Chống gian lận thương mại trên môi trường số

Theo Bộ Công Thương, bán lẻ trực tuyến năm vừa qua đạt khoảng 32 tỷ USD, chiếm gần 12% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước, tạo ra những thuận lợi cho người dân. Tuy nhiên, thương mại điện tử tăng trưởng nhanh cũng kéo theo những thách thức về quản lý, chống gian lận thương mại.

Trong bối cảnh đó, việc Quốc hội thông qua Luật Thương mại điện tử, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7 tới, được kỳ vọng sẽ tạo khung pháp lý đầy đủ hơn, đồng thời khơi thông dư địa phát triển cho thương mại điện tử Việt Nam.

Doanh nghiệp ước tính, gian lận thương mại trên không gian mạng đã khiến doanh thu sụt giảm ở mức 2 con số, nhất là trong các ngành hàng giá trị cao. Khi luật thương mại điện tử đi vào thực tiễn, doanh nghiệp kỳ vọng, việc định danh người bán sẽ tăng giám sát, truy xuất trách nhiệm và bảo vệ người tiêu dùng rõ ràng hơn.

Ông Nguyễn Thuận Đạt - Giám đốc điều hành DAFC, Tập đoàn Liên Thái Bình Dương cho biết: "Liên quan đến định danh người bán trên VNeID rất hay. Vì khi định doanh được người bán, mình sẽ biết được rằng xuất xứ hàng hóa của họ được khai báo như thế nào".

Với các nền tảng, Luật Thương mại điện tử lần đầu tiên áp dụng cách tiếp cận quản lý phân tầng, gắn trách nhiệm pháp lý với chức năng thực tế của từng mô hình. Đây được xem là điểm mấu chốt để kiểm soát các hoạt động có rủi ro cao như đặt hàng trực tuyến, livestream bán hàng hay trao đổi trực tiếp giữa người bán và người mua.

Ông Trần Lâm Thanh - Giám đốc chính sách TikTok Việt Nam nêu ý kiến: "Chúng tôi có một cơ chế mua ngẫu nhiên hàng hóa được bán trên nền tảng, từ đó phát hiện hàng hóa kém chất lượng, hàng giả. Chúng tôi cũng tạo cơ chế thuận lợi cho người tiêu dùng, chỉ mất mấy giây là người tiêu dùng có thể phản ánh".

Theo Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, năm qua đã phát hiện gần 48.000 sản phẩm có dấu hiệu hàng giả, hàng nhái, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ…, cho thấy áp lực rất lớn đối với công tác quản lý.

Bà Lê Thị Hà - Trưởng phòng quản lý hoạt động Thương mại điện tử - Cục Thương mại Điện tử và Kinh tế số chia sẻ: "Bộ Công thương đang đề xuất để gấp rút bổ sung những hành vi vi phạm về thương mại điện tử trong Nghị định này. Dự kiến, Nghị định sẽ kịp thời trong thời gian luật có hiệu lực".

Hoàn thiện pháp luật và tăng cường thực thi được xem là điều kiện then chốt để chống gian lận, bảo vệ thị trường và tạo nền tảng cho kinh tế số phát triển bền vững.