Chuyên gia nói về đầu tư Đồng: Không chỉ ngân hàng, cả những doanh nghiệp phế liệu ở Đồng Kỵ hay các bà ve chai cũng theo dõi sát giá quốc tế

Người Việt tham gia giao dịch kim loại rất mạnh

Sau Vàng và Bạc, một kênh đầu tư khác là Đồng đang thu hút các nhà đầu tư trên thế giới. Giá đồng thế giới đầu năm 2026 tăng mạnh, xác lập các đỉnh lịch sử mới (vượt 13.000 USD/tấn trên LME), do lo ngại nguồn cung thắt chặt, nhu cầu tích trữ tăng cao, sự suy yếu của đồng USD và nhu cầu từ ngành năng lượng sạch/AI. Dự báo giá đồng có thể tiếp tục neo cao, trung bình quanh 12.000 USD/tấn trong năm 2026.

Tại talkshow chủ đề "Mua Đồng tích sản?" xin đừng Fomo" hôm 13/2 trên kênh Youtube Tài chính Kinh doanh, các chuyên gia đã phân tích về tình hình đầu tư Đồng trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng.

Chia sẻ tại talkshow, ông Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập của Cộng đồng Cố vấn tài chính Việt Nam (VWA), Tổng Giám đốc của AFA Capital cho biết thị trường kim loại phân ra thành 2 nhóm: kim loại quý và kim loại cơ bản.

Có 4 kim loại quý gồm: vàng, bạc, platinum (bạch kim) và paladium (thường gọi là paladi), nghĩa là sản lượng khai thác hạn chế, chất lượng và đặc tính khác biệt.

Còn nhóm kim loại "Cơ bản" nghĩa là được sử dụng phổ biến trong công nghiệp hằng ngày, như đồng, chì, nhôm, thép, sắt. Trên thị trường thế giới, nhóm này được chia làm hai loại chính: Ferrous Metals – nhóm liên quan đến sắt (Fe), và Non-ferrous – nhóm không liên quan đến sắt, còn gọi là kim loại màu.

Nói về giao dịch hàng hóa, ông Tuấn cho biết, trên thế giới có một sàn giao dịch hàng hóa rất nổi tiếng là London Metal Exchange (LME). Đây là trung tâm định giá kim loại cơ bản mang tính toàn cầu.

Nhóm kim loại màu (non-ferrous) gồm nhôm, đồng, kẽm, niken, thiếc, hợp kim nhôm và nhiều sản phẩm khác. Nhóm liên quan đến sắt (ferrous) gồm thép phế liệu, thép thanh, thép cán nóng… và còn phân chia theo khu vực giao nhận. Ngay tên gọi và trung tâm giao dịch của từng nhóm cũng khác nhau.

Trong các sàn lớn về kim loại cơ bản, LME giữ vai trò định giá toàn cầu. Tại Mỹ có Chicago Mercantile Exchange (CME) và đặc biệt là COMEX – nơi giao dịch mạnh các sản phẩm phái sinh kim loại. Ở châu Á có Shanghai Futures Exchange (SHFE).

Ông Tuấn cho biết, khi phụ trách mảng hàng hóa, ông từng thấy khách hàng Việt Nam tham gia rất mạnh. Không chỉ ngân hàng, mà cả những doanh nghiệp ở khu vực Đồng Kỵ (Bắc Ninh) làm phế liệu cũng theo dõi sát giá quốc tế.

"Có lần tôi đến một cơ sở thu mua, họ phá dỡ cả xác xe tăng, tách kim loại, vừa có hàng vật chất vừa giao dịch dựa trên giá quốc tế", ông Tuấn kể.

Ông Long Phan- sáng lập và CEO của AFA Group cũng cho biết, mọi người khi nghe các sàn như LME, CME, SHFE có vẻ xa vời, nhưng thực tế ngay cả người mua bán đồng nát, ve chai hằng ngày cũng căn cứ theo giá LME và thu mua giá khác nhau giữa buổi sáng và buổi chiều.

