Giờ tôi mới biết 4 ứng dụng "ai cũng có trên điện thoại Android" này là thủ phạm gây giật, lag, hết pin nhanh

Ai cũng hiểu cảm giác khó chịu thế nào khi phải đối mặt với một chiếc điện thoại Android chậm chạp: ứng dụng mất cả "thanh xuân" để tải, các hiệu ứng chuyển cảnh thì giật lag, màn hình đứng hình bất chợt, và đôi khi máy còn nóng lên một cách vô lý.

Thông thường, đa số mọi người sẽ đổ lỗi cho phần cứng lỗi thời hoặc do các bản cập nhật phần mềm làm máy chậm đi. Thực tế, thủ phạm lại chính là những ứng dụng bạn vẫn dùng hàng ngày.

Dĩ nhiên, smartphone hiện đại có khả năng quản lý bộ nhớ thông minh hơn, chúng tự động điều phối các ứng dụng đang chạy mà bạn không cần phải tắt thủ công. Thế nhưng, có những ứng dụng "đi quá giới hạn". Chúng vẫn miệt mài hoạt động ngay cả khi bạn không chạm vào. Một số ứng dụng chạy các dịch vụ nền và liên tục đồng bộ dữ liệu, gây áp lực khủng khiếp lên hệ thống.

Dưới đây là 4 "kẻ tội đồ" phổ biến nhất mà gần như ai cũng cài đặt trên máy, theo MakeUseOf.

TikTok (và các ứng dụng mạng xã hội nói chung)

Các ứng dụng mạng xã hội như TikTok nằm trong nhóm tiêu tốn tài nguyên hàng đầu trên điện thoại Android. Chúng được thiết kế để giữ chân bạn bằng những nội dung mới nhất, đồng nghĩa với việc chúng hiếm khi chịu "ngồi yên".

Ngay cả khi bạn không sử dụng, TikTok vẫn âm thầm đồng bộ với máy chủ để tải trước nội dung. Ví dụ, ứng dụng này có thể tải trước video, đồng bộ thông báo và theo dõi dữ liệu tương tác trong nền.

Đáng chú ý, TikTok từng bị cảnh báo vì hoạt động nền quá mức, tạo ra nhiều wake locks (lệnh ngăn hệ thống ngủ) hơn so với nhiều ứng dụng phổ biến khác, khiến điện thoại không thể thực sự đi vào chế độ nghỉ tiết kiệm pin.

Thêm vào đó, TikTok cực kỳ "ngốn" phần cứng về mặt thị giác. Với nguồn cấp dữ liệu cuộn vô tận, các hiệu ứng liên tục và giao diện nhiều lớp, TikTok thường gây ra hiện tượng UI overdraw trên Android.

Hiểu đơn giản là điện thoại phải vẽ lại cùng một pixel nhiều lần trong một khung hình đơn lẻ. Điều này gây áp lực lên GPU (chip đồ họa), khiến mọi thao tác trở nên kém mượt mà.

Bộ nhớ đệm (Cache) cũng đóng vai trò lớn. Để tăng tốc độ trải nghiệm, các ứng dụng này lưu trữ lượng lớn dữ liệu như hình ảnh và video đã tải trước. Theo thời gian, bộ nhớ đệm phình to, chiếm dụng không gian lưu trữ và làm chậm chính ứng dụng đó.

Nếu điện thoại của bạn có dấu hiệu ì ạch suốt cả ngày, mạng xã hội chính là lý do. Nếu vẫn muốn dùng TikTok mà không lo lag máy, bạn có thể thử bản TikTok Lite. Nhiều nguồn tin cho thấy bản Lite tải nhanh hơn, tốn ít dung lượng hơn và hoạt động tốt hơn trên các thiết bị đời cũ.

Google Maps: "Cái giá" của ứng dụng chỉ đường

Bản đồ là một trong những ứng dụng thiết yếu nhất trên smartphone, và Google Maps là lựa chọn hàng đầu của người dùng Android. Dù tốn ít dữ liệu di động hơn mạng xã hội, nhưng nó lại cực kỳ "nặng đô" đối với tài nguyên hệ thống. Với việc duy trì GPS liên tục, giữ màn hình luôn sáng, cập nhật dữ liệu thời gian thực và các dịch vụ chạy nền, Google Maps đòi hỏi rất nhiều năng lượng từ pin và bộ vi xử lý.

Nếu quyền vị trí được đặt thành "Luôn cho phép" (Allow every time), Google Maps có thể truy cập dữ liệu GPS ngay cả khi bạn không mở ứng dụng.

Đây là vấn đề lớn vì định vị là một trong những tính năng tiêu tốn điện năng nhất. Khi kết hợp với việc đồng bộ nền liên tục và dữ liệu bản đồ được lưu đệm, nó sẽ đẩy mức sử dụng CPU lên cao và làm cạn pin một cách bất thường. Thậm chí sau khi đóng ứng dụng, một số tiến trình vẫn tiếp tục chạy trong một khoảng thời gian, đặc biệt là nếu bạn vừa sử dụng tính năng dẫn đường xong.

