Góc nhìn chuyên gia: Xác suất FED tăng lãi suất lên cao, chứng khoán sẽ phản ứng ra sao?

Sau 3 tuần tăng điểm liên tiếp, VN-Index trải qua nhịp chỉnh mạnh khi mất gần 58 điểm (-3,1%) về 1.795 điểm, đánh mất mốc tâm lý 1.800 điểm. Cú rơi 34 điểm phiên cuối tuần với 28/30 mã VN30 giảm giá cho thấy áp lực bán đã lan rộng, nhóm Vingroup cũng không còn đủ sức gánh chỉ số. Khối ngoại bán ròng 4/5 phiên, tổng cộng gần 1.600 tỷ đồng.

Tâm điểm tuần tới là cuộc họp chính sách tiền tệ của FED vào giữa tuần, nhiều chuyên gia đều nghiêng về kịch bản FED tăng lãi suất, nhưng không cho rằng quyết định này nhất thiết tạo ra một đợt bán tháo ngay lập tức. Rủi ro lớn hơn nằm ở khả năng FED bước vào một chu kỳ thắt chặt kéo dài, qua đó gây áp lực lên USD, tỷ giá, dòng vốn ngoại và chứng khoán Việt Nam.

Khó xảy ra kịch bản VN-Index bị bán tháo

(Nguyễn Anh Khoa, Giám đốc phân tích Chứng khoán Agriseco)

VN-Index trong phiên cuối tuần giảm mạnh, đã đánh mất mốc 1.800 điểm và đóng cửa tại vùng thấp nhất phiên.

Theo vị chuyên gia Agriseco, điều này làm gia tăng khả năng chỉ số tiếp tục chịu quán tính giảm trong những phiên đầu tuần và lùi về vùng 1.770–1.780 điểm. Sau đó, tâm lý chờ đợi các thông tin chính thức có thể giúp thị trường dần cân bằng và chuyển sang trạng thái giằng co trong biên độ hẹp.

Xu hướng rõ ràng hơn nhiều khả năng sẽ xuất hiện trong hai phiên cuối tuần, khi sự kiện quan trọng của FED về lãi suất được phản ánh vào thị trường. Hiện thị trường quốc tế đang đánh giá xác suất khoảng 85–90% Fed sẽ tăng lãi suất thêm 0,25% tại kỳ họp tháng 9.

Trên thực tế, kỳ vọng FED tăng lãi suất 1 lần đã hình thành từ khá sớm, với xác suất duy trì trên 60% trong phần lớn tháng 6–7/2026 và tăng trở lại từ đầu tháng 9. Điều này cho thấy thị trường đã phần nào phản ánh trước kịch bản thắt chặt tiền tệ, thay vì chỉ phản ứng trong tuần vừa rồi.

Về tác động đối với thị trường chứng khoán Việt Nam, ông Khoa cho rằng trong ngắn hạn có thể không quá tiêu cực do nhà đầu tư đã có sự chuẩn bị và phản ứng phòng thủ từ trước, ít có khả năng xuất hiện một đợt bán tháo chỉ vì quyết định này. Trong kịch bản tích cực, thị trường thậm chí có thể xuất hiện nhịp hồi kỹ thuật sau khi yếu tố bất định được loại bỏ.

Tuy nhiên, câu hỏi đáng quan tâm hơn là liệu đây có phải khởi đầu cho một chuỗi tăng lãi suất kéo dài hay không. Nếu FED thực sự bước vào một chu kỳ thắt chặt, áp lực sẽ lan tỏa từ mặt bằng lãi suất toàn cầu sang lãi suất trong nước, tỷ giá và dòng vốn quốc tế — điều bất lợi cho cả nền kinh tế lẫn thị trường chứng khoán Việt Nam, trong bối cảnh chúng ta đang theo đuổi mục tiêu tăng trưởng cao, nhu cầu vốn đầu tư lớn.

Bên cạnh diễn biến từ FED, thị trường Việt Nam cũng đang đứng trước một sự kiện quan trọng là dòng vốn ETF giải ngân trước thời điểm FTSE Russell nâng hạng.

Với giá trị giải ngân ước tính khoảng 190–200 triệu USD, tương đương xấp xỉ 5.000 tỷ đồng, chuyên gia cho rằng tác động trực tiếp của dòng vốn ETF trong giai đoạn đầu là không mang tầm ảnh hưởng về lớn quy mô, nhưng vẫn có ý nghĩa tích cực đối với tâm lý thị trường. Dòng vốn thụ động tập trung đáng kể vào một số cổ phiếu vốn hóa lớn, qua đó tạo lực đỡ nhất định cho VN-Index trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, tác động tích cực này có thể không lan tỏa đồng đều trên toàn thị trường, đặc biệt là với nhóm cổ phiếu vốn hóa vừa và nhỏ. Bên cạnh đó, một phần kỳ vọng nâng hạng đã được phản ánh vào. Khi sự kiện chính thức diễn ra, thị trường có thể xuất hiện hoạt động chốt lời tại một số cổ phiếu đã tăng mạnh theo kỳ vọng trước đó.

