Cặp vợ chồng cùng mắc ung thư gan, bác sĩ chỉ thẳng mặt "thủ phạm" là thứ không bao giờ vắng trên mâm cơm Việt

Khi nghe tin một gia đình có nhiều người cùng đổ bệnh, nhất là bệnh giống nhau thì người ta thường đổ lỗi cho số phận hoặc yếu tố di truyền. Thế nhưng trong căn phòng bệnh sực mùi hóa chất của Bệnh viện ung thư Quảng Châu (Trung Quốc) tiếng khóc nghẹn ngào của đôi vợ chồng anh Lâm, chị Lệ lại là một câu chuyện khác.

Câu chuyện về sự chủ quan, tiết kiệm sai cách trong thói quen ăn uống đã vô tình mở đường cho căn bệnh ung thư gan nguy hiểm tấn công cả hai người cùng lúc. Đáng sợ khi nguyên nhân bắt nguồn từ một thứ "vũ khí thầm lặng" giấu ngay trên bàn ăn của triệu gia đình Việt.

Cặp vợ chồng cùng mắc ung thư gan vì kiểu dùng đũa độc hơn thạch tín

Nhiều tháng qua, anh Lâm liên tục đối mặt với những cơn mệt mỏi rã rời, ăn vào là buồn nôn và sụt cân nhanh kỳ lạ. Nghĩ chồng vất vả vì mưu sinh, chị Lệ nén lo âu, âm thầm chăm sóc anh chu đáo hơn, bồi bổ cho chồng. Nhưng số phận thật trớ trêu khi chính chị cũng càng ngày càng xanh xao vàng vọt, đau quặn thắt không ngừng ở vùng bụng trên.

Ngày hai vợ chồng cùng dắt díu nhau đến bệnh viện, bầu trời như sụp đổ khi bác sĩ thông báo cả hai đều đã mắc ung thư gan giai đoạn giữa và gần cuối. Ngồi trong phòng bệnh, chị Lệ khóc nấc, bấu chặt lấy tay chồng. Họ không có tiền sử gia đình mắc bệnh, tuy không có điều kiện kinh tế nhưng lối sống lại khá lành mạnh. Họ không hút thuốc, không bia rượu, lao động chân tay nên vận động thường xuyên, buổi tối thường ngủ trước 22h.

Anh chồng liên tục tự hỏi tại sao bản án ung thư gan nghiệt ngã lại chọn họ còn người vợ thì níu tay bác sĩ khóc hỏi: "Một đôi đũa làm sao có thể gây ung thư gan được?".

Hóa ra, thủ phạm chính là những đôi đũa gỗ đã dùng mười mấy năm không thay. Từ ngày con trai lên thành phố học tập, hai vợ chồng duy trì lối sống vô cùng chắt bóp để gửi tiền cho con, đến mức những món đồ gia dụng cũ kỹ trong nhà bếp cũng chẳng bao giờ nỡ mua mới.

Đáng nói hơn, chị Lệ lại có thói quen rửa đũa sai cách khi thường gom cả nắm lớn rồi dùng lực chà xát thật mạnh vào nhau vì nghĩ như vậy mới sạch. Bác sĩ giải thích, việc chà xát quá mạnh này vô tình làm trầy xước, tạo ra các rãnh nhỏ trên bề mặt đũa gỗ. Trong môi trường ẩm ướt, những kẽ nứt này kết hợp với lượng tinh bột từ cơm, ngô tích tụ lâu ngày không được làm sạch sâu sẽ biến thành tổ ấm hoàn hảo cho vi sinh vật, dẫn đến ẩm mốc và sản sinh ra aflatoxin, loại chất kịch độc gây ung thư gan hàng đầu thế giới.

Khi thấy đũa gỗ bị nấm mốc, hai người họ chỉ đơn giản cho rằng rửa đi hoặc luộc qua là sạch. Thậm chí, còn từng cho rừng nấm mốc trên gỗ là hoàn toàn tự nhiên nên vô hại.

Hiện tại, cả hai vợ chồng đều phải nhập viện dài ngày để tiến hành điều trị tích cực. Phác đồ điều trị lúc này tập trung vào việc truyền hóa chất kết hợp điều trị đích nhằm kiểm soát tốc độ phát triển của khối u, giảm nhẹ triệu chứng và kéo dài thời gian sống. Nhìn anh Lâm nằm yếu ớt trên giường bệnh còn chị Lệ gắng gượng chống chọi với những cơn đau, các bác sĩ chỉ biết thở dài tiếc nuối cho một thói quen sinh hoạt sai lầm.

