Chuyên gia VinaCapital: Khoảng 20 tỷ USD vốn hoá chuẩn bị "đổ bộ" thị trường chứng khoán Việt Nam

Trong báo cáo mới nhất, VinaCapital đánh giá 2026 nhiều khả năng sẽ tiếp tục là một năm mà các nhà đầu tư theo trường phái cơ bản sử dụng cách tiếp cận chọn lọc khi thị trường được định hình là “bức tranh ghép của các yếu tố đặc thù”.

Việc sử dụng phương pháp đầu tư “từ trên xuống” (top-down) để đầu tư vào VN-Index là khá rõ ràng nhưng đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam còn đòi hỏi khả năng chọn lọc cổ phiếu theo phương pháp “từ dưới lên” (bottom-up).

VinaCapital đánh giá Việt Nam vẫn là điểm đến hấp dẫn trong khu vực, dựa trên các yếu tố sau:

Thứ nhất, VN-Index hiện đang giao dịch ở mức P/E dự phóng năm tài chính 2026 khoảng 13 lần, trong khi tăng trưởng lợi nhuận dự kiến đạt 18%, tương ứng với hệ số PEG khoảng 0,7 lần.

Thứ hai, tăng trưởng lợi nhuận của phần lớn các ngành được kỳ vọng khoảng 10–20% trong năm 2026 (với một số ngành/nhóm doanh nghiệp vượt trội có thể đạt mức tăng trưởng gần 30%).

Thứ ba, các cải cách và biện pháp hỗ trợ của Chính phủ được kỳ vọng sẽ thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động phát triển bất động sản, qua đó mang lại lợi ích cho các doanh nghiệp bất động sản và ngân hàng – hai nhóm chiếm hơn một nửa tỷ trọng của VN-Index.

Các yếu tố tích cực tiềm năng khác bao gồm hoạt động IPO ngày càng tăng và khả năng dòng vốn nước ngoài quay trở lại thị trường.

Trong hai năm qua, khối ngoại đã bán ròng khoảng 9 tỷ USD cổ phiếu Việt Nam, và nhiều khả năng sẽ giải ngân một phần vốn trở lại khi Việt Nam được FTSE chính thức nâng hạng lên thị trường mới nổi.

Theo VinaCapital, lực mua trong nước đã bù đắp cho hoạt động bán ròng của khối ngoại, thể hiện nhu cầu mạnh mẽ từ nhà đầu tư trong nước và nhờ vậy hỗ trợ việc đẩy mạnh hoạt động IPO, trong đó đáng chú ý là kế hoạch niêm yết của chuỗi bán lẻ điện máy hàng đầu Việt Nam – Điện Máy Xanh – vào năm 2026. Ngoài ra, khoảng 20 thương vụ niêm yết khác trong vòng ba năm tới có thể bổ sung thêm vốn hóa khoảng 20 tỷ USD cho thị trường chứng khoán Việt Nam .

Mặc dù phương pháp đầu tư “từ trên xuống” vào VN-Index là thuyết phục, nhưng sự phân hóa ở cấp độ cổ phiếu nhiều khả năng sẽ là đặc điểm nổi bật của thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2026. Chẳng hạn, hệ số P/E dự phóng của VN-Index hiện ở mức khoảng 13 lần, nhưng nếu loại trừ nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup, mức định giá thực chất của thị trường chỉ vào khoảng 11 lần.

Dưới đây, VinaCapital đưa ra những yếu tố đặc thù quan trọng nhất mà nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam cần lưu ý trong năm nay:

Lãi suất tăng và ngành ngân hàng (chiếm 31% tỷ trọng VN-Index)

Theo VinaCapital, cổ phiếu ngân hàng, hiện chiếm khoảng 31% tỷ trọng của VN-Index, đang giao dịch ở mức định giá khoảng 1,4 lần giá trị sổ sách (P/B), trong khi lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) đạt khoảng 17%. VinaCapital kỳ vọng lợi nhuận của nhóm ngân hàng sẽ tăng trưởng ở mức cao (~17%).

Bên cạnh đó, lãi suất tại Việt Nam dự báo sẽ tiếp tục tăng thêm 50–100 điểm cơ bản trong năm 2026 (đối với lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng). " Lãi suất tăng thường có tác động tích cực đến biên lãi ròng và lợi nhuận của các ngân hàng, từ đó tạo cơ sở thuyết phục cho việc phân bổ tỷ trọng cao hơn vào cổ phiếu ngân hàng, dù vẫn cần lưu ý đến các yếu tố đặc thù như chất lượng tài sản của từng ngân hàng và những rủi ro riêng lẻ khác ", nhóm phân tích cho hay.