"Mỗi lần họ bán vài trăm kg hay cả tấn đồng đều tham chiếu giá quốc tế, rồi cộng trừ chênh lệch khi giao dịch trong nước", ông Long nói.

Ông Tuấn bổ sung thêm: "Ở Hải Phòng, nhiều doanh nghiệp xử lý xác tàu lớn cũng dựa trên cơ chế định giá này".

Ông Tuấn cho biết, với kim loại quý, trung tâm tại London là London Bullion Market Association (LBMA). Tại New York, COMEX vẫn là nơi giao dịch phái sinh lớn, bao gồm "vàng giấy". Việt Nam hiện đang tham khảo mô hình Thượng Hải để hướng tới phát triển trung tâm giao dịch vàng vật chất.

Chuyên gia khuyến nghị điểm quan trọng các nhà đầu tư cần chú ý: kim loại quý và kim loại cơ bản khác nhau về bản chất, và hệ thống giao dịch cũng tách biệt.

Không phải cứ kim loại là sẽ tăng giá

Bổ sung thêm về đặc tính của các kim loại, ông Long Phan cho biết loại quý hiếm trong tự nhiên có một đặc tính quan trọng: ít bị ăn mòn hoặc oxy hóa trong điều kiện môi trường bình thường.

"Ít bị ăn mòn nghĩa là nếu để một miếng vàng ra ngoài, nó hầu như không hao hụt, không rỉ. Ví dụ, một chiếc nhẫn vàng đeo hơn hai mươi năm vẫn giữ nguyên màu sắc. Bạc cũng là kim loại quý nhưng độ oxy hóa cao hơn vàng nhiều", ông nói.

Ngược lại, kim loại cơ bản phổ biến hơn, dễ bị oxy hóa và xỉn màu, giá trị thấp hơn, chủ yếu phục vụ công nghiệp như đồng, nhôm, chì, kẽm, niken, thiếc, sắt, thép.

"Nếu khắc lên đồng và để một thời gian, bề mặt sẽ xỉn màu nhanh do oxy hóa. Kể cả trong môi trường hút chân không cũng không thể đảm bảo tuyệt đối 100%", ông phân tích.

Ông Long cho biết, nhiều người khi tiếp cận thị trường thường nghĩ rằng cứ là kim loại thì sẽ tăng giá. Thực tế, làn sóng tăng giá hàng hóa, đặc biệt là sắt thép và đồng, mạnh nhất trong 5 năm qua là năm 2021. Thời điểm đó giá tăng rất mạnh. Cổ phiếu Hòa Phát tăng gấp tám lần so với đáy năm 2020. Năm ấy, Hòa Phát đạt lợi nhuận khoảng 34.000 tỷ đồng – mức cao nhất trong lịch sử một năm của doanh nghiệp. Đó là chu kỳ tăng giá rất mạnh của hàng hóa và kim loại.

Về chu kỳ giá, theo ông Long, kim loại quý thường tăng khi lạm phát cao, bất ổn kinh tế và địa chính trị gia tăng, mang tính phòng vệ tài sản. Kim loại cơ bản tăng khi kinh tế bùng nổ, sản xuất mở rộng, nhu cầu xây dựng và hạ tầng gia tăng.

Năm 2020, khi Covid-19 bắt đầu và giãn cách xã hội diễn ra trên toàn cầu, giá vàng tăng mạnh. Trong bối cảnh bất ổn, tài sản tích trữ như vàng giữ giá trị tốt. Ngược lại, nhiều loại hàng hóa khác suy giảm do sản xuất đình trệ.

Khi giãn cách kéo dài, các chính phủ phải chống suy thoái bằng cách nới lỏng tiền tệ, bơm tiền kích thích kinh tế. Khi sản xuất phục hồi, dư địa tăng giá của hàng hóa, đặc biệt là sắt thép và đồng, mở ra rất lớn. Từ năm 2021, đặc biệt là cuối năm 2021, giá tăng mạnh và tạo nên một chu kỳ tăng trưởng đáng chú ý của nhóm kim loại cơ bản.