe điện ra toàn cầu, trong đó phần nhiều là các xe được lắp ráp tại nhà máy Trung Quốc.

Việc tái khởi động nguồn cung này sẽ giúp Tesla tối ưu hóa giá thành so với việc nhập khẩu xe từ các nhà máy tại Mỹ hoặc Đức.

Quy định về hạn ngạch của Canada cũng phân hóa rõ rệt các phân khúc sản phẩm. Một nửa hạn ngạch, tương đương 24.500 xe, được dành riêng cho các mẫu xe có giá bán dưới 35.000 CAD (25.189 USD). Hiện nay, các dòng xe chủ lực của Tesla như Model 3 và Model Y vẫn có giá bán cao hơn ngưỡng này.

Tuy nhiên, Tesla hoàn toàn có thể sử dụng nửa hạn ngạch còn lại cho các phiên bản cao cấp. Sự linh hoạt trong nguồn cung từ Trung Quốc cho phép Tesla duy trì biên lợi nhuận tốt ngay cả khi phải cạnh tranh về giá.

Về mặt chiến lược, động thái này cho thấy sự khác biệt giữa Canada và Mỹ trong chính sách thương mại với Trung Quốc. Thủ tướng Mark Carney ưu tiên việc phổ cập xe điện giá rẻ hơn là duy trì các rào cản thuế quan cứng rắn. Sự thay đổi này tạo ra một hành lang pháp lý thuận lợi cho các doanh nghiệp đã có nền tảng sản xuất tại Trung Quốc.

Tesla với vị thế là hãng xe điện hàng đầu thế giới đã sẵn sàng để nắm bắt cơ hội từ sự điều chỉnh chính sách này. Trong giai đoạn tới, khả năng chiếm lĩnh thị phần của Tesla tại Canada sẽ phụ thuộc vào tốc độ điều phối hàng hóa.

Các chuyên gia dự báo Tesla sẽ sớm lấp đầy hạn ngạch nhập khẩu trước khi các đối thủ Trung Quốc kịp thiết lập bộ máy vận hành. Việc tận dụng thuế suất 6,1% sẽ giúp Tesla củng cố vị thế dẫn đầu tại thị trường Canada trong năm 2026.