CEO Phan Đại Thắng: “Gen văn hóa” trường tồn mới là tài sản vô hạn

Sau hơn 12 năm hoạt động trong lĩnh vực thời trang, anh Phan Đại Thắng - giờ là CEO và nhà sáng lập của Artnam Gallery, lựa chọn bước sang hành trình mới với hội họa. Từ niềm yêu thích nghệ thuật, anh trở thành nhà sưu tập, người quản lý phòng tranh. Mang khát vọng lan tỏa văn hóa Việt trong đời sống đương đại, anh sáng lập Artnam như một "mái nhà" dành cho những người yêu nghệ thuật.

Nhân dịp triển lãm "Những ngày thảnh thơi" của cố họa sĩ Trần Nguyên Dũng do Artnam Gallery tổ chức vừa diễn ra tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với anh Phan Đại Thắng về hành trình đến với hội họa, những suy ngẫm của anh về nghệ thuật, văn hóa.

Từ thời trang đến hội họa: Cơ duyên vẫn bắt đầu từ tình yêu với cái đẹp

Triển lãm "Những ngày thảnh thơi" vừa khép lại, cảm xúc và điều khiến anh ấn tượng nhất là gì?

Suốt 8 ngày diễn ra triển lãm, gần như ngày nào tôi cũng có mặt để gặp gỡ khách tham quan. Điều tôi thích nhất là được kết nối với mọi người thông qua các tác phẩm của cố họa sĩ Trần Nguyên Dũng.

Điều khiến tôi bất ngờ là triển lãm đã chạm tới nhiều thế hệ. Từ các bạn trẻ đến những cô chú lớn tuổi đều tìm thấy sự đồng cảm trong tác phẩm, thậm chí có người quay lại nhiều lần để khám phá những góc nhìn mới. Điều đó càng khiến tôi tin rằng hội họa có thể đến gần công chúng hơn chúng ta vẫn nghĩ.

Anh vốn xuất thân từ lĩnh vực thời trang. Cơ duyên nào đưa anh đến với hội họa?

Tôi từng có 4 năm học truyền thông thời trang tại Anh Quốc, 12 năm kinh doanh thời trang và đang trong năm thứ 6 hoạt động trong lĩnh vực thiết kế nội thất.

Cơ duyên đến với hội họa bắt đầu khi tôi tìm kiếm tác phẩm cho không gian sống của mình. Càng tìm hiểu, tôi càng nhận ra giá trị của hội họa vượt xa yếu tố trang trí. Từ sự yêu thích đó, tôi quyết định bước sâu hơn vào lĩnh vực này, nghiên cứu cả về tính hàn lâm lẫn thị trường.

Chỉ trong một thời gian ngắn nhưng nhiều người nghĩ anh đã hoạt động lâu hơn thế?

Có lẽ vì mọi người nhìn thấy tôi đang đi khá nhanh nên nghĩ tôi đã làm trong ngành đã lâu. Tôi luôn thẳng thắn về xuất phát điểm của mình, chính sự thẳng thắn ấy lại giúp tôi may mắn nhận được rất nhiều sự hỗ trợ từ các đàn anh đi trước. Có thể cộng đồng đang cần một người trẻ có thể lan tỏa tình yêu hội họa tới công chúng nhanh và mạnh hơn nữa.

Artnam - Kết nối nhà sưu tập và các nghệ sĩ tới gần nhau hơn

Hiện nay anh vừa là nhà sưu tập, vừa vận hành Artnam Gallery. Hai vai trò này khác nhau như thế nào?

Một nhà sưu tập (collector) là người sở hữu bộ sưu tập của riêng mình. Nhìn vào bộ sưu tập đó, người ta có thể phần nào hiểu được trình độ, quan điểm nghệ thuật của người sở hữu.

Còn khi vận hành Artnam, tôi lại đóng vai một nhà quản lý không gian nghệ thuật (gallerist). Công việc không còn là sưu tầm cho bản thân mà là kết hợp các tác phẩm của các nghệ sĩ, đặt để vào những không gian phù hợp của các nhà sưu tập.

Tôi tư vấn cho các nhà sưu tập cá nhân, đồng hành cùng các doanh nghiệp (chủ yếu trong lĩnh vực tài chính) để xây dựng bộ sưu tập nghệ thuật như một phần bản sắc thương hiệu. Có thể đích đến của bộ sưu tập khi đủ chín, tôi còn hỗ trợ kể lại câu chuyện đằng sau bộ sưu tập đó với công chúng.

Anh muốn Artnam đóng vai trò gì trong hệ sinh thái nghệ thuật?

Tôi muốn Artnam trở thành cầu nối giữa nghệ sĩ, nhà sưu tập và doanh nghiệp, giúp nhiều người có thể bắt đầu hành trình sưu tầm nghệ thuật một cách dễ dàng hơn.

