MỚI NHẤT!

Đọc nhanh >>

Kéo dài đúng 81 phút, cuộc gặp giữa ông Trump, ông Tập và ông Putin mang lại kết quả gì?

| | Tài chính quốc tế

Kéo dài đúng 81 phút, cuộc gặp giữa ông Trump, ông Tập và ông Putin mang lại kết quả gì?

Cuộc họp kéo dài 81 phút bên lề APEC không tạo ra đột phá, song mỗi nhà lãnh đạo đều thu được điều mình cần.

Ngày 19/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc gặp ba bên chưa từng có tại một nhà khách quốc gia ở ngoại ô Thâm Quyến, bên lề Hội nghị thượng đỉnh APEC. Trước giờ họp, giới chức đã thừa nhận khó có thỏa thuận lớn nào ra đời. Và đúng như vậy. Tuy nhiên, theo CNN, bản thân việc ba người cùng ngồi quanh một chiếc bàn tròn mới là điều quan trọng.

Mở đầu cuộc họp, ông Tập nói rằng khi các cường quốc hòa bình thì thế giới an toàn, còn khi họ xung đột thì thế giới hỗn loạn. Ông Trump cho rằng không nền hòa bình nào được tạo ra bằng cách từ chối đối thoại và nói thẳng: “Hãy xem chúng ta có làm được điều gì không”.

Mỗi nhà lãnh đạo một mục tiêu

Với ông Putin, đây là dịp trở lại sân khấu toàn cầu sau gần 5 năm bị nhiều nước phương Tây và đồng minh cô lập vì xung đột Ukraine. Ông Tập khẳng định hình ảnh Trung Quốc như một cường quốc ngoại giao. Còn ông Trump, vốn đang yếu thế sau thất bại ở cuộc bầu cử giữa kỳ tháng này, muốn cho thấy mình vẫn còn vai trò khi ngồi cùng hai nhà lãnh đạo có quyền lực gần như không bị kiềm chế ở nước họ.

Kéo dài đúng 81 phút, cuộc gặp giữa ông Trump, ông Tập và ông Putin mang lại kết quả gì? - Ảnh 1.

Sáng kiến tổ chức cuộc họp ban đầu đến từ ông Putin, như một cách bàn về chiến sự Ukraine mà không có đại diện Kyiv. Điều này khiến Ukraine lo ngại và gợi liên tưởng đến hội nghị Yalta năm 1945, khi các cường quốc chia nhau ảnh hưởng thế giới hậu chiến. Cả ông Tập và ông Putin đều nhắc đến giai đoạn sau Thế chiến II trong phát biểu mở đầu. Phía Mỹ lúc đầu cho biết Ukraine không nằm trong chương trình, nhưng sau đó ông Trump nói sẽ đề cập.

Ưu tiên của ông Trump là kiểm soát vũ khí hạt nhân giữa ba cường quốc hạt nhân lớn nhất. Ông muốn đàm phán một hiệp ước mới với Moscow và Bắc Kinh, nhưng thừa nhận khó khăn. Ông Tập tỏ ra không mặn mà, vì kho vũ khí của Trung Quốc nhỏ hơn nhiều so với Nga và Mỹ.

“Những người bạn” quyền lực

Hai năm qua, ông Trump nỗ lực xây dựng quan hệ cá nhân với cả hai nhà lãnh đạo, dùng lời khen và các cuộc gặp rình rang với hy vọng làm dịu địa chính trị. Ông gọi cả hai là “bạn” trong các cuộc gặp riêng trước đó và nói với ông Tập rằng chừng nào hai người còn nắm quyền thì sẽ không có vấn đề gì.

Tuy nhiên, những nỗ lực này chưa mang lại đột phá. Ông Trump từng phàn nàn rằng quan hệ với ông Putin, được thúc đẩy bằng thượng đỉnh ở Alaska năm ngoái, chưa chấm dứt được chiến tranh Ukraine. Tranh chấp thương mại và đất hiếm vẫn là điểm nóng trong quan hệ Mỹ-Trung, và cả hai nước đều hỗ trợ Iran. Trong khi đó, ông Tập và ông Putin, hai người từng tuyên bố quan hệ “không giới hạn” cách đây 5 năm, đã gặp nhau hàng chục lần và chung nhận định rằng cán cân quyền lực thế giới đang dịch chuyển về phía họ.

