Đồng loạt các bệnh viện tại Việt Nam đang chuẩn bị cho một thay đổi chưa từng có trong lịch sử

Hôm nay (18/6), Hội thảo quốc tế với chủ đề: “Chuyển đổi số y tế và xây dựng bệnh viện thông minh: Kinh nghiệm quốc tế và triển khai tại Việt Nam” do Hội Tin học Y tế Việt Nam phối hợp cùng Báo Sức khỏe & Đời sống và Công ty TPP (Vương quốc Anh) đã diễn ra.

Diễn đàn chuyên sâu quy tụ các nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo Bộ Y tế, đại diện các sở y tế, bệnh viện, cùng các chuyên gia công nghệ và y tế hàng đầu trong nước và quốc tế để thảo luận về lộ trình phát triển hệ thống y tế hiện đại, thông minh và lấy người bệnh làm trung tâm.

Chuyển đổi số: Yêu cầu tất yếu của y tế hiện đại

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức cho biết đến nay, ngành Y tế đã xây dựng được nền tảng thể chế, cơ sở pháp lý và các điều kiện cần thiết để thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trên toàn ngành. Có thể nói, đường băng cho chuyển đổi số đã được hình thành khá đầy đủ; việc tăng tốc nhanh đến đâu phụ thuộc vào quyết tâm và nỗ lực của mỗi đơn vị, mỗi địa phương và toàn ngành.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, ngành Y tế vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn, thách thức. Trước hết là sự thiếu đồng đều trong đầu tư và triển khai chuyển đổi số giữa các cơ sở y tế.

Thứ hai, hạ tầng công nghệ thông tin của ngành vẫn còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Đặc biệt, vấn đề an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu y tế vẫn là một thách thức lớn, nhất là trong bối cảnh các mô hình y tế số, bệnh viện thông minh và hồ sơ sức khỏe điện tử ngày càng được triển khai rộng rãi.

Vì còn khó khăn nên Thứ trưởng Bộ Y tế yêu cầu sự chung tay của các cơ quan quản lý, các chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ và toàn ngành Y tế để cùng tìm ra giải pháp hiệu quả, tháo gỡ những điểm nghẽn còn tồn tại.

“Tôi tin rằng, với quyết tâm cao, sự đồng hành của các đối tác công nghệ cùng việc học hỏi và vận dụng kinh nghiệm quốc tế một cách phù hợp, chúng ta sẽ rút ngắn được thời gian triển khai, đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi số và xây dựng thành công một nền y tế thông minh, hiện đại, phục vụ người dân ngày càng tốt hơn”, ông Nguyễn Tri Thức nhấn mạnh.

EMR – "Hệ thần kinh trung ương" của ngành y tế

Tại hội thảo, các chuyên gia khẳng định chuyển đổi số không đơn thuần là thay thế hồ sơ giấy bằng thiết bị điện tử. Đó là một cuộc cách mạng trong tái thiết kế hệ thống chăm sóc sức khỏe, lấy bệnh nhân làm trung tâm, để người bệnh được tiếp cận các dịch vụ y tế an toàn hơn, hiệu quả hơn và thông minh hơn.

Hồ sơ bệnh án điện tử (EMR) chính là hạ tầng dữ liệu quan trọng nhất, đóng vai trò như "hệ thần kinh trung ương" của y tế hiện đại. EMR không chỉ giải quyết triệt để vấn đề phân tán dữ liệu của hồ sơ giấy mà còn là tiền đề để kết nối thông tin xuyên suốt từ cộng đồng đến bệnh viện, giúp bác sĩ tiếp cận dữ liệu bệnh sử kịp thời, từ đó đưa ra các quyết định điều trị chính xác.

PGS.TS. Trần Quý Tường khẳng định khi dữ liệu sức khỏe được cập nhật thường xuyên và kết nối liên thông, các cơ sở y tế có thể phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ đối với những bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch, ung thư hoặc các rối loạn chuyển hóa.

Hệ thống có thể tự động nhắc lịch khám định kỳ, cảnh báo nguy cơ sức khỏe, theo dõi quá trình điều trị và hỗ trợ người dân tuân thủ các khuyến cáo y tế.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, trong khi các bệnh không lây nhiễm đang trở thành nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và gánh nặng chi phí y tế.

