Hai vị tỷ phú nuôi con gái khác nhau thế nào? Nhìn cuộc sống của con gái Bill Gates và con gái Steve Jobs sẽ thấy

Steve Jobs đã đi xa, nhưng cuộc đua giữa ông và Bill Gates dường như vẫn chưa khép lại. Hai cái tên gắn liền với hai đế chế công nghệ vĩ đại nhất hành tinh, cả đời chạy đua không phải vì tiền mà vì giấc mơ thay đổi cách con người sống.

Khi Apple đứng trên bờ vực phá sản, chính Microsoft là tập đoàn đã không chần chừ rót 150 triệu USD cứu nguy, với lý do giản đơn nhưng đầy khí phách của Bill Gates: Nếu không có Steve, cả nền công nghệ máy tính sẽ bị các tập đoàn cổ hủ độc quyền. Họ là đối thủ. Cũng là bạn thân ba mươi năm. Khi Steve Jobs qua đời năm 2011, Bill Gates dồn tâm trí cho hoạt động thiện nguyện. Còn cuộc đối thoại giữa hai thiên tài, theo một cách rất đặc biệt, lại được hai cô con gái viết tiếp.

Jennifer Gates sinh năm 1996, con gái cả của Bill và Melinda French Gates. Cô là một học sinh giỏi từ nhỏ, từng theo học chuyên ngành y tại Đại học Stanford - ngôi trường được xếp hạng top 2 nước Mỹ và hiện là MD Candidate tại Icahn School of Medicine ở Mount Sinai, một trong những trường y danh tiếng nhất nước Mỹ. Cô đam mê nghiên cứu về phòng ngừa và điều trị chấn thương thể thao, mà đam mê ấy xuất phát từ chính một thân phận khác của Jennifer: Vận động viên cưỡi ngựa chuyên nghiệp.

Cô từng đứng thứ 19 trong bảng xếp hạng nhảy ngựa vượt chướng ngại vật toàn quốc Mỹ, đứng thứ 224 trong bảng xếp hạng quốc tế, và năm 2018 đoạt giải tại một giải đấu lớn với phần thưởng 100.000 USD.

Eve Jobs, con gái út của Steve Jobs và Laurene Powell Jobs, cũng theo đúng đường đua ấy. Cô tốt nghiệp Stanford năm 2021, sau đó chuyển đến New York để theo đuổi sự nghiệp người mẫu. Eve cũng là một vận động viên cưỡi ngựa giỏi, và đã nhiều lần thi đấu trực tiếp với chính Jennifer Gates trên sàn đấu quốc tế. Cuộc đối đầu trong môn cưỡi ngựa giữa hai cô con gái này được giới truyền thông quốc tế ví von như một phiên bản dịu dàng của cuộc đua khốc liệt giữa hai người cha trong thế giới công nghệ.

Cả hai cô gái sau đó đều chọn bạn đời từ chính giới cưỡi ngựa. Tháng 10/2021, Jennifer Gates kết hôn với Nayel Nassar, một vận động viên cưỡi ngựa người Mỹ gốc Ai Cập từng đại diện Ai Cập thi đấu tại Olympic Tokyo. Đám cưới của họ tổ chức theo nghi lễ Hồi giáo, có giá trị khoảng 2 triệu USD, diễn ra tại một trang trại ngựa 124 acre ở New York. Nassar xuất thân từ tầng lớp trung lưu, có cha mẹ là người Ai Cập điều hành một công ty xây dựng tại Kuwait.

Anh bắt đầu học cưỡi ngựa từ năm 5 tuổi, là cựu sinh viên Stanford cùng trường với Jennifer, có bằng kinh tế và thông thạo bốn ngôn ngữ Ả Rập, Pháp, Anh, Tây Ban Nha. Bốn năm sau, đến lượt Eve Jobs. Tháng 7/2025, cô kết hôn với Harry Charles, vận động viên cưỡi ngựa người Anh giành huy chương vàng môn nhảy ngựa đồng đội tại Olympic Paris 2024. Đám cưới của họ tổ chức tại nhà thờ St. Michael's and All Angels ở Cotswolds, Anh, với chi phí ước tính 6,7 triệu USD. Khách mời có cựu Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris, Công nương Beatrice của Anh, Jessica Springsteen, Jony Ive, và một người đặc biệt: Jennifer Gates Nassar. Tình bạn của hai cô con gái nhà tỷ phú, hóa ra cũng đã âm thầm bền chặt nhiều năm.

Bill Gates và lý do bất ngờ phía sau cách "nuôi nghèo" con gái

Để hiểu vì sao Jennifer Gates lại có thể trở thành một cô gái như hiện tại, phải nhìn vào triết lý nuôi dạy con của chính Bill Gates, người đàn ông từng là tỷ phú giàu nhất thế giới và sở hữu tài sản nhiều thập kỷ ở mức hàng trăm tỷ USD.

Năm 2008, khi rời vị trí CEO Microsoft, Bill Gates tuyên bố sẽ quyên góp phần lớn tài sản cá nhân cho quỹ từ thiện mang tên mình. Tính đến đầu thập niên 2020, ông đã thực sự quyên đi khoảng 36 tỷ USD. Từ năm 2006, Quỹ Bill & Melinda Gates đã công khai cam kết với thế giới: trong vòng 50 năm sau khi Bill và Melinda qua đời, toàn bộ số quỹ sẽ được chi hết. Điều này có nghĩa gì với Jennifer Gates và hai người em? Sau khi cha mẹ rời thế giới này, ba người con sẽ không nhận được khối tài sản khổng lồ mà ai cũng nghĩ rằng họ sẽ được thừa hưởng.

Khái niệm "nuôi nghèo" con gái có lẽ cần được hiểu lại theo cách tinh tế hơn. Bill Gates không thực sự bắt con sống nghèo. Cách "nuôi nghèo" của ông là có chọn lọc. Ông giới hạn chi tiêu cho hàng hiệu của con. Đó là lý do trong tất cả ảnh của Jennifer Gates, người ta hiếm khi tìm thấy một món đồ hàng hiệu đắt đỏ, ngoài trang phục thi đấu chuyên nghiệp và một chiếc túi vải Longchamp, vốn là mẫu túi hàng hiệu bình dân và bền nhất trong giới túi xách cao cấp. Ông không cho phép Jennifer sở hữu điện thoại di động cho đến năm 14 tuổi, và không cho mở Instagram cho đến năm 20 tuổi.

Nhưng song song, Bill Gates làm ba điều mà không nhiều cha mẹ giàu nào dám làm. Một, ông dành thời gian. Khi Jennifer ra đời, Bill đã ngoài 40, là một tỷ phú với lịch trình bận đến từng phút. Vậy mà ông vẫn dành thời gian đọc sách cùng con. "Nhiều người gọi tôi là kẻ bỏ học, nhưng họ không biết rằng từ ngày bỏ học, tôi chưa bao giờ ngừng học", ông từng chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn. "Ngay cả bây giờ, tôi vẫn đọc rất nhiều sách giáo khoa. So với những người tài giỏi quanh tôi, kiến thức tôi tích lũy được không hề thua kém".

Hai, ông khuyến khích con khám phá đam mê của chính mình. Khi Jennifer 12 tuổi và thể hiện tài năng cưỡi ngựa, Bill không hề chần chừ mua tặng con một chú ngựa nhỏ. Đến năm 2016, ông tiếp tục chi 37 triệu USD mua cho con gái một trang trại có sân đua ngựa tại Wellington, bang Florida, để Jennifer có thể theo đuổi đam mê mà không bị phân tâm. Ba, ông gạn lọc các giá trị. Trên Instagram của Jennifer Gates không có những bữa tiệc đêm cùng giới rich kid. Thay vào đó là những bức ảnh cô khoe vết tàn nhang đáng yêu giữa thiên nhiên, là chú chó cưng Earl mà cha cô đã tặng sau khi cô suy nghĩ kỹ về việc nhận trách nhiệm với một sinh vật khác.

