Giải mã công thức nhạc Việt gây sốt ở Trung Quốc

Ngày càng nhiều ca khúc nhạc Việt tạo xu hướng (trend) trên nền tảng Douyin (TikTok Trung Quốc). Không chỉ được cư dân mạng hưởng ứng, nhảy, hát theo, nhiều nghệ sĩ đất nước tỷ dân cũng từng cover lại nhạc Việt hoặc chuyển thành nhạc Việt lời Hoa, hút hàng triệu lượt xem trên các nền tảng.

Mới nhất là Cánh hoa héo tàn remix với đoạn điệp khúc nịnh tai. Đây cũng là cách mà nhiều bản nhạc khác như Vì yêu cứ đâm đầu, See tình, Cứ chill thôi, Cà phê, Giá như anh là người vô tâm, Hai phút hơn … được khán giả xứ Trung đón nhận trên Douyin,

Douyin từng xuất hiện danh sách “6 ca khúc Việt Nam đình đám”, trong đó nhiều bài tạo thành trào lưu riêng như “DaDaDaLa biến hình” hay được chuyển ngữ, làm lại thành phiên bản tiếng Trung.

Việt Nam cũng từng chịu ảnh hưởng mạnh từ nhạc Hoa ngữ. Nhiều ca khúc nổi tiếng của Trung Quốc từng được các nghệ sĩ Việt hát lại. Nay cục diện đã đảo chiều khi nhạc Việt bắt đầu sản xuất nội dung gốc và lan ngược sang Trung Quốc.

Điểm chung của các bài hát này là phần nhạc remix, phát hành từ cách đây nhiều năm, song vẫn có sức hút nhất định với từng đối tượng khán giả ở mỗi thời điểm.

Theo The Paper , Douyin không chỉ “lăng xê” bài hát mà còn liên tục đổi mới cách quảng bá như kết hợp xu hướng, sáng tạo nội dung, bảng xếp hạng, tương tác với influencer… cùng cơ chế lan truyền bằng video ngắn và mạng lưới đề xuất nội dung, giúp bài hát bùng nổ trên nhiều nền tảng.

Vì sao nhạc Việt dễ viral trên Douyin?

Sự bùng nổ của nền tảng video ngắn đã mở ra cơ hội lớn cho nhạc Việt. Khác với các nền tảng nghe nhạc truyền thống, Douyin không đặt nặng trải nghiệm âm nhạc hoàn chỉnh, mà tập trung vào việc gắn âm thanh với hình ảnh và cảm xúc cụ thể.

Do đó, những thể loại như house, club hay drill… có tiết tấu mạnh thường dễ lan truyền. Điều này trùng khớp với đặc trưng của nhạc Việt hiện đại, đặc biệt là dòng Vina House (nhạc điện tử mang phong cách Việt Nam).

Vina House được công thức tạo hit của nhạc Việt tại Trung Quốc. Kiểu nhạc điện tử với nhịp nhanh, kết hợp bass mạnh, tạo cảm giác “gây nghiện” và dễ nhớ.

Vina House không phải nhạc cụ mà là kiểu nhịp trống điện tử, với cấu trúc lặp (kick - clap - kick - clap), nhịp nhanh, dày, tạo sự kích thích. Chính đặc điểm này khiến người nghe dễ lắc lư theo, phù hợp với các video nhảy, biến hình hay giải trí ngắn.

Ngoài ra, yếu tố ngôn ngữ cũng đóng vai trò quan trọng. Việc khán giả quốc tế không hiểu lời bài hát vô tình giúp họ tập trung vào giai điệu nhiều hơn.

QQ đưa ra ví dụ giữa tiếng phổ thông tại Trung Quốc và tiếng Quảng Đông, cùng một giai điệu, nhưng khi chuyển sang lời Quảng Đông, nhiều người cảm nhận bài hát có hồn hơn.

"Nguyên nhân nằm ở hệ thống thanh điệu. Tiếng phổ thông có 4 thanh, trong khi Quảng Đông có tới 9 thanh (6 điệu), giúp biểu đạt cảm xúc phong phú và bám sát giai điệu hơn. Giống như tiếng Việt có 6 thanh điệu nên lời nói tự nhiên đã có nhịp điệu, khi đưa vào âm nhạc, nhất là nhạc điện tử, yếu tố này càng được làm nổi bật", QQ viết.

Bên cạnh đó là khoảng cách ngôn ngữ. Những câu như “Gặp em là biết mình đã yêu” nếu viết bằng tiếng Trung dễ bị xem là sến, nhưng khi chuyển sang một ngôn ngữ xa lạ như tiếng Việt lại dễ được đón nhận hơn.

Thành công nhưng chưa chắc bền vững

Dù đang gây sốt, tờ QQ nhận định sự phổ biến của nhạc Việt trên Douyin mang tính thời điểm. Thành công này phụ thuộc lớn vào nền tảng video ngắn và âm nhạc chỉ là một phần của nội dung giải trí.

Trong khi đó, các thị trường lớn như Mỹ, Nhật Bản hay Hàn Quốc vẫn duy trì hệ sinh thái âm nhạc chuyên nghiệp với bảng xếp hạng, giải thưởng và cơ chế đánh giá rõ ràng.

Tại Trung Quốc, xu hướng nhạc viral ngắn hạn đang lấn át. Nhiều ca khúc được sản xuất chỉ để làm nhạc nền video, với mục tiêu nhanh chóng đạt lượt xem và doanh thu.

Sự nổi lên của nhạc Việt cũng đặt ra câu hỏi cho thị trường nhạc Hoa ngữ khi yếu tố nghe thuần túy dần bị lu mờ. Một ca khúc có thể nổi tiếng không phải vì chất lượng âm nhạc, mà nhờ điệu nhảy hoặc trào lưu đi kèm.

Trong bối cảnh đó, nhạc Việt với lợi thế tiết tấu mạnh, dễ viral đang chiếm ưu thế ở mảng “nhạc nền video”. Nhiều bản hit Douyin hiện nay là remix từ nhạc Việt.

Chưa thể khẳng định đây là làn sóng bền vững, song nhạc Việt đang tận dụng tốt cơ hội từ nền tảng video ngắn để vươn ra quốc tế. Trong cuộc chơi này, ai tạo được giai điệu gây nghiện sẽ chiến thắng.