Iran câu giờ, ông Trump như ngồi trên đống lửa

Iran chủ động kéo dài thế bế tắc ngoại giao?

Theo nhận định của các quan chức Iran và chuyên gia, Iran đang chủ động kéo dài đàm phán với Mỹ nhằm làm suy yếu vị thế chính trị của Tổng thống Donald Trump trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11.

Mỹ muốn chương trình hạt nhân của Iran trở thành nội dung trọng tâm ngay từ đầu các cuộc đàm phán. Mỹ và các nước phương Tây nghi ngờ chương trình này có khía cạnh quân sự, trong khi Iran khẳng định mục đích của mình là hòa bình.

Ngược lại, Iran yêu cầu Mỹ đáp ứng các điều kiện trong đề xuất ngừng xung đột kéo dài 7 ngày trước khi bước vào đàm phán hạt nhân.

Đề xuất được chuyển qua các nhà trung gian Qatar bao gồm chấm dứt giao tranh, nới lỏng hạn chế xuất khẩu dầu, giải phóng tài sản bị phong tỏa và dỡ bỏ các biện pháp phong tỏa hàng hải của Mỹ.

Trong thời gian gần đây, lo ngại về những đợt tấn công mới của Mỹ và Israel, cùng sự thiếu tin tưởng sâu sắc giữa hai bên, khiến Iran không muốn nhanh chóng đạt thỏa thuận chấm dứt chiến tranh.

3 quan chức Iran và một nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết, Iran tin rằng ông Trump sẵn sàng nối lại các cuộc tấn công để phá vỡ thế bế tắc kéo dài nhiều tháng qua.

Một quan chức Iran nói rằng nước này đang chuẩn bị đối phó với những đòn tập kích mới, thay vì đặt cược vào khả năng đạt được thỏa thuận với Mỹ.

Nhà phân tích Saeed Leylaz tại Tehran nhận định việc kéo dài đàm phán giúp Iran tác động đến cuộc bầu cử Mỹ mà không cần thực hiện bất kỳ hành động bất hợp pháp nào.

Xung đột kéo dài đã làm gia tăng sức ép chính trị đối với ông Trump, trong bối cảnh giá nhiên liệu cao khiến nhiều cử tri Mỹ bất mãn và có thể ảnh hưởng đến kết quả bầu cử của đảng Cộng hòa.

Ông Donald Trump chịu sức ép lớn trước bầu cử

Cuộc chiến với Iran đang trở thành bất lợi chính trị ngày càng lớn đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump, chỉ một tuần trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11.

Theo hãng tin AP ngày 27/10, giá nhiên liệu tăng cao, chi phí sinh hoạt leo thang và sự bất mãn của cử tri trước cuộc xung đột kéo dài đang khiến đảng Cộng hòa gặp khó khăn trong nỗ lực duy trì quyền kiểm soát Quốc hội.

Noor Dubow, một cử tri thường bỏ phiếu cho đảng Cộng hòa tại thành phố Columbus (bang Ohio) cho biết, ông đang nghiêng về phía đảng Dân chủ vì thất vọng trước quyết định phát động chiến tranh của ông Trump.

Là nhân viên điều phối tại một doanh nghiệp vận tải, Dubow nhận thấy giá nhiên liệu tăng đang gây xáo trộn hoạt động kinh tế.

“Các nghị sĩ Cộng hòa ở Quốc hội đang ở đâu? Tại sao họ không yêu cầu ông Trump chịu trách nhiệm?”, Dubow đặt câu hỏi.

Ông Trump từng mô tả cuộc chiến Iran như một “chuyến đi vòng nhỏ”, đồng thời cho rằng chi phí kinh tế mà Mỹ phải gánh chịu không đáng kể so với mục tiêu ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Tuy nhiên, cuộc chiến kéo dài gần 8 tháng, trái với dự đoán ban đầu của ông rằng xung đột chỉ diễn ra trong vài tuần.

Tình hình càng phức tạp khi xung đột lan rộng. Lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở dầu mỏ và sân bay của Saudi Arabia, trong khi liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu đáp trả bằng các đợt tập kích vào những khu vực do Houthi kiểm soát tại Yemen.

Theo AP, giá xăng trung bình tại Mỹ đã duy trì trên mức 4 USD/gallon kể từ giữa tháng 6. Giá dầu diesel cũng ở gần mức cao kỷ lục, gây sức ép lên hoạt động vận tải, giá hàng hóa và chi phí đi lại.

Những tác động này đang khiến các ứng viên Cộng hòa tại các bang: Iowa, Kansas, Ohio và Texas phải đối mặt với cuộc cạnh tranh gay gắt hơn với đối thủ Dân chủ.

Một cuộc thăm dò của AP-NORC công bố tuần trước cho thấy cử tri thuộc cả hai đảng đều muốn Quốc hội khóa tới tập trung vào việc giảm chi phí sinh hoạt và chấm dứt chiến tranh Iran, mà đây là những trọng tâm mà người dân Mỹ đang chỉ trích đảng Cộng hòa và cá nhân Tổng thống Donald Trump.