Dự trữ của hàng loạt ngân hàng trung ương lớn trên thế giới đã đổi chiều: Âm thầm đặt cược vào một loại tài sản thay thế đồng USD

Theo khảo sát thường niên về dự trữ vàng của ngân hàng trung ương do Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) công bố ngày 16/6, khoảng 90% ngân hàng trung ương được hỏi tin rằng lượng vàng nắm giữ của các ngân hàng trung ương toàn cầu sẽ tiếp tục tăng trong 12 tháng tới.

Đáng chú ý, tỷ lệ ngân hàng trung ương có kế hoạch trực tiếp tăng dự trữ vàng trong năm tới đã lên mức kỷ lục 45%, cao hơn mức 43% của năm ngoái. Khảo sát được thực hiện với 76 ngân hàng trung ương trong giai đoạn từ ngày 5/2 đến 19/5, trong đó phần lớn câu trả lời được thu thập sau khi xung đột tại Trung Đông bùng phát.

Kết quả khảo sát cho thấy vàng hiện đã vượt trái phiếu chính phủ Mỹ để trở thành tài sản dự trữ hàng đầu của các ngân hàng trung ương. Trong khi đó, niềm tin vào đồng bạc xanh đang suy giảm rõ rệt. Có tới 74% số ngân hàng trung ương được hỏi cho rằng tỷ trọng của USD trong dự trữ toàn cầu sẽ thấp hơn hiện nay trong vòng 5 năm tới.

Theo dữ liệu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), USD vẫn là đồng tiền dự trữ lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 42% tổng dự trữ được báo cáo trong quý III/2025, bao gồm cả dự trữ ngoại hối và vàng. Tuy nhiên, khoảng cách này đang dần bị thu hẹp khi ngày càng nhiều quốc gia tìm kiếm các lựa chọn thay thế.

Khảo sát của WGC cho thấy 90% ngân hàng trung ương coi khả năng bảo toàn giá trị trong thời kỳ khủng hoảng là lý do quan trọng nhất để nắm giữ vàng. Bên cạnh đó, 84% đánh giá vàng là công cụ lưu giữ giá trị hiệu quả trong dài hạn, còn 82% cho rằng kim loại quý này giúp đa dạng hóa danh mục dự trữ.

Đối với các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển, yếu tố địa chính trị đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Khoảng 85% ngân hàng trung ương thuộc nhóm này cho biết họ xem vàng là công cụ phòng vệ trước các rủi ro địa chính trị ngày càng gia tăng trên toàn cầu.

Nhu cầu mua vàng của các ngân hàng trung ương đã tăng mạnh trong những năm gần đây. Bình quân mỗi năm trong 4 năm qua, các ngân hàng trung ương mua khoảng 1.000 tấn vàng, cao gấp đôi mức trung bình 500 tấn mỗi năm của thập kỷ trước.

Xu hướng này được thúc đẩy bởi những bất ổn địa chính trị, nguy cơ phân mảnh kinh tế toàn cầu và nỗ lực giảm phụ thuộc vào đồng USD trong hoạt động dự trữ.

Khoảng 83% số ngân hàng trung ương tham gia khảo sát tin rằng vàng sẽ chiếm tỷ trọng lớn hơn trong tổng dự trữ quốc gia sau 5 năm nữa, tăng đáng kể so với mức 76% của cuộc khảo sát năm trước.

Không chỉ tăng mua vàng, các ngân hàng trung ương còn thay đổi cách thức lưu trữ tài sản này. Khoảng 9% cho biết đã tăng lượng vàng được cất giữ trong nước trong vòng 12 tháng qua, trong khi 10% lựa chọn đa dạng hóa các địa điểm lưu trữ ở nước ngoài.

Ngân hàng Trung ương Anh vẫn là nơi lưu trữ vàng được ưa chuộng nhất, với 57% ngân hàng trung ương lựa chọn. Trong khi đó, sức hấp dẫn của Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ giảm đáng kể, khi tỷ lệ lựa chọn giảm từ 12% năm 2025 xuống chỉ còn 6%.

Shaokai Fan, Giám đốc toàn cầu phụ trách khối ngân hàng trung ương của WGC, cho rằng cách nhìn nhận về vàng đang thay đổi nhanh chóng.

Ông cho hay: “Ngày càng ít ngân hàng trung ương coi vàng là tài sản mang tính lịch sử. Thay vào đó, họ xem đây là khoản phân bổ chiến lược trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và xu hướng đa dạng hóa dự trữ gia tăng.”

Quan điểm này cũng được Jean-Louis Nakamura, giám đốc đầu tư cổ phiếu tại công ty quản lý tài sản Vontobel của Thụy Sĩ, đồng tình. Theo ông, các ngân hàng trung ương, đặc biệt tại các thị trường mới nổi, vẫn đang tích cực mua vàng và còn nhiều dư địa để tiếp tục tăng tỷ trọng kim loại quý trong dự trữ.

Trung Quốc là một trong những ví dụ điển hình. Theo PBOC, dự trữ vàng của nước này đã tăng tháng thứ 19 liên tiếp trong tháng 5, đạt khoảng 2.330 tấn vàng.

Nhu cầu ngày càng lớn từ các ngân hàng trung ương và giới nhà giàu cũng đang thúc đẩy hoạt động lưu ký vàng.

John Thang, Giám đốc thị trường khu vực Hong Kong, Trung Quốc đại lục và Bắc Á của Standard Chartered Hong Kong, cho biết ngân hàng đang xem xét xây dựng kho chứa vàng đầu tiên tại Hong Kong để đáp ứng nhu cầu trong tương lai.

Standard Chartered cũng dự báo giá vàng có thể tăng lên khoảng 5.150 USD/ounce vào cuối năm nay, cho thấy niềm tin của giới tài chính rằng kim loại quý này sẽ tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong hệ thống tiền tệ toàn cầu khi các ngân hàng trung ương đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa dự trữ.

Theo SCMP