Chính phủ vừa phê duyệt chính sách quan trọng liên quan đến một nhóm trẻ em Việt Nam: Đặt mục tiêu 100% trường hợp đủ điều kiện được hưởng 2 quyền lợi đặc biệt

Hai quyền lợi thiết yếu và mục tiêu bao phủ 100% trường hợp đủ điều kiện

Đối với nhiều gia đình có con nhỏ, chi phí chăm sóc sức khỏe, học tập và những khoản phát sinh trong quá trình nuôi dạy trẻ luôn là vấn đề được quan tâm. Đặc biệt, khi trẻ cần được chăm sóc y tế thường xuyên hoặc hỗ trợ chuyên biệt, gánh nặng về thời gian, công sức và kinh tế có thể lớn hơn đáng kể. Chính vì vậy, những chính sách liên quan đến trợ cấp xã hội, bảo hiểm y tế và khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu có ý nghĩa quan trọng đối với đời sống của các gia đình.

Mới đây, Chính phủ đã phê duyệt một đề án quan trọng nhằm tăng cường khả năng tiếp cận các dịch vụ bảo vệ, chăm sóc và giáo dục cho một nhóm trẻ em cần được quan tâm đặc biệt.

Cụ thể, ngày 10/11/2026, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ký Quyết định số 2168/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Hỗ trợ trẻ em khuyết tật tiếp cận các dịch vụ bảo vệ, chăm sóc, giáo dục giai đoạn 2026–2030.

Đề án hướng tới việc bảo đảm trẻ em khuyết tật được tiếp cận công bằng và hiệu quả với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, giáo dục, phục hồi chức năng, an sinh xã hội cũng như những thiết bị, công nghệ hỗ trợ phù hợp.

Một trong những mục tiêu đáng chú ý nhất là đến năm 2030, 100% trẻ em khuyết tật có đủ điều kiện theo quy định pháp luật được hưởng trợ cấp xã hội và bảo hiểm y tế. Đây là hai quyền lợi có ý nghĩa thiết thực đối với các gia đình. Trong đó, trợ cấp xã hội góp phần hỗ trợ điều kiện sinh hoạt, chăm sóc trẻ; còn bảo hiểm y tế giúp trẻ tiếp cận dịch vụ khám, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi được hưởng.

Đối với những gia đình có trẻ cần điều trị, theo dõi sức khỏe hoặc phục hồi chức năng trong thời gian dài, việc được tiếp cận đầy đủ các chính sách hỗ trợ có thể góp phần giảm bớt áp lực tài chính và tạo điều kiện để trẻ được chăm sóc phù hợp hơn.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng tỷ lệ 100% là mục tiêu Đề án đặt ra đến năm 2030 đối với những trẻ đủ điều kiện theo quy định pháp luật. Điều này không đồng nghĩa mọi trẻ em khuyết tật đều tự động được nhận một khoản trợ cấp mới ngay sau khi quyết định được ban hành. Đề án xác định những nhóm cần ưu tiên hỗ trợ, gồm trẻ em khuyết tật thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, trẻ em khuyết tật là người dân tộc thiểu số và trẻ sinh sống tại miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số hoặc địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn.

Việc ưu tiên những nhóm này nhằm tăng khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu tại những nơi còn gặp nhiều trở ngại về điều kiện kinh tế và cơ sở hạ tầng.

Trẻ từ sơ sinh đến 6 tuổi được đặc biệt quan tâm, hàng loạt mục tiêu giáo dục và chăm sóc được đặt ra

Không chỉ tập trung vào trợ cấp xã hội và bảo hiểm y tế, Đề án còn đặt ra những mục tiêu cụ thể liên quan đến việc phát hiện sớm và hỗ trợ trẻ em trong những năm đầu đời. Theo đó, đến năm 2030, ít nhất 80% trẻ em từ sơ sinh đến 6 tuổi được sàng lọc, phát hiện sớm khuyết tật bẩm sinh, rối loạn phát triển và được can thiệp sớm các dạng khuyết tật.

Đây là giai đoạn trẻ có nhiều thay đổi về thể chất, khả năng vận động, giao tiếp và nhận thức. Việc phát hiện sớm những dấu hiệu cần được hỗ trợ có thể giúp gia đình chủ động tìm kiếm dịch vụ chuyên môn phù hợp, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho quá trình chăm sóc và phát triển của trẻ.

Đề án cũng đặt mục tiêu 90% trẻ em khuyết tật được đánh giá, lập kế hoạch hỗ trợ can thiệp khi có nhu cầu và kết nối với các dịch vụ phù hợp. Ở lĩnh vực giáo dục, mục tiêu đến năm 2030 là 90% trẻ em khuyết tật trong độ tuổi mầm non và giáo dục phổ thông được tiếp cận hình thức giáo dục phù hợp. Đặc biệt, 100% trẻ em khuyết tật học hòa nhập được xây dựng, thực hiện, theo dõi và đánh giá kế hoạch giáo dục cá nhân theo quy định.

