Điều gì xảy ra khi tàu sân bay Mỹ 82.000 tấn đâm tuần dương hạm?

Cú đâm biến tuần dương hạm thành “lon thiếc”

Đêm 22/11/1975, USS John F. Kennedy và tuần dương hạm mang tên lửa dẫn đường USS Belknap đang hoạt động ngoài khơi Sicily, cách đảo này khoảng 130 km, trong một đợt diễn tập và thu hồi máy bay ban đêm. Khi Kennedy chuyển hướng để chuẩn bị tiếp nhận những máy bay cuối cùng trong ngày, Belknap đang cơ động để giữ vị trí bên cạnh tàu sân bay.

Trong điều kiện biển động và tầm nhìn hạn chế, tình trạng hỗn loạn trên cầu tàu Belknap khiến tuần dương hạm tiến vào đường đi của Kennedy. Khoảng 21 giờ 59, hai chiến hạm va vào nhau. Hải quân Mỹ sau này xác định đây là một trong những tai nạn nghiêm trọng nhất của lực lượng hải quân trong thời kỳ đó.

Sự chênh lệch giữa hai con tàu khiến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Kennedy dài khoảng 321 m, có lượng giãn nước hơn 82.000 tấn khi đầy tải, trong khi Belknap chỉ dài khoảng 167 m và có lượng giãn nước chưa tới 9.000 tấn. Cả hai đều có khả năng đạt tốc độ trên 30 hải lý/giờ, nhưng trong vụ va chạm, tốc độ của Kennedy được các nguồn mô tả vào khoảng 25-30 hải lý/giờ.

Belknap không đơn giản đâm vào mạn tàu sân bay. Khi hai tàu trượt qua nhau, phần boong góc nhô ra của Kennedy xé toạc thượng tầng Belknap từ khu vực cầu tàu về phía sau. Cấu trúc của tuần dương hạm bị nghiền nát, tạo ra một vết thương khổng lồ trên thân tàu. Và đó mới chỉ là khởi đầu.

Các đường ống chứa nhiên liệu máy bay JP-5 trên Kennedy bị phá hỏng, khiến nhiên liệu tràn xuống Belknap rồi bốc cháy. Ngọn lửa nhanh chóng bao trùm thượng tầng của tuần dương hạm. Việc Belknap sử dụng nhiều kết cấu bằng nhôm càng khiến tình hình trở nên nguy hiểm, bởi vật liệu này mất độ bền và có thể nóng chảy khi tiếp xúc với nhiệt độ rất cao.

Trong vài phút, một phần đáng kể thượng tầng Belknap biến thành cầu lửa. Đạn dược trong kho sẵn sàng chiến đấu sau đó phát nổ, bắn mảnh vỡ về phía những tàu đang áp sát cứu hộ. USS Claude V. Ricketts và USS Bordelon phải tiến sát Belknap để hỗ trợ chữa cháy và cứu thủy thủ trong điều kiện cực kỳ nguy hiểm.

Cảnh báo “Broken Arrow”

Điều khiến vụ việc trở nên đặc biệt nghiêm trọng không chỉ nằm ở đám cháy.

Belknap khi đó được cho là mang các đầu đạn hạt nhân W45 dành cho tên lửa phòng không Terrier. Theo nghiên cứu của Federation of American Scientists (Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ) dựa trên các tài liệu được giải mật, khi đám cháy lan rộng, chỉ huy lực lượng tác chiến tàu sân bay của Hạm đội 6 đã phát cảnh báo “Broken Arrow”, thuật ngữ của quân đội Mỹ dành cho một sự cố liên quan vũ khí hạt nhân không phải do đối phương tấn công. Nội dung cảnh báo cho rằng có khả năng cao các đầu đạn W45 trên Belknap bị ảnh hưởng bởi lửa và các vụ nổ.

Điểm đáng sợ nhất là ngọn lửa cuối cùng chỉ bị chặn lại cách khu vực chứa vũ khí hạt nhân vài mét. Điều này không đồng nghĩa một vụ nổ hạt nhân chắc chắn sẽ xảy ra nếu ngọn lửa tiếp cận kho vũ khí, nhưng nó cho thấy mức độ nguy hiểm mà lực lượng cứu hộ phải đối mặt.

Trong khi Belknap vật lộn với đám cháy kéo dài hàng giờ, Kennedy cũng bị cháy ở khu vực boong và bên trong tàu. Lửa trên boong được khống chế trong khoảng 10 phút, nhưng một đám cháy dưới boong tiếp tục kéo dài nhiều giờ. Khói dày đặc buộc một số khu vực động lực phải sơ tán, khiến Kennedy tạm thời mất khả năng cơ động. Các máy bay đang trên không được chuyển hướng tới căn cứ Sigonella ở Sicily, còn trực thăng SH-3D của tàu tham gia cứu hộ xuyên đêm.

8 người thiệt mạng: một quân nhân trên Kennedy và 7 người trên Belknap; 47 thành viên thủy thủ đoàn Belknap bị thương. Hải quân Mỹ sau đó gần như xây dựng lại toàn bộ Belknap. Tuần dương hạm được kéo về Philadelphia, sửa chữa trong nhiều năm rồi trở lại hoạt động vào năm 1980.

Với Kennedy, con tàu vẫn có thể tiếp tục hoạt động sau khi được khắc phục những hư hại ban đầu. Nhưng vụ va chạm đã để lại một biệt danh không chính thức cho tàu sân bay: “Can Opener”, tức “đồ mở hộp”, bắt nguồn từ cách phần boong nhô ra của nó xé toạc thượng tầng chiếc tuần dương hạm nhỏ hơn.

Gần nửa thế kỷ sau, sự cố ngoài khơi Sicily vẫn là một ví dụ đặc biệt về mức độ nguy hiểm của những sai sót trong đội hình tàu chiến. Chỉ một quyết định cơ động sai trong đêm, giữa biển động, đã biến một hoạt động thường lệ thành thảm họa khiến cả một hạm đội phải đối mặt với nguy cơ liên quan tới vũ khí hạt nhân.