Mặt khác, một số ngân hàng tư nhân có thể chấp nhận hy sinh một phần biên lãi ròng để hỗ trợ các chủ đầu tư dự án bất động sản. Tóm lại, trong khi một số ngân hàng có chi phí vốn thấp đang ở vị thế thuận lợi để hưởng lợi từ môi trường lãi suất tăng, việc tránh các ngân hàng có tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) quá cao và tập trung đánh giá chất lượng tài sản sẽ là yếu tố then chốt — nói cách khác, lựa chọn cổ phiếu theo phương pháp “từ dưới lên” là chìa khóa để đầu tư thành công vào cổ phiếu ngân hàng tại Việt Nam .

Bất động sản và đầu tư công (lần lượt chiếm 26% và 3% tỷ trọng VN-Index)

Theo VinaCapital, việc lãi suất tăng gần đây đã khiến nhu cầu đầu cơ trên thị trường bất động sản hạ nhiệt và buộc người mua để ở trở nên thận trọng hơn. Đặc biệt, các dự án có mức giá quá cao hoặc chất lượng xây dựng kém đã ghi nhận tình trạng giao dịch gần như “đóng băng”.

Dù không cho rằng thị trường sẽ chứng kiến một đợt tăng giá mạnh hay trạng thái giao dịch sôi động trong năm nay, nhưng nhóm phân tích vẫn kỳ vọng tốc độ hấp thụ sẽ duy trì ổn định đối với các sản phẩm nhà ở phù hợp với nhu cầu ở thực. Sự khác biệt này một lần nữa nhấn mạnh tầm quan trọng của phương pháp đầu tư “từ dưới lên”, cho phép nhà đầu tư phân biệt rõ giữa các doanh nghiệp bất động sản niêm yết dựa trên những đặc điểm riêng biệt đó.

Cuối cùng, việc đẩy mạnh chi tiêu công của Chính phủ cũng mở ra các cơ hội đầu tư cho các nhà quản lý quỹ, dù nhiều doanh nghiệp hưởng lợi trực tiếp chưa được niêm yết. Tuy vậy, các nhà đầu tư chọn lọc có thể tìm ra một số doanh nghiệp niêm yết ở vị thế thuận lợi, vừa hưởng lợi từ mức tăng chung của đầu tư hạ tầng công, vừa sở hữu các yếu tố đặc thù tích cực.

Chẳng hạn, các doanh nghiệp dịch vụ dầu khí có thể hưởng lợi từ đẩy mạnh hạ tầng năng lượng của Việt Nam hay doanh nghiệp sản xuất thép hàng đầu Việt Nam là HPG cũng được hưởng lợi từ đầu tư hạ tầng và đang trong quá trình tăng gấp đôi công suất sản xuất — yếu tố từng đóng vai trò là động lực quan trọng đối với cổ phiếu này trong quá khứ.

Cho vay ký quỹ  

Dư nợ cho vay ký quỹ đã tăng lên trên 10 tỷ USD trong năm 2025 góp phần thúc đẩy đà tăng mạnh của VN-Index trong năm qua.

Trong những tuần cuối năm 2025, tình trạng thắt chặt thanh khoản hệ thống như đã đề cập đã dẫn đến sự thu hẹp một phần hoạt động cho vay ký quỹ. Đồng thời, đã xuất hiện lo ngại về hiện tượng “ưu tiên tín dụng”, khi hoạt động cho vay được ưu tiên đến các tập đoàn/doanh nghiệp lớn và làm hạn chế khả năng tiếp cận vốn của các công ty chứng khoán, doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng như các thành phần khác.

Tuy nhiên, áp lực này đang phần nào được nới lỏng sau khi đã qua thời điểm kết thúc năm tài chính, do các ngân hàng phải đáp ứng các tỷ lệ an toàn thanh khoản theo quy định tại thời điểm cuối năm.

Vì vậy, VinaCapital kỳ vọng hoạt động cho vay ký quỹ sẽ được khôi phục ở một mức độ nhất định và có thể hỗ trợ thị trường trong giai đoạn trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, đặc biệt khi cho vay đối với các công ty chứng khoán vẫn hấp dẫn các ngân hàng xét trên góc độ biên lãi ròng (NIM). Cũng cần lưu ý rằng một số doanh nghiệp niêm yết có vay vốn bằng cách thế chấp cổ phiếu - sẽ phải tái cơ cấu hoặc gia hạn các khoản vay đáo hạn đó vào một thời điểm nào đó trong năm 2026.