Đọc vanh vách số CCCD và tài khoản ngân hàng, kẻ lừa đảo lấy tiền từ nạn nhân chỉ sau 1 cuộc gọi

Theo China News, những kịch bản lừa đảo mới nhất trong thời gian gần đây không còn dừng lại ở việc gọi bừa, mà là những cuộc "tấn công chuẩn xác". Kẻ gian thậm chí nắm rõ lịch sử tiêu dùng và thói quen sinh hoạt của nạn nhân. Sự nguy hiểm này bắt nguồn từ hàng loạt sự cố rò rỉ dữ liệu quy mô lớn và sự lạm dụng công nghệ tinh vi.

Dưới đây chính là nguyên nhân khiến thông tin cá nhân của người dùng bị lộ lọt, dễ trở thành mục tiêu để tội phạm mạng nhắm đến.

Lỗ hổng từ các nền tảng vận chuyển quốc tế

Fox News đã chỉ ra rằng các sự cố an ninh mạng đang lan rộng sang cả ngành vận chuyển, đe dọa trực tiếp đến dữ liệu người dùng. Một trường hợp điển hình là Hipshipper, đơn vị vận chuyển toàn cầu hợp tác với Amazon, eBay và Shopify. Nền tảng này đã vô tình để lộ 14 triệu hồ sơ khách hàng trên một kho lưu trữ đám mây AWS không được cài đặt mật khẩu bảo vệ. Ngay trong mùa cao điểm giao nhận tháng 12 năm 2024, kho dữ liệu chứa nhãn vận chuyển và tờ khai hải quan này đã phơi bày hàng loạt thông tin nhạy cảm bao gồm họ tên, địa chỉ, số CCCD, số điện thoại và chi tiết đơn hàng. Việc dữ liệu bị công khai trên internet suốt một tháng đã tạo điều kiện lý tưởng để kẻ gian mạo danh shipper gọi điện đọc chính xác thông tin, từ đó dụ dỗ nạn nhân cung cấp thêm dữ liệu tài chính.

Dữ liệu cá nhân bị mua bán công khai trên chợ đen

Không chỉ rò rỉ từ các lỗ hổng kỹ thuật, thông tin của người dùng còn bị đem ra giao dịch thương mại trái phép có hệ thống. Dữ liệu từ chiến dịch làm sạch mạng năm 2025 của Bộ Công an Trung Quốc cho thấy, có tới 5,5 triệu hồ sơ thông tin thật đã bị tuồn lên các khu chợ đen trên không gian mạng. Các băng nhóm lừa đảo sẵn sàng bỏ tiền mua trọn gói những cơ sở dữ liệu này. Chỉ với một khoản chi phí nhất định, chúng đã nắm trong tay đầy đủ combo họ tên, chứng minh nhân dân và số thẻ ngân hàng của nạn nhân để phục vụ cho các kịch bản gọi điện lừa đảo chuẩn xác.

Lây nhiễm mã độc tống tiền qua tin nhắn SMS giả mạo

Một phương thức tinh vi khác là sử dụng các thiết bị phát sóng giả mạo, hoạt động tương tự như trạm thu phát sóng di động (BTS) của nhà mạng. Kẻ xấu dùng thiết bị này để phát tán hàng loạt tin nhắn chứa mã độc Trojan đến các thiết bị di động trong khu vực lân cận. Nội dung tin nhắn thường được ngụy trang khéo léo thành thông báo khẩn từ ngân hàng, tin báo trúng thưởng hoặc yêu cầu thanh toán hóa đơn điện nước. Khi người dùng cả tin nhấp vào đường link đính kèm, mã độc sẽ lén lút tự cài đặt vào thiết bị, từ đó âm thầm thu thập toàn bộ dữ liệu cá nhân, danh bạ và cả thông tin đăng nhập tài khoản ngân hàng.

Mất thông tin vì quét mã QR lạ và WiFi công cộng

Sự bất cẩn trong thói quen kết nối và thao tác công nghệ hằng ngày cũng là nguyên nhân lớn dẫn đến mất an toàn thông tin. Nhiều nhóm tội phạm đã lợi dụng nhu cầu sử dụng mạng miễn phí bằng cách dựng các trạm WiFi giả mạo tại các trung tâm thương mại lớn, qua đó đánh cắp thành công mật khẩu thanh toán của hàng trăm nghìn lượt người truy cập. Nguy hiểm không kém, thao tác quét mã QR vô tội vạ cũng mang lại rủi ro trực tiếp. Điển hình là trường hợp một sinh viên đã bị chiếm đoạt ngay lập tức quyền truy cập danh bạ, tin nhắn riêng tư và toàn bộ thư viện ảnh chỉ vì quét một mã QR không rõ nguồn gốc.

Rủi ro từ công nghệ sinh trắc học và thiết bị đeo thông minh

Những công nghệ hiện đại như nhận diện khuôn mặt hay theo dõi sức khỏe đang dần trở thành con dao hai lưỡi nếu không được bảo mật đúng cách. Tại Trung Quốc, hệ thống nhận diện khuôn mặt của một khu căn hộ từng bị tin tặc xâm nhập, dẫn đến việc 32.000 dữ liệu sinh trắc học của cư dân bị rao bán trái phép. Tinh vi hơn, thông qua các vụ rò rỉ dữ liệu từ đồng hồ thông minh, những kẻ lừa đảo thậm chí có thể phân tích biến động nhịp tim để suy đoán điểm yếu tâm lý của nạn nhân, từ đó xây dựng kịch bản thao túng và đe dọa mang tính cá nhân hóa cực cao.

Kịch bản lừa đảo từ mạng xã hội và dấu vết người quen

Với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo và các công cụ thu thập dữ liệu tự động, kẻ gian có thể phác họa chân dung nạn nhân một cách chi tiết từ chính những gì họ chia sẻ. Chúng rà quét các bài đăng công khai trên mạng xã hội để thu thập hình ảnh thú cưng, lịch trình di chuyển, sở thích cá nhân hay các mối quan hệ gia đình. Dựa trên những dữ liệu đời thường này, chúng dàn dựng nên các vở kịch giả mạo phòng khám thú y, người thân hoặc các dịch vụ quen thuộc. Khi những thông tin cá nhân được nhắc đến một cách tự nhiên trong cuộc gọi, nạn nhân rất dễ dàng hạ thấp sự phòng bị.

Lỗ hổng từ nhân sự nội bộ của các doanh nghiệp

Cuối cùng, một lượng lớn thông tin bị lộ lọt lại bắt nguồn từ chính những người có thẩm quyền quản lý dữ liệu. Các doanh nghiệp thương mại điện tử, dịch vụ chuyển phát nhanh hay môi giới bất động sản luôn nắm giữ khối lượng khổng lồ hồ sơ khách hàng. Tuy nhiên, sự lỏng lẻo trong quy trình giám sát đã tạo kẽ hở cho những nhân viên nội bộ thoái hóa biến chất. Bị cám dỗ bởi lợi ích tài chính, những cá nhân này sẵn sàng sao chép và bán rẻ thông tin khách hàng ra bên ngoài, trực tiếp tạo ra nguồn cung dữ liệu dồi dào cho các đường dây lừa đảo chuyên nghiệp.