Giá dầu biến động mạnh, Vietcap gọi tên loạt cổ phiếu hưởng lợi

Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang khiến thị trường năng lượng toàn cầu trở nên nóng hơn bao giờ hết, khi nguy cơ gián đoạn nguồn cung đẩy giá dầu và nhiều loại hàng hóa năng lượng tăng mạnh.

Trong báo cáo mới nhất, Chứng khoán Vietcap nâng dự phóng giá dầu Brent trung bình thêm lần lượt 9% và 19% cho giai đoạn 2026–2030. Trong kịch bản cơ sở, giá dầu Brent năm 2026 được dự báo ở mức 70 USD/thùng, cao hơn 17% so với dự báo trước đó là 60 USD/thùng. Trong khi đó, kịch bản tích cực đặt mức giá 90 USD/thùng cho năm 2026, cao hơn 50% so với dự báo cũ. Nhìn chung, mức dự báo 70 USD/thùng cho năm 2026 tương đương với kế hoạch của PVN và tăng nhẹ khoảng 2% so với cùng kỳ năm trước.

Đối với thị trường khí, nhóm phân tích nâng giả định giá FO trung bình tham chiếu cho giá khí đầu ra trong giai đoạn 2026–2030 thêm 10% trong kịch bản cơ sở và 20% trong kịch bản tích cực, chủ yếu do dự phóng giá dầu Brent được điều chỉnh tăng 9% và 19%.

Giá LNG nhập khẩu của Việt Nam (đã bao gồm thuế) trong giai đoạn 2026–2030 cũng được nâng dự báo trung bình thêm 2% trong kịch bản cơ sở, chủ yếu do tập trung điều chỉnh mạnh cho năm 2026, tăng 29% so với dự báo trước và cao hơn 22% so với năm trước.

Trong khi đó, dự báo cho giai đoạn 2028–2030 được điều chỉnh giảm để phù hợp với xu hướng dự báo dài hạn. Ở kịch bản tích cực, giá LNG nhập khẩu giai đoạn 2026–2030 được nâng trung bình thêm 9%.

Với than đá, nhóm phân tích nâng dự báo giá than trộn trung bình giai đoạn 2026–2030 thêm 5% trong kịch bản cơ sở và 10% trong kịch bản tích cực. Nguyên nhân chủ yếu là nhu cầu than có xu hướng gia tăng khi dầu và khí đốt tăng giá, khiến than trở thành nguồn năng lượng thay thế.

Về an ninh năng lượng, Việt Nam hiện nhập khẩu khoảng 2/3 lượng dầu thô, 1/3 xăng dầu và sản phẩm dầu mỏ, khoảng 70% LPG và khoảng 15% nhu cầu khí dưới dạng LNG. Dù mức độ phụ thuộc nhập khẩu ngày càng tăng, các doanh nghiệp trong ngành cho biết nguồn cung vẫn được đảm bảo. Các nhà máy lọc dầu và nhà phân phối xăng dầu hiện duy trì lượng tồn kho tương đương ít nhất hai tháng tiêu thụ, bao gồm khoảng 30 ngày ở cấp nhà máy lọc dầu và 25–30 ngày ở cấp phân phối.

Loạt cổ phiếu hưởng lợi

Triển vọng hoạt động thăm dò và khai thác trong nước được đánh giá tích cực khi nhiều chính sách hỗ trợ đang được triển khai. Các nghị quyết như 70, 66 và 79 được ban hành nhằm thúc đẩy phục hồi và phát triển ngành dầu khí. Nhóm phân tích kỳ vọng cơ chế đặc thù cho PVN sẽ được phê duyệt trong nửa đầu năm, trong khi Luật Dầu khí sửa đổi có thể được thông qua vào nửa cuối năm, tạo động lực cho chu kỳ đầu tư dài hạn của ngành.

