Hơn 11.000 cây cầu ở nước láng giềng Việt Nam có thể sập: Giới chuyên gia cảnh báo gì?

Các nhà khoa học Trung Quốc đã mô phỏng một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào cầu treo cỡ lớn. Họ cảnh báo rằng một số bộ phận chịu lực quan trọng của cầu có thể đặc biệt dễ tổn thương trước các vụ nổ chính xác.

Nghiên cứu do các chuyên gia thuộc Đại học Giao thông Tây Nam và Viện Khảo sát - Thiết kế Cầu lớn Đường sắt Trung Quốc thực hiện, được công bố trên số tháng 9 của Journal of Railway Science and Engineering.

Nhóm nghiên cứu cho rằng những cuộc xung đột gần đây, đặc biệt là Nga - Ukraine, cho thấy những mâu thuẫn thời hiện đại đang thay đổi từ mô hình sử dụng hỏa lực quy mô lớn sang các đòn đánh chính xác bằng phương tiện không người lái.

Điều này khiến những công trình từng rất khó tiếp cận như cầu lớn, nhà ga hay trung tâm logistics trở thành những mục tiêu dễ bị đe dọa hơn.

Nhóm nghiên cứu cho hay: “Các sự kiện gần đây cho thấy rõ mức độ dễ tổn thương của những cây cầu hiện đại trước các hình thức tấn công phi truyền thống”.

Để đánh giá mức độ ảnh hưởng, các nhà khoa học xây dựng mô hình số của một cầu treo có nhịp chính dài hơn 500 mét. Kích thước mô hình tương đương cầu sông Dimuhe tại tỉnh Quý Châu, một công trình thường được sử dụng làm chuẩn trong các nghiên cứu kỹ thuật cầu tại Trung Quốc.

Khác với những nghiên cứu trước đây chỉ xem xét từng bộ phận riêng lẻ, mô hình lần này bao gồm mặt cầu, cáp chính, dây treo và tháp cầu. Các nhà khoa học tập trung vào những bộ phận ở độ cao lớn, nơi khó bảo vệ hơn và có vai trò truyền tải lực cho toàn bộ kết cấu.

Kết quả cho thấy các vụ nổ ở khoảng cách rất gần với một số bộ phận chịu lực chính có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền. Khi một thành phần quan trọng bị phá hỏng, tải trọng có thể chuyển đột ngột sang những cấu kiện còn lại, làm tăng nguy cơ mất ổn định toàn bộ hệ thống.

Nhóm nghiên cứu đặc biệt nhấn mạnh rằng mức độ chính xác của cuộc tấn công có thể quan trọng không kém, thậm chí quan trọng hơn, so với kích thước của khối thuốc nổ.

Điều này đặt ra thách thức mới cho ngành cầu đường, bởi UAV hiện đại có khả năng bay thấp, tiếp cận mục tiêu phức tạp và thực hiện những đòn đánh chính xác hơn so với các phương tiện tấn công truyền thống.

Nghiên cứu được thúc đẩy một phần bởi những vụ tấn công nhằm vào cầu trong xung đột giữa Nga và Ukraine.

Năm 2022, cầu Antonovsky bắc qua sông Dnieper tại Kherson nhiều lần bị tấn công khi được sử dụng làm tuyến vận chuyển quân và hậu cần. Cầu Crimea, một mắt xích hậu cần quan trọng nối bán đảo Crimea với lãnh thổ Nga, cũng trở thành mục tiêu của nhiều cuộc tấn công trong những năm sau đó.

Theo nhóm tác giả, những sự kiện này cho thấy các tiêu chuẩn an toàn truyền thống, vốn chủ yếu tập trung vào động đất, gió lớn, va chạm hoặc tai nạn giao thông, có thể chưa đủ để đánh giá các mối đe dọa mới từ UAV.

Vấn đề càng đáng chú ý với Trung Quốc, quốc gia sở hữu mạng lưới cầu lớn nhất thế giới. Theo dữ liệu ngành giao thông, nước này có hơn 11.000 cây cầu được xếp vào nhóm siêu lớn. Nhiều công trình trong số đó giữ kỷ lục thế giới về chiều cao, chiều dài hoặc khẩu độ nhịp.

Quý Châu hiện có cầu vượt hẻm núi Hoa Giang, thuộc nhóm cầu cao nhất thế giới. Trong khi đó, cầu Zhangjinggao vượt sông Trường Giang tại Giang Tô được thiết kế trở thành một trong những cầu treo có nhịp chính dài nhất khi hoàn thành.

Từ kết quả mô phỏng, nhóm nghiên cứu đề xuất những khu vực chịu lực trọng yếu cần được ưu tiên bảo vệ tốt hơn trước các mối đe dọa ở cự ly gần.

Với những cây cầu mới, tăng kích thước hoặc khả năng chịu lực của cáp chính có thể giúp giảm mức độ hư hại khi xảy ra vụ nổ.

Đối với các công trình đang khai thác, một giải pháp thực tế hơn là bổ sung lớp bảo vệ cho hệ thống cáp, chẳng hạn vật liệu polymer mật độ cao nhằm tăng khả năng chống tác động cơ học và hạn chế hư hỏng lan rộng.

Nhóm cũng mô phỏng các kịch bản cực đoan hơn để xác định giới hạn chịu đựng của toàn bộ hệ thống cầu.

Theo SCMP