Nhiều người cho rằng hội họa xa vời và khó tiếp cận. Nhưng thực tế, điều họ cần đôi khi chỉ là một người đồng hành để hiểu hơn về ý nghĩa mà nghệ thuật có thể mang lại, từ cảm xúc, thẩm mỹ đến những giá trị dài hạn.

Sau hành trình bước chân sang lĩnh vực hội họa, anh nhìn nhận lĩnh vực này như thế nào?

Đây là một thị trường rất tiềm năng nhưng cũng rất đặc thù, hiện tại ngành đang phát triển theo chiều sâu nhiều hơn chiều rộng. Thú vị ở chỗ càng các nhà sưu tập lớn họ càng kín đáo và ẩn mình: "True luxury lies in privacy".

Nghệ thuật, di sản và khát vọng gìn giữ bản sắc Việt

Theo anh, điều gì khiến nghệ thuật trở thành mối quan tâm của nhiều doanh nghiệp?

Khi phát triển đến một độ chín nhất định, nhiều doanh nghiệp bắt đầu xem nghệ thuật là cách xây dựng bản sắc và tạo dựng giá trị bền vững.

Có lẽ thời hơn thua nhau về việc sở hữu bao nhiêu món đồ hiệu, bất động sản đang dần qua. Giờ xã hội đang có xu hướng cạnh tranh nhau về "trình độ văn hoá" qua các bộ sưu tập nghệ thuật. Công việc của tôi là tư vấn giúp họ xây dựng được một bộ sưu tập phù hợp nhất với bản sắc của họ.

Một đối tác từng chia sẻ với tôi: "Tài sản bao nhiêu cũng không đủ, nhưng gen văn hóa phải trường tồn". Tôi nghĩ đó là một câu nói rất đáng suy ngẫm. Nó cho thấy những cá nhân/doanh nghiệp thành công đang bắt đầu nghĩ đến việc để lại giá trị văn hóa cho thế hệ sau, chứ không chỉ là tài sản vật chất.

Nhiều người xem tranh đơn thuần là một tài sản sưu tầm. Theo anh, đây có thể được nhìn nhận như một kênh đầu tư hay không?

Trong quá trình tư vấn tôi thường ví đầu tư hội họa như đầu tư trong thị trường tài chính. Nếu chứng khoán có Blue Chip, Mid Cap hay Penny Stock thì thị trường nghệ thuật cũng có những nghệ sĩ đang ở các giai đoạn phát triển và mức độ ghi nhận khác nhau.

Đầu tư nghệ thuật không chỉ là câu chuyện mua thấp bán cao. Điều quan trọng là nhà sưu tập cần được định hình rõ khẩu vị, mục tiêu mình tìm kiếm. Vai trò của tôi ngoài tư vấn, xây dựng thì còn là quản lý (bao gồm cả truyền thông và thương mại) bộ sưu tập của khách hàng.

Dù nhìn ở góc độ sưu tầm hay đầu tư, tôi cho rằng giá trị bền vững nhất của một tác phẩm vẫn nằm ở chiều sâu văn hóa và những cảm xúc mà nó mang lại.

Với anh, giá trị lớn nhất mà hội họa, nghệ thuật mang lại là gì?

Nghệ thuật không chỉ là câu chuyện đầu tư về cả tài chính và tinh thần. Nó là cách chúng ta lưu giữ ký ức, lưu truyền văn hóa cho các thế hệ sau. Nên tôi và các nhà sưu tập vẫn hay truyền miệng nhau: "Không tôn vinh di sản hôm nay, ngày mai con cháu sẽ mồ côi bản sắc".

Nếu phải gói gọn điều mình đang theo đuổi trong một sứ mệnh, anh sẽ định nghĩa Artnam Gallery và hành trình này như thế nào?

Càng có cơ hội tiếp xúc với nhiều nền văn hóa khác nhau, tôi càng trân quý những giá trị văn hoá mà chúng ta đang sở hữu. Thông qua Artnam Gallery, tôi mong muốn lan tỏa tình yêu văn hóa Việt và giúp nhiều người tìm thấy sự kết nối với nghệ thuật.

Tôi tin rằng nghệ thuật Việt Nam đang đứng trước rất nhiều cơ hội phát triển. Hoạ sĩ trẻ thì sáng tạo trong việc kết hợp tinh thần đương đại với bản sắc văn hóa dân tộc để tạo nên những tiếng nói riêng. Còn họa sĩ trung niên cũng đang xuất hiện trên các sàn đấu giá quốc tế nhiều hơn. Khi văn hóa trở thành nền tảng của sáng tạo, nghệ thuật sẽ không chỉ tạo ra những tác phẩm đẹp, mà còn góp phần gìn giữ bản sắc và những giá trị có thể đi cùng nhiều thế hệ.

Thông tin chi tiết về Artnam và xem thêm về các tác phẩm tại: https://artnam.vn