PGS.TS. Trần Quý Tường cho biết, đến nay có hơn 1.200 cơ sở khám chữa bệnh trên cả nước đã công bố triển khai hồ sơ bệnh án điện tử, đạt gần 74% tổng số cơ sở khám chữa bệnh. Đây là một trong những chương trình chuyển đổi số có tốc độ triển khai nhanh nhất của ngành Y tế.

Học hỏi kinh nghiệm từ các mô hình y tế số toàn cầu

Hội thảo đã ghi nhận sự tham gia và chia sẻ từ các chuyên gia danh tiếng, những người có bề dày kinh nghiệm vận hành các hệ thống y tế số phục vụ hàng chục triệu người trên thế giới.

Ông Frank Hester OBE, Nhà sáng lập Công ty TPP, đã mang đến những bài học thực chiến trong việc xây dựng kiến trúc phần mềm EMR liên thông, nhấn mạnh nguyên tắc cốt lõi là “thông tin phải đi theo người bệnh” thay vì người bệnh phải mang theo giấy tờ.

Ông chia sẻ: “Khái niệm được nhiều quốc gia theo đuổi hiện nay là "One Citizen, One Record" - "Một người dân, một hồ sơ sức khỏe". Điều này có nghĩa mọi thông tin y tế của người dân được quản lý trên một hồ sơ thống nhất, xuyên suốt từ tuyến xã, tuyến huyện, tuyến tỉnh đến các bệnh viện chuyên khoa trung ương. Khi một người đến khám tại bất kỳ cơ sở y tế nào, bác sĩ có thể tiếp cận lịch sử khám chữa bệnh, kết quả xét nghiệm, đơn thuốc, chẩn đoán và các can thiệp trước đó. Đồng thời, những dữ liệu mới phát sinh cũng được cập nhật trở lại hệ thống”.

Tại hội nghị, Tiến sĩ Chris Bates, Giám đốc Nghiên cứu và Phân tích Dữ liệu tại TPP, đã trình bày về việc tích hợp AI vào EMR để hỗ trợ quyết định lâm sàng và phân tích dữ liệu quy mô lớn, giúp rút ngắn thời gian nghiên cứu khoa học từ nhiều năm xuống còn vài tháng.

Sự kiện còn có sự tham gia của Bác sĩ Matt Curtis – chuyên gia lâm sàng tại Vương quốc Anh, và Tiến sĩ Hui-Chi Yeh – Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương của TPP, những người đóng vai trò cầu nối trong việc thúc đẩy các dự án hợp tác quốc tế, đưa các giải pháp y tế tiên tiến của thế giới về áp dụng tại Việt Nam.

Lộ trình chiến lược cho Y tế Việt Nam giai đoạn 2025–2030

Tại diễn đàn, các phiên thảo luận chuyên sâu đã làm rõ lộ trình phát triển y tế số tại Việt Nam. Các đại biểu thảo luận về vai trò của Trung tâm dữ liệu quốc gia trong việc quản lý cơ sở dữ liệu dùng chung, định danh số và chia sẻ dữ liệu tin cậy. Điều này là minh chứng cho quyết tâm của Việt Nam trong việc xây dựng kiến trúc dữ liệu thống nhất ngay từ đầu, tránh tình trạng “cát cứ dữ liệu” từng xảy ra ở nhiều nước phát triển.

Hội thảo phân tích việc cụ thể hóa các mục tiêu của Nghị quyết 72, Nghị quyết 57 và Thông tư 13/2025/TT-BYT, coi đây là kim chỉ nam để cải cách y tế, từ việc phát triển bệnh viện thông minh đến củng cố năng lực y tế cơ sở.

Các chuyên gia khẳng định y tế cơ sở vững mạnh, được hỗ trợ bởi EMR, chính là lời giải cho bài toán quá tải bệnh viện tuyến trên. Khi y tế cơ sở có đủ dữ liệu và khả năng truy cập chuyên môn từ xa, người dân sẽ được tiếp cận dịch vụ cao cấp ngay tại địa phương, giảm thiểu chi phí và thời gian đi lại.

Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để xây dựng một nền y tế dựa trên dữ liệu, sẵn sàng cho kỷ nguyên của y học chính xác và trí tuệ nhân tạo. Sự đồng thuận giữa các nhà hoạch định chính sách, các chuyên gia y tế và đối tác công nghệ tại hội thảo đã mở ra những hướng đi mới, thúc đẩy các mối quan hệ đối tác bền vững.