Iran hỗ trợ tiền mặt khẩn cấp cho người dân để xoa dịu làn sóng biểu tình

Khung cảnh giao thông trên đường cao tốc phía Tây Tehran, Iran vào ngày 4/1/2026 (Ảnh: AFP)

Theo đó, mỗi công dân sẽ được trợ cấp khoảng 10 triệu Rial/tháng (tương đương khoảng 22 USD), trong nỗ lực kiềm chế làn sóng biểu tình bạo lực bùng phát trên khắp cả nước do lạm phát leo thang và đời sống khó khăn.

Theo truyền thông quốc tế, các cuộc biểu tình đã nổ ra từ hơn 1 tuần qua, bắt đầu từ giới tiểu thương tại các khu chợ truyền thống, sau đó lan sang sinh viên đại học và nhiều thành phố địa phương. Người biểu tình không chỉ phản đối giá cả tăng cao mà còn hô khẩu hiệu chỉ trích trực tiếp bộ máy cầm quyền của Cộng hòa Hồi giáo Iran. Tại nhiều nơi, các vụ đụng độ dữ dội giữa người biểu tình và lực lượng an ninh đã xảy ra, gây thương vong và dẫn đến nhiều vụ bắt giữ.

Trước tình hình căng thẳng, chính quyền Iran ngày 5/1 đã công bố kế hoạch "cứu trợ kinh tế", bao gồm việc phát phiếu hỗ trợ cho gần như toàn bộ dân số trong vòng 4 tháng. Giá trị khoản hỗ trợ này được cho là tương đương mức thu nhập trung bình trong một ngày lao động, song nhiều ý kiến cho rằng biện pháp trên khó có thể bù đắp tác động của lạm phát kéo dài.

Iran hiện đang đối mặt với tỷ lệ lạm phát trên 36% kể từ tháng 3/2025, trong khi đồng Rial đã mất khoảng một nửa giá trị so với đồng USD. Các biện pháp trừng phạt quốc tế liên quan đến chương trình hạt nhân tiếp tục gây sức ép lớn lên nền kinh tế, khiến Tehran gặp khó khăn trong việc bảo đảm nguồn cung điện, nước và ổn định tài chính. Nhiều tổ chức tài chính quốc tế dự báo Iran có nguy cơ rơi vào suy thoái trong năm 2026.

Trong bối cảnh đó, giới lãnh đạo Iran phát đi những thông điệp vừa mềm mỏng vừa cứng rắn. Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei tuyên bố chính quyền sẵn sàng đối thoại với người biểu tình, song nhấn mạnh những đối tượng gây rối trật tự cần "bị xử lý thích đáng". Truyền thông nhà nước Iran thời gian gần đây cũng điều chỉnh quan điểm, thừa nhận người dân có quyền biểu tình phản đối giá cả tăng cao theo Hiến pháp.

Tại thủ đô Tehran, chính quyền đã cho đóng cửa trường học và cơ quan tại phần lớn các tỉnh trong nhiều ngày liên tiếp, động thái được xem là nhằm làm giảm đà lan rộng của biểu tình.

Việc Iran kết hợp các biện pháp hỗ trợ kinh tế với điều chỉnh thông điệp truyền thông đang phản ánh nỗ lực ổn định tình hình trong ngắn hạn. Tuy vậy, triển vọng kiểm soát bất ổn vẫn còn nhiều thách thức nếu các vấn đề kinh tế - xã hội cốt lõi không được giải quyết căn bản.