Cung đèo dài 20 km, đỉnh cao nhất tới 1.400 m đang được nghiên cứu làm tuyến cáp treo: Xung quanh bao bọc bởi rừng già và núi đá, đường lên hiện tại quanh co, hiểm trở

Mới đây, tỉnh Tuyên Quang đã công bố danh mục các dự án thu hút đầu tư ngoài ngân sách giai đoạn 2026–2030. Đáng chú ý, trong số những dự án thuộc lĩnh vực du lịch có đề xuất xây dựng hệ thống cáp treo tại khu du lịch Mã Pì Lèng, địa danh vốn được nhiều du khách biết đến bởi cảnh quan núi đá hùng vĩ cùng những cung đường quanh co, hiểm trở.

Không chỉ nằm trong nhóm "tứ đại đỉnh đèo" nổi tiếng của Việt Nam, Mã Pì Lèng còn là danh thắng quốc gia, gắn với lịch sử hình thành con đường Hạnh Phúc và nhiều điểm du lịch đặc sắc của vùng cao nguyên đá.

Cung đèo dài khoảng 20 km, đỉnh đèo cao tới 1.400 m

Đèo Mã Pì Lèng nằm trên Quốc lộ 4C, thuộc tuyến đường Hạnh Phúc nối khu vực Đồng Văn với Mèo Vạc, thuộc tỉnh Hà Giang trước đây, nay là tỉnh Tuyên Quang. Đây là một trong bốn cung đèo thường được giới du lịch gọi là "tứ đại đỉnh đèo" của Việt Nam, bên cạnh Ô Quy Hồ, Khau Phạ và Pha Đin.

Mã Pì Lèng có chiều dài khoảng 20 km, với độ cao vùng đỉnh đèo dao động từ 1.200 đến 1.400 m so với mực nước biển. Cung đường nổi tiếng với những khúc cua uốn lượn quanh sườn núi, một bên là vách đá dựng đứng, bên còn lại là vực sâu hun hút.

Từ những điểm quan sát trên đèo, du khách có thể phóng tầm mắt bao quát khung cảnh núi non trùng điệp, phía dưới là dòng sông Nho Quế xanh ngọc chảy qua hẻm Tu Sản. Sự kết hợp giữa những vách đá vôi, địa hình hiểm trở và dòng sông uốn lượn đã tạo nên cảnh quan đặc trưng, khiến Mã Pì Lèng trở thành điểm đến được yêu thích trong hành trình khám phá vùng cực Bắc.

Tên gọi Mã Pì Lèng thường được giải thích theo tiếng Mông với ý nghĩa "sống mũi con ngựa", gợi liên tưởng tới địa hình núi cao, dốc đứng và hiểm trở.

Không chỉ nổi tiếng bởi cảnh sắc thiên nhiên, cung đèo còn gắn liền với câu chuyện mở đường giữa núi đá của nhiều thế hệ người dân vùng cao. Theo Báo Hà Giang, tuyến đường Hạnh Phúc được xây dựng từ năm 1959 đến năm 1965, với sự tham gia của hàng nghìn thanh niên xung phong đến từ nhiều tỉnh miền Bắc. Riêng đoạn qua Mã Pì Lèng được xem là một trong những phần thi công khó khăn, nguy hiểm nhất, khi lực lượng mở đường phải đối mặt với những vách đá dựng đứng.

Đặc biệt, theo Cục Di sản văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), ngày 16/11/2009, Mã Pì Lèng được xếp hạng Danh lam thắng cảnh quốc gia theo Quyết định số 4194/QĐ-BVHTTDL. Như vậy, tính đến tháng 10/2026, danh thắng này đã có gần 17 năm được công nhận ở cấp quốc gia.

Đèo cũng nằm trong quần thể Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn, khu vực nổi bật bởi các giá trị địa chất, cảnh quan và văn hóa bản địa.

Tuyên Quang nghiên cứu xây dựng hệ thống cáp treo tại Mã Pì Lèng

Theo thông tin đăng tải trên Cổng thông tin điện tử Sở Tài chính tỉnh Tuyên Quang ngày 1/10/2026, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 2398/QĐ-UBND, phê duyệt danh mục 181 dự án thu hút đầu tư ngoài ngân sách giai đoạn 2026–2030.

Trong đó có 34 dự án thuộc lĩnh vực phát triển du lịch, bao gồm nội dung nghiên cứu hệ thống cáp treo tại khu vực Mã Pì Lèng.