Cảnh giác với độc tố mạnh gấp 68 lần asen, rửa nước sôi cũng vô dụng

Năm 1993, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp aflatoxin vào nhóm chất gây ung thư loại 1. Đối với cơ thể người, độc tố này chính là tác nhân trực tiếp phá hủy tế bào, làm đột biến gen và dẫn đến căn bệnh ung thư gan quái ác. Ngoài ra còn làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh ung thư khác và có thể gây ngộ độc cấp tính.

Vị bác sĩ họ Từ, bác sĩ điều trị của cặp vợ chồng nhấn mạnh, cần cảnh giác với aflatoxin vì nó vô cùng nguy hiểm, cứng đầu:

- Độc tính cực mạnh: Chỉ 1mg aflatoxin đã đủ để kích ứng tế bào ung thư phát triển. Nuốt phải 20mg có thể tước đoạt mạng sống của một người trưởng thành ngay lập tức. Độc tính của nó được chứng minh mạnh gấp 10 lần kali xyanua và gấp 68 lần thạch tín (asen).

- "Bất tử" ở nhiệt độ thường: Rất nhiều người có thói quen chần đũa mốc qua nước sôi để tái sử dụng. Thực tế, aflatoxin cứng đầu đến mức chỉ bị tiêu diệt ở nhiệt độ trên 280 độ C. Nước sôi hoàn toàn vô tác dụng.

- Tích tụ mô bệnh: Độc tố này thường phát triển mạnh trong điều kiện từ 28 - 38 độ C. Chúng vô hình trước mắt thường, ngấm dần vào cơ thể mỗi ngày một ít (0,1 - 0,2mg) rồi âm thầm phá hủy tế bào và dẫn đến ung thư, bệnh tật theo thời gian.

7 nơi ẩn náu khác của độc tố aflatoxin trong nhà bếp

Không chỉ tồn tại trên những đôi đũa cũ kỹ, bác sĩ Từ cảnh báo sát thủ gây ung thư gan này còn đặc biệt "ưa thích" những thực phẩm quen thuộc nếu không được bảo quản đúng cách nhưu:

- Mộc nhĩ ngâm lâu: Bản thân mộc nhĩ không độc, nhưng nếu ngâm trong nước quá lâu sẽ bị biến chất, lên men và sinh ra các độc tố sinh học nguy hiểm.

- Các loại quả hạch bị đắng: Khi ăn hạt hướng dương, hạt điều hay đậu phộng nếu thấy có vị đắng, đó chính là dấu hiệu của nấm mốc chứa aflatoxin. Hãy nhổ bỏ và súc miệng ngay lập tức.

- Bơ đậu phộng và tương mè giá rẻ: Một số xưởng sản xuất nhỏ lẻ sử dụng nguyên liệu hạt bị hỏng, mốc để ép thành bơ, tương nhằm giảm chi phí. Khi đã xay nhuyễn, người tiêu dùng rất khó nhận biết bằng mắt thường.

- Dầu ăn ép thủ công: Máy ép dầu tại các hộ gia đình hoặc xưởng thô sơ thiếu công nghệ lọc tinh chế. Nếu nguyên liệu lạc, ngô đầu vào bị mốc, độc tố sẽ ngấm thẳng vào dầu ăn.

- Gạo, ngô, đậu phộng bảo quản lâu ngày: Tinh bột và mỡ trong các loại hạt là nguồn dinh dưỡng yêu thích của nấm mốc Aspergillus flavus trong điều kiện khí hậu nóng ẩm. Dù có nấu chín, độc tố vẫn không biến mất.

Giọt nước mắt muộn màng của đôi vợ chồng anh Lâm, chị Lệ trên giường bệnh chính là hồi chuông cảnh tỉnh sâu sắc. Để bảo vệ sức khỏe cả gia đình trước nguy cơ ung thư gan, các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân tuyệt đối không dùng đũa gỗ, thớt gỗ đã quá cũ. Hãy thay mới đũa ăn định kỳ từ 3 - 6 tháng một lần và kiên quyết vứt bỏ hoàn toàn những thực phẩm đã chớm mốc dù nhỏ xíu.

Nguồn và ảnh: QQ, BV ung thư Quảng Châu