Đối với BSR , doanh nghiệp được đánh giá hưởng lợi rõ nét nhờ lợi nhuận từ tồn kho và chênh lệch giá giữa đầu vào và đầu ra gia tăng trong bối cảnh giá dầu đi lên. Nhóm phân tích dự báo kết quả kinh doanh quý I/2026 của doanh nghiệp sẽ khả quan. Tính đến ngày 6/3/2026, chênh lệch giá dầu diesel tại Singapore đạt 58 USD/thùng, tăng gấp đôi sau sự kiện, trong khi chênh lệch giá xăng đạt 24 USD/thùng, tăng khoảng 2,1 lần.

Với PVT , triển vọng được đánh giá tích cực nhờ khả năng tăng giá cước vận tải tàu chở dầu, đặc biệt ở các hợp đồng giao ngay và hợp đồng chung – chiếm khoảng 25–30% tổng khối lượng vận chuyển. Hiện giá cước thuê tàu Aframax tăng 49% so với cùng kỳ, tàu Medium Range tăng 22% và tàu Handysize tăng 12%. Trong thời gian tới, giá cước vận tải có thể tiếp tục tăng nếu các tàu phải định tuyến lại để tránh eo biển Hormuz, bao gồm việc chuyển hướng qua Mũi Hảo Vọng, khiến quãng đường vận chuyển dài hơn. Tính đến ngày 5/3/2026, chỉ số Baltic Dirty Tanker Index đạt 3.083 điểm, tăng 55% sau sự kiện, trong khi Baltic Clean Tanker Index đạt 1.654 điểm, tăng 83%.

Ở nhóm phân bón, DPM và DCM cũng được đánh giá hưởng lợi khi giá urê quốc tế tăng mạnh. Iran hiện chiếm khoảng 10% thương mại xuất khẩu urê toàn cầu và giá urê đã tăng khoảng 22% sau sự kiện, lên 600 USD/tấn. Mức giá cao này có thể giúp bù đắp chi phí khí đốt đầu vào tăng.

Đối với GAS , tác động được đánh giá tích cực nhưng ở mức nhẹ. Nguyên nhân đến từ khả năng giá khí đầu ra cao hơn dự kiến, đặc biệt ở mảng kinh doanh khí dự kiến chiếm khoảng 23% tổng sản lượng năm 2026 cùng với giá LPG cao hơn đối với sản xuất nội bộ. Những yếu tố này có thể bù đắp cho khối lượng LPG và LNG giảm do giá cao. Từ đầu năm 2026 đến nay, giá dầu FO ở mức 386 USD/tấn, giảm 17% so với cùng kỳ nhưng tương đương khoảng 107% so với dự báo cả năm của nhóm phân tích. Giá LPG và LNG đã tăng lần lượt 22% và 41% sau sự kiện.

Đối với PVS và PVD , tác động tích cực được kỳ vọng trong trung hạn khi giá dầu cao giúp cải thiện lợi nhuận của các nhà sản xuất dầu, từ đó thúc đẩy nhu cầu dịch vụ EPC, hoạt động khoan và giá thuê giàn khoan tự nâng.

Trong khi đó, các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu như PLX và OIL được đánh giá ở mức trung lập. Giá dầu cao có thể hỗ trợ kết quả kinh doanh trong ngắn hạn, đặc biệt trong quý I/2026 nhờ nguồn hàng tồn kho giá thấp từ quý IV/2025. Tuy nhiên, nếu giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, doanh nghiệp có thể đối mặt rủi ro thua lỗ do giá bán lẻ trong nước vẫn chịu sự điều tiết trong khi giá đầu vào tăng mạnh.

Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp điện như NT2, POW, QTP và PPC có thể chịu tác động tiêu cực nhẹ. Giá dầu, khí và than tăng khiến chi phí đầu vào cao hơn. Dù phần lớn biến động chi phí được chuyển cho EVN đối với sản lượng hợp đồng – chiếm khoảng 80% tổng sản lượng – giá nhiên liệu cao vẫn có thể khiến mức huy động các nhà máy giảm.