Không phải gạo hay ngô, một loại 'hạt vàng' đang ồ ạt tràn vào Việt Nam, nước ta nhập khẩu đứng Top thế giới

Theo số liêu thống kê sơ bộ của Cục Hải quan, trong tháng 6/2026 nhập khẩu lúa mì các loại đạt 507 nghìn tấn, kim ngạch đạt 140 triệu USD, tăng 29% về lượng và tăng 31,8% về kim ngạch so với tháng trước.

Tính chung 6 tháng đầu năm nhập khẩu lúa mì các loại ước đạt 4.883,9 nghìn tấn, kim ngạch đạt 1.266,5 triệu USD, tăng 60,2 % về lượng và tăng 55,7 % về kim ngạch so với năm 2025.

Xét về thị trường, tính đến hết tháng 5, Australia tiếp tục duy trì là thị trường cung cấp lúa mì lớn nhất cho Việt Nam với hơn 591 nghìn tấn với kim ngạch 163,8 triệu USD. Dù vẫn giữ vững ngôi đầu, khối lượng và kim ngạch nhập khẩu từ thị trường này đã ghi nhận mức giảm lần lượt là 8,8% và 7,4% so với cùng kỳ năm trước.

Brazil đứng ở vị trí thứ hai với khối lượng lúa mì nhập khẩu đạt 423,6 nghìn tấn, kim ngạch 108,7 triệu USD. So với cùng kỳ năm 2025, nguồn cung từ quốc gia Nam Mỹ này sụt giảm mạnh mẽ, lần lượt giảm 57,2% về lượng và 57,3% về giá trị.

Ngược lại, nhập khẩu lúa mì từ Canada lại ghi nhận sự bứt phá tích cực. Cụ thể, 5 tháng đầu năm 2026 Việt Nam đã nhập khẩu 366 nghìn tấn lúa mì từ thị trường này, kim ngạch 102 triệu USD, tăng mạnh 92,2% về lượng và 81% về kim ngạch so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo báo cáo mới nhất của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), nguồn cung ngô và đậu tương toàn cầu niên vụ 2025-2026 vẫn ở mức cao nhờ sản lượng lớn từ Brazil và Mỹ. Điều này giúp giá ngũ cốc duy trì ở vùng thấp, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tăng nhập khẩu và dự trữ nguyên liệu. Theo các doanh nghiệp nhập khẩu, nhu cầu nguyên liệu cho ngành thức ăn chăn nuôi và thủy sản hiện lên gần 30 triệu tấn mỗi năm. Trong đó, ngô và lúa mì là nguồn cung năng lượng chính, còn đậu tương là nguyên liệu giàu đạm quan trọng trong sản xuất cám.

Ngoài ra, nhu cầu từ ngành chế biến thực phẩm như mì ăn liền, bánh kẹo, dầu ăn và sữa đậu nành cũng tăng nhanh, khiến lượng nhập khẩu các mặt hàng này tiếp tục đi lên.

Trong khi nhu cầu ngày càng lớn, nguồn cung trong nước lại hạn chế. Diện tích trồng ngô và đậu tương liên tục thu hẹp do nông dân chuyển sang cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn. Riêng lúa mì gần như không thể sản xuất thương mại tại Việt Nam do điều kiện khí hậu không phù hợp.

Theo Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi Việt Nam, nguyên liệu nhập khẩu hiện chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản xuất thức ăn chăn nuôi. Lúa mì gần như phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nhập khẩu, còn ngô và đậu tương nội địa chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu chế biến.

Sự phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu khiến ngành chăn nuôi dễ bị tác động khi giá nông sản hoặc chi phí logistics toàn cầu biến động. Từ cuối tháng 2, xung đột Trung Đông leo thang cũng khiến nhiều doanh nghiệp lo ngại giá hàng hóa và cước vận chuyển có thể tăng mạnh trở lại. Vì vậy, không ít đơn vị đã đẩy mạnh nhập khẩu để dự trữ nguyên liệu cho các tháng cuối năm. Theo đánh giá của các chuyên gia, Việt Nam khó giảm phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu do hạn chế về quỹ đất, năng suất và hiệu quả canh tác. Điều này đồng nghĩa ngành chăn nuôi trong nước sẽ tiếp tục chịu ảnh hưởng lớn từ biến động của thị trường nông sản toàn cầu.