Bill Gates không để lại tài sản trực tiếp cho con, nhưng ông đã xây cho con một con đường khác. Một con đường mà ở đó, đam mê của con không phải là một sự bốc đồng nhất thời, mà là một định nghĩa được chính cô độc lập suy ngẫm và theo đuổi. Một con đường mà ở đó, sự giàu có không phải là điểm xuất phát, mà là môi trường để con học cách trân trọng những giá trị thực.

Steve Jobs và một câu chuyện "nuôi nghèo" rất khác

Trong khi Bill Gates được ca ngợi như một hình mẫu cha tỷ phú, Steve Jobs lại là một câu chuyện phức tạp hơn rất nhiều.

Nhìn vào Instagram của Eve Jobs, người ta dễ dàng nhận ra một điều khác biệt rõ rệt so với Jennifer Gates. Eve hiếm khi đăng ảnh chụp cùng cha. Cô đăng nhiều ảnh với mẹ Laurene và chị gái, nhưng hình ảnh Steve Jobs gần như vắng bóng. Steve Jobs có một người con gái nữa, Lisa, sinh ra từ mối tình thời trung học của ông với Chrisann Brennan. Trong nhiều năm, Steve Jobs đã từ chối thừa nhận sự tồn tại của Lisa, một sự thật mà các nhà tiểu sử của ông không bao giờ né tránh khi nói về phần "khiếm khuyết" của thiên tài này.

Trong cuốn hồi ký Small Fry (Người nhỏ bé), Lisa kể lại một kỷ niệm chấn động về cha. Khi chiếc xe Porsche của Steve Jobs bị xước, ông giận dữ nói sẽ vứt bỏ nó. Lisa lúc ấy còn nhỏ, hỏi cha liệu cô có thể giữ chiếc xe được không. Câu trả lời của Steve Jobs cay nghiệt đến mức ám ảnh: "Con sẽ không có gì cả, con hiểu chưa? Không có bất cứ thứ gì hết".

Đến cuối đời, Steve Jobs vẫn để lại một phần tài sản cho Lisa, nhưng câu hỏi liệu người cha này là vô tình hay có tình thì không ai trả lời được. Có một chi tiết nhỏ nhưng đầy tính biểu tượng: Steve Jobs đã đặt tên một dòng máy tính của Apple là LISA, nhưng suốt nhiều năm dài, ông từ chối thừa nhận chiếc máy được đặt theo tên con gái mình. Phải đến rất nhiều năm sau, ông mới chính thức nói ra sự thật ấy.

Sự "nuôi nghèo" của Steve Jobs vì thế mang một sắc thái khác. Nó không hoàn toàn là một triết lý giáo dục được lựa chọn cẩn trọng như của Bill Gates, mà có phần là biểu hiện của chính tính cách bướng bỉnh, lạnh lùng và phức tạp của ông. Dẫu vậy, không ai có thể phủ nhận rằng vợ chồng Jobs cuối cùng đã nuôi dạy được những đứa con có tư duy độc lập. Năm 2020, Laurene Powell Jobs, vợ góa của Steve Jobs, tuyên bố với thế giới rằng bà sẽ quyên toàn bộ khối tài sản 25 tỷ USD mà mình thừa hưởng từ chồng cho mục đích công ích, không để lại cho con cháu. Lý do bà đưa ra rất đơn giản và đầy chất Jobs: Đó là tâm nguyện của Steve, và việc tích lũy khối tài sản lớn như vậy cũng là điều không công bằng với thế giới.

Hai người cha với hai phong cách rất khác nhau. Một người nghiêm khắc nhưng ấm áp. Một người vĩ đại nhưng vụng về trong tình thân. Nhưng họ giống nhau ở một điểm cốt lõi nhất: cả hai đều biết rằng không thể để con cái quen với việc nhận tài sản mà không phải lao động. Tương lai của Eve Jobs, cũng như Jennifer Gates, đều được sinh ra với lợi thế nhờ "dựa cha". Nhưng cả hai cô cũng đã phải tự học cách bước đi một mình.

Bài học cho phụ huynh Việt: "Nuôi nghèo" không phải là không cho con tiền

Câu chuyện về cách Bill Gates và Steve Jobs nuôi dạy con gái có lẽ là tư liệu rất đáng để các bậc phụ huynh Việt suy ngẫm. Bởi triết lý "nuôi nghèo" ở đây không phải là không cho con đồng nào, không phải là bắt con sống khắc khổ, không phải là từ chối mọi nhu cầu của con.

"Nuôi nghèo" theo cách của giới siêu giàu phương Tây là một triết lý có lớp lang. Họ không cho con quen với cảm giác được hưởng thụ mọi thứ tự nhiên đến trong đời. Họ giới hạn những thứ vô bổ như đồ hiệu phô trương, mạng xã hội từ sớm, điện thoại quá tuổi cần thiết. Nhưng họ đầu tư rất mạnh tay vào những thứ nuôi dưỡng tâm hồn và tài năng con: Sách, đam mê, môi trường giáo dục tốt, và quan trọng nhất là thời gian của chính cha mẹ. Một chú ngựa nhỏ năm 12 tuổi để bắt đầu một đam mê. Một trang trại 37 triệu USD năm 20 tuổi để hoàn thiện đam mê ấy. Đó là khoản đầu tư mà Bill Gates dành cho con gái, trong khi chính ông lại không bao giờ cho phép con đeo một chiếc đồng hồ hàng hiệu hay xách một chiếc túi Hermès lúc đi học.

Nhiều phụ huynh Việt làm ngược lại. Họ chiều con bằng đồ hiệu, bằng iPhone đời mới nhất, bằng những bữa ăn sang trọng ở nhà hàng năm sao, nhưng lại tiết kiệm với những thứ thực sự nuôi lớn một con người: Một lớp học nhạc cụ kéo dài cả tuổi thơ, một chuyến đi nước ngoài mở mang tầm nhìn, một bộ sách hay được đọc đi đọc lại cùng con, và đặc biệt là thời gian của chính cha mẹ. Một đứa trẻ có thể trở thành phú nhị đại nếu cha mẹ giàu. Nhưng để một đứa trẻ trở thành Jennifer Gates, không phải nhà giàu nào cũng làm được. Vì cái khó nhất không phải là cho con tiền. Cái khó nhất là biết chọn lúc nào nên cho, lúc nào nên giữ lại.

Và bài học sâu sắc nhất mà cả Bill Gates lẫn Steve Jobs để lại cho thế hệ phụ huynh hôm nay, có lẽ nằm gọn trong câu nói nổi tiếng của một người cha tỷ phú khác là Warren Buffett: Hãy để lại cho con vừa đủ để chúng có thể làm bất cứ điều gì, nhưng không nhiều đến mức chúng không phải làm gì cả. Cái khoảng "vừa đủ" ấy mới chính là nghệ thuật khó nhất của việc nuôi dạy con cái trong gia đình giàu có. Bởi tiền nhiều có thể mua được rất nhiều thứ, nhưng có một thứ tiền không bao giờ mua được: Đó là khao khát tự khẳng định mình, thứ chỉ có ở những đứa trẻ biết rằng nếu mình không tự đi, không ai gánh giúp mình cả.

Jennifer Gates đang theo học y khoa và làm vợ một vận động viên Olympic. Eve Jobs là người mẫu và là cô dâu mới của một nhà vô địch Olympic. Cả hai đều được sinh ra trong những gia đình giàu có bậc nhất hành tinh, nhưng cuộc đời các cô không phải là chuỗi ngày shopping bất tận ở các con phố hàng hiệu. Đó là kết quả của một triết lý nuôi dạy con mà thoạt nhìn có vẻ "nghèo nàn", nhưng thực ra là một dạng giàu có khác, sâu sắc hơn nhiều: Sự giàu có về thời gian cha mẹ, về kiến thức, về đam mê, và về khả năng đứng vững mà không cần bóng dáng cha ở đằng sau.

Đó mới là di sản đắt giá nhất mà một người cha tỷ phú có thể để lại cho con gái mình.

*Theo Elle