Kế hoạch giáo dục cá nhân có thể giúp nhà trường và giáo viên xác định mục tiêu học tập, phương pháp hỗ trợ phù hợp với nhu cầu và khả năng của từng học sinh. Thay vì áp dụng một cách tiếp cận giống nhau cho tất cả, việc xây dựng kế hoạch riêng tạo điều kiện để trẻ được hỗ trợ trong quá trình tham gia các hoạt động học tập.

Đối với phụ huynh, những mục tiêu này cũng có ý nghĩa thiết thực. Việc trẻ có cơ hội được học tập trong môi trường phù hợp, nhận được sự hỗ trợ của giáo viên và cơ sở giáo dục có thể giúp gia đình giảm bớt khó khăn khi tìm kiếm nơi học cho con.

Bên cạnh đó, Đề án đặt mục tiêu 100% trẻ em khuyết tật bị xâm hại, bạo lực, bóc lột hoặc bỏ rơi khi được phát hiện phải được hỗ trợ, can thiệp kịp thời và phù hợp. Nội dung này cho thấy chính sách không chỉ quan tâm đến hỗ trợ vật chất mà còn hướng tới việc bảo vệ an toàn, bảo đảm quyền được chăm sóc và phát triển của trẻ.

Trường học, bệnh viện và công trình công cộng cũng nằm trong kế hoạch thay đổi

Một điểm đáng chú ý khác của Đề án là mục tiêu cải thiện điều kiện tiếp cận tại những địa điểm trẻ em sử dụng trong cuộc sống hằng ngày. Đến năm 2030, 50% công trình công cộng, cơ sở trợ giúp xã hội, trường học và cơ sở y tế hiện hữu được đặt mục tiêu cải tạo, nâng cấp những hạng mục thiết yếu nhằm bảo đảm điều kiện tiếp cận cho trẻ em khuyết tật.

Đối với trẻ gặp khó khăn trong vận động, những chi tiết như lối đi, bậc thềm, nhà vệ sinh hay khả năng tiếp cận các phòng chức năng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc đi học, khám bệnh và tham gia các hoạt động cộng đồng. Bởi vậy, việc cải thiện cơ sở vật chất không chỉ là vấn đề xây dựng, mà còn gắn với khả năng tham gia đời sống thường ngày của trẻ. Một môi trường dễ tiếp cận hơn có thể giúp trẻ thuận tiện khi đến trường, sử dụng dịch vụ y tế và tham gia các hoạt động cùng bạn bè.

Ngoài hạ tầng, Đề án còn đặt ra yêu cầu nâng cao nhận thức và kỹ năng của những người trực tiếp chăm sóc, hỗ trợ trẻ. Cụ thể, đến năm 2030, trên 90% cha mẹ, người chăm sóc trẻ em khuyết tật và các nhóm cán bộ, tổ chức liên quan thuộc phạm vi Đề án được cung cấp kiến thức, kỹ năng hỗ trợ trẻ tiếp cận dịch vụ bảo vệ, chăm sóc, giáo dục và hòa nhập cộng đồng. Đồng thời, trên 90% nhân sự thuộc các nhóm cung cấp dịch vụ liên quan, bao gồm cán bộ y tế, giáo dục, tổ chức xã hội và cộng tác viên trợ giúp trẻ em khuyết tật, được tập huấn nâng cao năng lực.

Đề án cũng đặt mục tiêu 90% tỉnh, thành phố thiết lập và triển khai quản lý trường hợp, xây dựng mạng lưới dịch vụ, điều phối hỗ trợ liên ngành. Bên cạnh đó, 100% tỉnh, thành phố đưa vào vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu quản lý trẻ em có phân hệ dành cho trẻ em khuyết tật.

Một nội dung đáng chú ý khác là mục tiêu 100% tỉnh, thành phố thực hiện tham vấn ý kiến trẻ em khuyết tật đối với những chính sách, chương trình có liên quan đến các em. Điều này hướng tới việc trẻ không chỉ được tiếp nhận các dịch vụ hỗ trợ mà còn có cơ hội bày tỏ nhu cầu, mong muốn và ý kiến của mình đối với những vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống.

Để thực hiện các mục tiêu trên, Đề án xác định 5 nhóm nhiệm vụ, gồm hoàn thiện chính sách pháp luật, hỗ trợ tiếp cận dịch vụ, nâng cao nhận thức xã hội, ứng dụng công nghệ và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ.

Khi các mục tiêu được triển khai hiệu quả, trẻ em khuyết tật sẽ có thêm điều kiện học tập, chăm sóc sức khỏe và tham gia các hoạt động cộng đồng, đồng thời từng bước giảm bớt những rào cản trong đời sống hằng ngày.

Nguồn: Báo Điện tử Chính phủ