Đi vào rừng, người dân phát hiện loài vật quý hiếm chưa từng được biết đến

Reuters đưa tin một loài mèo hoang dã kích thước nhỏ sống trong các khu rừng mây ở quốc gia vùng Nam Mỹ - Bolivia vừa được xác định là một loài chưa từng được biết đến trước đây. Đây là lần đầu tiên sau hơn 1 thế kỷ, một loài mèo còn tồn tại được chính thức đặt tên và mô tả.

Loài mèo nhỏ có kích thước chỉ cỡ mèo nhà này đã qua mặt giới khoa học trong một thời gian dài vì ngoại hình đốm và sọc rất dễ bị nhầm lẫn với các loài "mèo hổ" (tiger cat) khác tại khu vực Trung và Nam Mỹ. Chỉ đến khi các phân tích DNA được thực hiện, các nhà khoa học mới khẳng định được nó thuộc về một phân loại hoàn toàn riêng biệt.

Cá thể duy nhất được xác nhận hiện đang sống tại một khu bảo tồn động vật hoang dã ở Bolivia. Đó là một chú mèo 10 tuổi mang biệt danh "Tigrino". Ban đầu, một người dân địa phương đã tìm thấy Tigrino trong rừng và mang về vì tưởng nhầm là mèo con nuôi trong nhà. Tuy nhiên, khi lớn lên, hành vi của nó cho thấy nó không phải là thú cưng thông thường.

Tiến sĩ Paola Nogales-Ascarrunz từ Đại học Mayor de San Andres (Bolivia) đã nhận ra sự khác thường của Tigrino khi làm tình nguyện viên tại khu bảo tồn. Để giải mã bí ẩn, bà đã hợp tác cùng các nhà nghiên cứu quốc tế phân tích DNA từ các động vật sống và mẫu vật bảo tàng. Kết quả nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí Current Biology đã xác nhận đây là loài mèo Tilcaya, tên khoa học là Leopardus tilcayo.

"Bộ lông của nó có màu nâu nhạt... với các đốm hình hoa hồng không đều nhau trải khắp cơ thể", Tiến sĩ Paola Nogales-Ascarrunz, đồng tác giả của nghiên cứu mô tả về loài mèo mới.

Hiện vẫn chưa có nhiều thông tin về đặc điểm sinh học và lối sống của loài mèo này. Bà Nogales-Ascarrunz cho biết, tàn dư của các loài gặm nhấm nhỏ trong mẫu phân cho thấy chúng có thể là một phần trong chế độ ăn của loài mèo này, trong khi bằng chứng từ bẫy ảnh gợi ý rằng chúng có thể hoạt động mạnh hơn vào ban đêm.

Jonas Lescroart – nhà sinh học tiến hóa và đồng tác giả chính của nghiên cứu đến từ Đại học Antwerp (Bỉ) – cho biết "mèo hổ" là những loài khó phân biệt (cryptic species), nghĩa là rất khó để nhận diện chúng chỉ dựa vào vẻ bề ngoài.

Trước đây, nhóm mèo hổ từng được coi là một loài duy nhất, nhưng các nghiên cứu di truyền từ nhiều thập kỷ trước đã gợi ý về sự tồn tại của nhiều loài khác nhau.

Tiến sĩ Caroline Sartor, đồng tác giả nghiên cứu từ Đại học Oxford, nhấn mạnh rằng việc xác định danh tính loài là bước đầu tiên mang tính sống còn để bảo vệ chúng. Bà cho hay: "Đây là những động vật có kích thước tương tự như mèo nhà, vì vậy bạn có thể nghĩ rằng chúng ta đã biết tất cả chúng cho đến nay, nhưng khám phá này cho thấy sự đa dạng sinh học vẫn chưa được khám phá hết ở một số khu vực ít được nghiên cứu hơn trên thế giới".

Các khu rừng trên núi đang phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng từ nạn phá rừng, mở rộng đất nông nghiệp, đốt rừng và hoạt động khai khoáng, bà Nogales-Ascarrunz cho biết. Việc phục hồi các mảng rừng bị hư hại do cháy, bảo vệ diện tích rừng nguyên sinh còn lại và duy trì sự kết nối giữa các môi trường sống là những ưu tiên cấp bách.

"Việc cho công chúng thấy rằng ngay cả ở một nhóm động vật tiêu biểu như họ mèo... vẫn còn những loài mới chưa được phát hiện có thể truyền tải một thông điệp quan trọng. Có rất nhiều loài chưa được khám phá trên thế giới, và chúng đang đứng trước nguy cơ biến mất ngay cả khi chúng ta còn chưa kịp phát hiện ra chúng" - Eduardo Eizirik, nhà sinh học tiến hóa tại Đại học Công giáo Giáo hoàng Rio Grande do Sul (Brazil) kiêm tác giả chính của nghiên cứu nhận định.