Cụ thể, dự án có tên "Hệ thống cáp treo Khu du lịch Mã Pì Lèng", dự kiến mời gọi đầu tư tại xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang. Khu vực được đề xuất hiện chủ yếu là đất trồng cây hằng năm và lâu năm. Quy mô vốn đầu tư sẽ do nhà đầu tư đề xuất.

Đây cũng là lần đầu tiên hệ thống cáp treo khu du lịch Mã Pì Lèng được đưa vào danh mục thu hút đầu tư của địa phương.

Đáng chú ý, phương án cáp treo hiện mới ở giai đoạn kêu gọi đầu tư. Những thông tin như chiều dài tuyến, vị trí ga đi và ga đến, số lượng cabin, tổng vốn đầu tư cụ thể hay thời điểm khởi công chưa được công bố.

Bên cạnh dự án cáp treo, Tuyên Quang còn đưa Khu du lịch Nho Quế 1 tại xã Mèo Vạc vào danh mục thu hút đầu tư, với diện tích dự kiến khoảng 1.500 ha và vốn đầu tư 250 tỷ đồng. Đây là dự án riêng biệt với hệ thống cáp treo Mã Pì Lèng.

Việc đưa những địa điểm này vào danh mục kêu gọi đầu tư nằm trong định hướng khai thác tiềm năng du lịch sinh thái, cộng đồng và khám phá của địa phương. Tuy nhiên, đối với khu vực đã được xếp hạng danh thắng quốc gia như Mã Pì Lèng, các phương án phát triển du lịch cũng cần tuân thủ quy định về bảo vệ di sản, cảnh quan và môi trường.

Đến Mã Pì Lèng, du khách nên trải nghiệm những gì?

Dù hệ thống cáp treo mới trong giai đoạn nghiên cứu, Mã Pì Lèng từ lâu đã là một trong những điểm dừng chân nổi bật trên hành trình khám phá cao nguyên đá Đồng Văn.

Trải nghiệm đặc trưng nhất khi đến đây là di chuyển trên tuyến đường Hạnh Phúc, chiêm ngưỡng những dãy núi đá nối tiếp nhau và dừng tại các điểm quan sát an toàn để ngắm toàn cảnh đèo. Vào những ngày thời tiết thuận lợi, du khách có thể nhìn thấy dòng Nho Quế nằm sâu dưới thung lũng.

Từ Mã Pì Lèng, du khách có thể kết hợp trải nghiệm đi thuyền trên sông Nho Quế, khám phá hẻm Tu Sản. Các bến thuyền ở khu vực Xín Cái và Tà Làng là những điểm tiếp cận hành trình tham quan sông. Tuy nhiên, du khách nên kiểm tra tình hình hoạt động và hướng dẫn di chuyển thực tế trước chuyến đi.

Nếu muốn tìm hiểu thêm văn hóa địa phương, làng văn hóa du lịch cộng đồng Pả Vi Hạ cũng là điểm đến đáng cân nhắc. Ngôi làng mang đậm dấu ấn văn hóa người Mông, nổi bật với những ngôi nhà trình tường, mái ngói âm dương cùng các cơ sở lưu trú mang phong cách truyền thống. Tại đây, du khách có thể nghỉ ngơi, thưởng thức ẩm thực và tìm hiểu đời sống người dân vùng cao.

Ngoài ra, hành trình có thể kết hợp ghé phố cổ Đồng Văn, tham quan những ngôi nhà cổ, chợ địa phương hoặc khám phá khu vực Mèo Vạc. Nếu có thêm thời gian, cột cờ Lũng Cú, dinh thự họ Vương hay thung lũng Sủng Là cũng là những địa điểm đáng cân nhắc khi khám phá cao nguyên đá.

Do cung đường Mã Pì Lèng có nhiều đoạn dốc và khúc cua gấp, du khách cần kiểm tra phương tiện, theo dõi dự báo thời tiết và ưu tiên người lái có kinh nghiệm. Đặc biệt, theo thông báo của UBND xã Đồng Văn, khu vực "Mỏm đá sống ảo" tại thôn Mã Pì Lèng đã tạm dừng đón khách từ ngày 1/7/2026 để hoàn thiện các điều kiện bảo đảm an toàn. Du khách cần cập nhật thông báo mới trước khi có ý định tham quan địa điểm này.