Đứng trước cơ hội 'kiến thiết' thị trường được định giá sẽ đạt 5,4 nghìn tỷ USD vào 2030, Việt Nam cần lưu ý những gì để không bỏ lỡ cơ hội?

Trong bối cảnh thị trường tài sản số toàn cầu liên tục thay đổi, mã hóa tài sản thực đang nổi lên là một trong những xu hướng tăng trưởng mạnh nhất. Có thể hiểu, RWA (Real World Assets, tài sản thực) là các tài sản có giá trị trong thế giới thực: trái phiếu kho bạc, quỹ thị trường tiền tệ, khoản vay tín dụng tư nhân, bất động sản, hàng hóa (vàng), cổ phiếu, quỹ đầu tư.

Trong đó, Token hóa RWA là việc phát hành đại diện số (token) cho các tài sản đó trên sổ cái phân tán (blockchain), nhằm đưa các ưu thế của blockchain như chuyển nhượng dễ dàng, lập trình được, quyết toán tức thời và tiếp cận toàn cầu vào tài sản tài chính truyền thống.

Theo đó, tính đến giữa tháng 7/2026, tổng vốn hóa thị trường tiền mã hóa toàn cầu còn khoảng 2,2-2,3 nghìn tỷ USD, giảm gần một nửa so với mức đỉnh 4,27 nghìn tỷ USD ghi nhận vào cuối năm 2025.

Trong khi đó, quy mô tài sản thực được mã hóa trên blockchain đã tăng từ 6 tỷ USD đầu năm 2025 lên khoảng 35 tỷ USD vào tháng 7/2026, tương đương tăng gần sáu lần chỉ sau khoảng 18 tháng và cao gấp 1,8 lần so với cùng kỳ năm trước. Hiện trái phiếu Kho bạc Mỹ chiếm khoảng 55% thị trường RWA, trong khi vàng và hàng hóa chiếm khoảng 34%.

Các tổ chức quốc tế cũng đưa ra dự báo rất tích cực về dư địa tăng trưởng của lĩnh vực này. Citi Institute dự báo quy mô thị trường tài sản tài chính được mã hóa có thể đạt 5,4 nghìn tỷ USD vào năm 2030 theo kịch bản cơ sở và lên tới 8,3 nghìn tỷ USD trong kịch bản tích cực.

Còn McKinsey ước tính quy mô thị trường token hóa tài sản có thể đạt khoảng 2.000 tỷ USD, còn các kịch bản lạc quan lên tới 4.000 tỷ USD vào năm 2030. Dữ liệu từ RWA.xyz cũng cho thấy đến tháng 7/2026, đã có hơn 34 tỷ USD tài sản thực được token hóa cùng hơn một triệu nhà đầu tư nắm giữ RWA.

Tại Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026 (Vietnam RWA Summit 2026) mới đây, ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam, cho biết mặc dù, dòng vốn vào RWA trong năm 2025 tăng khoảng 300%, cao hơn đáng kể so với các nhóm tài sản khác nhưng trở ngại khiến thị trường chưa phát triển tương xứng với tiềm năng không nằm ở công nghệ token hóa, mà ở việc chưa xây dựng được đầy đủ niềm tin cho thị trường vốn.

"RWA không chỉ đơn thuần là một trào lưu công nghệ mà là cuộc cách mạng kết nối giá trị hữu hình của các tài sản thực như bất động sản, chứng khoán hay các loại hàng hóa có giá trị vào thế giới kỹ thuật số thông qua công nghệ chuỗi khối. Việc mã hóa tài sản sẽ giúp khơi thông những nguồn lực còn 'ngủ yên' trong nền kinh tế, tăng tính thanh khoản và xóa bỏ các rào cản địa lý trong việc tiếp cận vốn", ông Trung cho hay.

Cơ hội nào cho Việt Nam trong thị trường nghìn tỷ USD?

Trong bối cảnh đó, ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), cho rằng cơ hội của Việt Nam không chỉ nằm ở việc ứng dụng blockchain hay phát hành token, mà trước hết phải xây dựng được nền tảng tạo dựng niềm tin cho thị trường.

Chủ tịch VBA phân tích rằng, với việc khung pháp lý tại Việt Nam đang dần hoàn thiện sau Luật Công nghiệp và Công nghệ số, các doanh nghiệp trong nước hiện nay không chỉ là những người quan sát mà đã có đủ điều kiện để trở thành những chủ thể "kiến thiết".

Đối với Việt Nam, ông Trung cho biết trong khoảng 10 tháng, thị trường đã hình thành sáu văn bản ở nhiều cấp độ, từ luật, nghị định đến thông tư, đồng thời tiếp tục chuẩn bị khuôn khổ về định danh và xác thực.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng có lợi thế về quy mô nhu cầu, với khoảng 200 tỷ USD tài sản mã hóa đi qua thị trường và khoảng 17 triệu ví hoặc người nắm giữ tài sản mã hóa. Đây có thể là nền tảng quan trọng để phát triển thị trường vốn được số hóa, với điều kiện các lớp dữ liệu, tài sản số và cơ chế phân phối được xây dựng đầy đủ.

Ông Trung cho rằng, điểm khác biệt lớn nhất của giai đoạn 2026-2030 chính là sự minh bạch. Khi tài sản được đưa lên môi trường on-chain dưới sự giám sát của các quy định rõ ràng, niềm tin của nhà đầu tư sẽ được củng cố, từ đó mở ra cơ hội dẫn đầu trong thị trường tài sản mã hóa vốn được dự báo có quy mô lên tới hàng tỷ USD.

Theo ông Trung, token hóa không phải là bước khởi đầu của quá trình số hóa tài sản mà là tầng phát triển sau cùng. Muốn tài sản có thể được đưa lên blockchain và giao dịch an toàn, trước hết cần xây dựng hạ tầng dữ liệu đầy đủ, xác lập quyền sở hữu rõ ràng, chuẩn hóa thông tin và thiết lập cơ chế xác thực đáng tin cậy. Chỉ khi những nền tảng này được hoàn thiện, token mới thực sự phản ánh giá trị của tài sản trong thế giới thực và tạo dựng được niềm tin đối với nhà đầu tư.

"Niềm tin là nền tảng, có được từ hạ tầng dữ liệu tin cậy, còn token hóa chỉ là một lựa chọn phân phối đặt trên nền tảng ấy. Tài sản thật như vàng, bất động sản, hàng hóa nằm ở tầng 0, thế giới thực. Chúng phải đi lên qua từng tầng, không thể nhảy thẳng lên token", ông Trung nói.

Chủ tịch VBA nhấn mạnh, cấu trúc thị trường cần được xây dựng theo trình tự từ tài sản thực, hạ tầng dữ liệu tin cậy đến tài sản số trên một nền tảng pháp lý phù hợp, sau đó mới hình thành token và các kênh phân phối. Trong cấu trúc này, sàn giao dịch chỉ là một trong nhiều kênh đưa tài sản đến nhà đầu tư; vấn đề quyết định vẫn là loại tài sản được phân phối, chất lượng tài sản và khả năng kiểm chứng dữ liệu phía dưới.

Theo Chủ tịch VBA, sự thành công của hệ sinh thái RWA tại Việt Nam phụ thuộc vào khả năng minh bạch hóa dòng vốn và xác định rõ trách nhiệm của các chủ thể tham gia. Đây không chỉ là câu chuyện của công nghệ Blockchain mà là câu chuyện của một thị trường tài chính hiện đại, nơi mà mọi giao dịch đều phải có thực chất và hướng tới việc tạo ra giá trị bền vững cho nền kinh tế.