Thực ra đây không phải là lỗi, mà là cách các ứng dụng dẫn đường vận hành. Ngay cả khi bạn xóa bộ nhớ đệm thường xuyên, nó cũng không giúp ích nhiều vì ứng dụng sẽ sớm tự xây dựng lại dữ liệu dựa trên vị trí của bạn.

Spotify: Không hề "nhẹ nhàng" như bạn tưởng

Spotify nghe có vẻ nhẹ nhàng vì suy cho cùng nó cũng chỉ là ứng dụng truyền phát nhạc. Nhưng thực tế, nó khá nặng và có thể làm chậm máy. Ứng dụng này chạy các dịch vụ nền để đảm bảo nhạc phát mượt mà, đồng thời liên tục đồng bộ danh sách phát, lịch sử nghe và các gợi ý cá nhân hóa. Nó cũng lưu đệm nội dung để giảm thời gian tải và hỗ trợ nghe ngoại tuyến.

Dù việc này giúp ngăn chặn tình trạng giật nhạc khi mạng yếu, nhưng theo thời gian, bộ nhớ đệm có thể phình to đáng kể, chiếm dụng không gian lưu trữ quý giá. Đây trở thành vấn đề nghiêm trọng khi điện thoại của bạn sắp hết dung lượng. Khi Android không còn đủ khoảng trống để quản lý các tệp tin và chức năng, hệ thống sẽ rơi vào tình trạng lag diện rộng.

Kể cả khi bạn không nghe nhạc, Spotify vẫn có thể làm mới nội dung và đồng bộ thư viện. Ngoài ra, việc tải bài hát để nghe offline cũng đòi hỏi cả RAM lẫn bộ nhớ. Nếu điện thoại của bạn có mức RAM hạn chế (như 4GB), điều này sẽ cản trở hiệu năng tổng thể, gây ra hiện tượng giật lag ngẫu nhiên khi bạn thực hiện đa nhiệm giữa các ứng dụng.

Google Photos: "Kẻ âm thầm" bào mòn sức mạnh điện thoại

Google Photos được cài đặt sẵn trên hầu hết điện thoại Android hiện nay. Nhiều người tin dùng ứng dụng này mà không nhận ra nó cũng góp phần làm chậm thiết bị. Nguyên nhân chính nằm ở tính năng sao lưu và đồng bộ hóa.

Mỗi khi bạn chụp một bức ảnh, Google Photos sẽ thực hiện lập chỉ mục, sử dụng AI để tạo ảnh thu nhỏ (thumbnails), gắn thẻ và sau đó tải chúng lên đám mây. Các hoạt động nền này tiêu tốn cả tài nguyên CPU lẫn băng thông mạng. Nó có thể gây ra những đợt tăng đột biến trong xử lý, khiến máy nóng lên và chậm đi trông thấy. Tình trạng này rất phổ biến nếu bạn có thư viện ảnh khổng lồ hoặc vừa chuyển một lượng lớn ảnh vào máy.

Nếu bạn đang dùng bản miễn phí, việc cập nhật đám mây liên tục này cũng nhanh chóng làm đầy giới hạn 15GB lưu trữ, gây thêm phiền toái. Vì vậy, nếu thấy máy quá chậm, bạn nên tắt hoặc ít nhất là hạn chế tính năng sao lưu tự động. Điều này giúp giảm tải cho mạng, bảo vệ tuổi thọ pin và tiết kiệm cả không gian lưu trữ quý giá.

Điện thoại của bạn không hề yếu, nó chỉ đang quá bận rộn!

Rất dễ để tin rằng một chiếc điện thoại Android chậm chạp là dấu hiệu của phần cứng đã già cỗi. Nhưng không phải lúc nào cũng vậy. Đôi khi, thủ phạm chính là những ứng dụng bạn tin dùng nhất.

TikTok, Google Maps, Spotify hay Google Photos không hẳn là được thiết kế kém, đơn giản là chúng tiêu thụ quá nhiều tài nguyên hệ thống. Khi nhiều ứng dụng "nặng đô" như vậy cùng chạy nền, hiệu năng chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng rõ rệt.

Không ai khuyên bạn phải gỡ bỏ tất cả chúng. Nhưng bạn cần chú ý hơn đến cách chúng vận hành. Chẳng hạn, hãy giới hạn các hoạt động nền không cần thiết, xem lại quyền ứng dụng, theo dõi mức tiêu thụ pin và tắt tính năng tự động đồng bộ khi không thực sự cần thiết. Có thể điện thoại của bạn không hề chậm, nó chỉ đang phải làm việc quá sức cho những tác vụ không đáng có mà thôi.