FED là "biến số", nhưng vấn đề lớn hơn là chu kỳ chính sách

(Đặng Văn Cường – Trưởng phòng tư vấn đầu tư Công ty chứng khoán Mirae Asset Việt Nam)

VN-Index đã xuyên thủng vùng hỗ trợ tâm lý 1.800 điểm trong phiên cuối tuần, kèm thanh khoản tăng và áp lực bán lan rộng trên nhiều nhóm ngành. Đây là tín hiệu kỹ thuật quan trọng, cho thấy lực cầu bắt đáy chưa đủ mạnh để giữ vững ngưỡng này.

Theo ông Cường, trong tuần tới, VN-Index có thể tiếp tục kiểm định các vùng hỗ trợ thấp hơn nếu thị trường chưa xuất hiện thêm động lực mới, thanh khoản vẫn ảm đạm và khối ngoại duy trì xu hướng bán ròng.

Các nhịp hồi kỹ thuật nếu xuất hiện, có thể vẫn bị giới hạn về mức độ. Thị trường đang trong quá trình thiết lập vùng cân bằng mới sau chuỗi hồi phục mạnh trước đó. Do vậy, nhà đầu tư nên duy trì trạng thái thận trọng và chờ những tín hiệu xác nhận rõ hơn về xu hướng, như thanh khoản cải thiện và dòng tiền lan tỏa, trước khi đưa ra quyết định ngắn hạn.

Một trong những tâm điểm của thị trường tuần tới là cuộc họp chính sách tiền tệ của FED vào giữa tuần. Kỳ vọng hiện nghiêng về khả năng FED tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm trong tháng 9, sau khi dữ liệu lạm phát tháng 8 được công bố.

Đồng quan điểm với chuyên gia Agriseco, ông Cường cho rằng điều đáng quan tâm hơn không nằm ở quyết định lãi suất lần này mà là định hướng chính sách của FED trong thời gian tới. "Vấn đề là liệu đây có phải bước khởi đầu cho một chu kỳ tăng lãi suất hay FED sẽ tiếp tục duy trì cách tiếp cận thận trọng, trong bối cảnh lạm phát vẫn dai dẳng và giá dầu chịu tác động từ căng thẳng địa chính trị", ông Cường cho hay.

Với Việt Nam, chuyên gia Mirae Asset đánh giá tác động chủ yếu là tâm lý ngắn hạn tại thời điểm công bố và diễn biến tỷ giá, dòng vốn ngoại sau đó.

Nếu phát tín hiệu nghiêng về thắt chặt hơn, USD mạnh trở lại có thể gây áp lực rút vốn ngắn hạn từ khối ngoại như đã diễn ra các năm qua và giảm dư địa điều hành chính sách của Ngân hàng nhà nước, qua đó tác động tiêu cực đếm tâm lý của thị trường chứng khoán.

Trường hợp FED giữ nguyên lãi suất và phát tín hiệu kiên nhẫn trong kịch bản ít được dự báo, USD có thể ổn định hoặc suy yếu nhẹ như thời gian vừa qua sẽ hỗ trợ dòng vốn ngoại vào thị trường mới nổi, giảm áp lực tỷ giá VND và tạo dư địa tích cực cho chứng khoán Việt Nam.

Ngoài vấn đề lãi suất điều hành, diễn biến trên thị trường trái phiếu và thực trạng thâm hụt nợ công Mỹ vẫn sẽ là tâm điểm quan tâm của thị trường.

Nhà đầu tư nên kiên nhẫn đứng ngoài

(Nguyễn Tấn Phong - Chuyên gia Phân tích Chứng khoán Pinetree)

Trong tuần qua, căng thẳng Trung Đông nóng trở lại, Iran tuyên bố không nhượng bộ trước lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ, đẩy giá dầu Brent tăng khoảng 13% trong tuần lên sát 110 USD/thùng. Giá dầu leo thang khơi lại nỗi lo lạm phát, kỳ vọng Fed tăng lãi suất dâng cao, khiến tâm lý e ngại rủi ro lan khắp châu Á và VN-Index cũng không nằm ngoài vòng xoáy đó.

Dự báo xu hướng tuần tới, ông Phong cho rằng thị trường nhiều khả năng tiếp tục thận trọng khi nhà đầu tư dồn sự chú ý vào cuộc họp chính sách của FED giữa tuần sau. Lạm phát Mỹ vẫn neo cao, giá dầu leo thang theo căng thẳng Trung Đông khiến FED gần như hết dư địa nới lỏng, ngược lại khả năng tăng lãi suất đang được thị trường đặt cược ngày càng nhiều.

Nếu FED phát tín hiệu diều hâu, đồng USD mạnh lên sẽ gây áp lực lên tỷ giá USD/VND và đẩy khối ngoại tiếp tục rút vốn khỏi các thị trường mới nổi. Tâm lý chờ đợi khiến dòng tiền đứng ngoài, thanh khoản co hẹp và VN-Index khó sớm lấy lại mốc 1.800 điểm, vốn đã chuyển từ hỗ trợ thành vùng cản ngắn hạn.

Với nhà đầu tư đang nắm giữ cổ phiếu, nên tận dụng những nhịp hồi ngắn để cơ cấu lại danh mục, mạnh dạn cắt các cổ phiếu thua lỗ, hạ tỷ lệ vay ký quỹ và chỉ giữ lại doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt. Với nhà đầu tư chưa giải ngân, cần kiên nhẫn đứng ngoài, không vội bắt đáy, ít nhất chờ đến khi có kết quả họp FED và tín hiệu cân bằng từ thanh khoản, khối ngoại.