Chỉ còn 58 ngày, người sinh vào 4 năm này cần kiểm tra ngay thẻ căn cước để tránh bị tạm dừng giao dịch chuyển tiền, nhận tiền

Khoản 1 Điều 21 Luật Căn cước số 26/2023/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 27/11/2023 và có hiệu lực từ ngày 01/07/2024, quy định: “Công dân Việt Nam đã được cấp thẻ căn cước phải thực hiện thủ tục cấp đổi thẻ căn cước khi đủ 14 tuổi, 25 tuổi, 40 tuổi và 60 tuổi”. Luật Căn cước sau đó được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 118/2025/QH15, thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, nhưng các mốc tuổi cấp đổi vẫn được giữ nguyên.

Đối chiếu với năm 2026, người sinh năm 2012 đủ 14 tuổi, người sinh năm 2001 đủ 25 tuổi, người sinh năm 1986 đủ 40 tuổi và người sinh năm 1966 đủ 60 tuổi cần đổi thẻ căn cước theo quy định.

Riêng với nhóm sinh năm 2012, trẻ chưa từng có thẻ sẽ làm thủ tục cấp lần đầu, còn trẻ đã có thẻ cấp khi dưới 14 tuổi thì làm thủ tục cấp đổi.

Một điểm nhiều người hiểu nhầm là thời hạn thực hiện. Luật quy định công dân phải cấp đổi “khi đủ” tuổi, tức nghĩa vụ phát sinh từ ngày sinh nhật, không phải được kéo dài đến hết ngày 31/12/2026. Người đã qua sinh nhật năm nay mà chưa đổi thẻ nên làm thủ tục sớm. Cách kiểm tra nhanh nhất là xem thời hạn sử dụng in trên thẻ đang dùng.

Không phải tất cả người sinh vào 4 năm trên đều phải đi đổi thẻ. Khoản 2 Điều 21 Luật Căn cước quy định thẻ được cấp, cấp đổi hoặc cấp lại trong thời hạn 2 năm trước tuổi cấp đổi thì vẫn có giá trị sử dụng đến mốc tuổi cấp đổi tiếp theo. Theo đó, người sinh năm 2001 nếu đã làm thẻ trong khoảng từ đủ 23 tuổi đến trước ngày đủ 25 tuổi thì không phải đổi trong năm nay, thẻ được dùng đến khi đủ 40 tuổi. Người sinh năm 1986 đã làm thẻ trong khoảng 38 đến 40 tuổi thì thẻ có giá trị đến ngày sinh nhật năm 2046.

Với người sinh năm 1966, 60 tuổi là mốc cấp đổi cuối cùng theo độ tuổi. Nếu đã làm thẻ từ khi đủ 58 tuổi hoặc đổi thẻ trong năm 2026, thẻ đó có giá trị sử dụng đến hết đời mà không phải cấp đổi thêm theo độ tuổi.

Về chế tài, Nghị định 282/2025/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 30/10/2025 và có hiệu lực từ ngày 15/12/2025, quy định tại khoản 1 Điều 11 rằng hành vi không thực hiện đúng quy định về cấp, cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng. Mức phạt này cao gấp đôi so với quy định cũ tại Nghị định 144/2021/NĐ-CP, vốn chỉ từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng. Cũng theo khoản 1 Điều 11, khi được cấp đổi, người dân phải nộp lại thẻ cũ cho cơ quan quản lý căn cước. Không nộp lại thẻ cũ cũng bị áp dụng khung phạt 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.

Ảnh hưởng thực tế rõ nhất của việc chậm đổi thẻ nằm ở tài khoản ngân hàng. Khoản 3 Điều 19 Thông tư 17/2024/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước yêu cầu ngân hàng theo dõi thời hạn hiệu lực giấy tờ tùy thân của chủ tài khoản, thông báo cho khách hàng tối thiểu 30 ngày trước ngày giấy tờ hết hiệu lực để khách hàng cập nhật, bổ sung thông tin, và tạm dừng giao dịch khi giấy tờ đã hết hiệu lực. Đây là biện pháp tạm dừng giao dịch thanh toán, rút tiền, không phải tịch thu hay xóa tài khoản. Sau khi được cấp thẻ mới, người dân cần chủ động cập nhật thông tin giấy tờ tùy thân với ngân hàng qua ứng dụng ngân hàng số hoặc tại quầy giao dịch.

Về nơi làm thủ tục, từ ngày 01/07/2026, theo Luật số 118/2025/QH15, công dân có thể đến cơ quan quản lý căn cước của Công an tỉnh, thành phố hoặc Công an xã, phường, đặc khu để làm thủ tục cấp, cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước. Luật này cũng mở rộng hình thức thực hiện trực tuyến qua Cổng dịch vụ công và ứng dụng VNeID đối với một số trường hợp cấp đổi, cấp lại. Người dân nên liên hệ công an xã, phường nơi cư trú để được hướng dẫn cụ thể trước khi đi làm thủ tục.

Cơ quan công an cũng khuyến cáo người dân cảnh giác với các cuộc gọi tự xưng cán bộ yêu cầu “cập nhật căn cước” hay “đồng bộ VNeID”. Người dân tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin bảo mật ngân hàng, không truy cập đường link lạ và không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc theo hướng dẫn của người lạ qua điện thoại hoặc mạng xã hội.