Kéo dài đúng 81 phút, cuộc gặp giữa ông Trump, ông Tập và ông Putin mang lại kết quả gì? - Ảnh 2.

Hai trong ba nhà lãnh đạo đang sa lầy trong các cuộc chiến kéo dài hơn dự tính: chiến tranh Iran của ông Trump và xung đột Ukraine của ông Putin. Cả hai làm cạn kiệt nguồn lực quân sự, đẩy giá toàn cầu tăng và khiến ông Tập lo ngại về ổn định thế giới. Ông Trump không gây áp lực buộc Moscow hay Bắc Kinh cắt quan hệ với Tehran. Ngược lại, ông còn nới lỏng trừng phạt đối với dầu diesel Nga để hạ chi phí tăng vọt vì chiến tranh Iran.

Chiến tranh Iran, ban đầu được ông Trump nói chỉ kéo dài 6 tuần, hiện rất không được lòng cử tri Mỹ và theo chính ông thừa nhận đã khiến đảng Cộng hòa thua đậm ở cuộc bầu cử giữa kỳ. Ông đang cân nhắc các phương án quân sự để mở lại một đợt không kích dữ dội mới. Lời hứa tranh cử chấm dứt xung đột Ukraine trong 24 giờ đến nay đã trễ 667 ngày.

Cuộc đua AI và con bài chip

Chuyến đi diễn ra trong bối cảnh vụ bê bối liên quan đến cựu CEO Nvidia Jensen Huang và một nhân vật bị cáo buộc là điệp viên tình báo Trung Quốc. Cùng lúc, hàng loạt sự cố gián đoạn dịch vụ tại Mỹ, một số do cập nhật AI, gây lo ngại mà chính quyền ban đầu xử lý chậm. Vụ việc cũng phơi bày rạn nứt trong nội các của ông Trump về việc có nên và nên hạn chế bán chip AI mạnh cho Trung Quốc đến mức nào.

Ông Trump cho biết chỉ nhắc ngắn gọn vấn đề này trong bữa tối với ông Tập, vì ngại làm phật lòng Trung Quốc. Nhiều quan chức trong chính quyền diều hâu hơn và muốn cắt đường tiếp cận chip tiên tiến nhất. Tuy vậy, ông Trump nói không muốn làm điều gì kìm hãm tiềm năng của AI và phản đối mọi hình thức quản lý mang tính “toàn cầu”, dù thừa nhận công nghệ này cũng có mặt xấu cần quản lý cẩn trọng.

Ông Tập thắng ván bài ngoại giao

Bắc Kinh sẽ coi đây là thành công lớn. Những lời khen của ông Trump dành cho Trung Quốc là tín hiệu đáng hoan nghênh khi các nghị sĩ Mỹ đang đòi siết kiểm soát công nghệ cao đối với Trung Quốc, đúng thời điểm quyền lực trong Quốc hội Mỹ sắp thay đổi và ông Trump bước vào chặng cuối nhiệm kỳ cuối. Việc ông Tập phá lệ ra tận sân bay đón ông Trump được cho là có tính toán kỹ.

Việc không có kết quả cụ thể cũng có lợi cho Bắc Kinh, vì ông Tập được cho là ngại hình ảnh “Yalta phiên bản 2” khi bàn số phận Ukraine, điều đi ngược với chủ trương đa phương mà Trung Quốc theo đuổi. Thay vào đó, ông Tập được thể hiện như người triệu tập và là bên môi giới quyền lực, ngang tầm với Mỹ mà không phải đưa ra cam kết phức tạp nào. Đây là thời điểm thuận lợi để ông củng cố vị thế trước đại hội đảng quan trọng vào năm tới, nơi ông được kỳ vọng sẽ củng cố nhiệm kỳ thứ tư.

Nguồn: CNN

Linh Anh

Việt Nam hàng ngày

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên