Không phải Mỹ, đây mới là nước có dự trữ dầu lớn nhất thế giới: Nắm hơn 1,3 tỷ thùng, đủ dùng cho cả quý

Tuần trước, 32 nước thành viên của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) quyết định giải phóng 400 triệu thùng dầu kho dự trữ khẩn cấp nhằm ổn định giá dầu trong bối cảnh xung đột ở Trung Đông gây ra gián đoạn nguồn cung.

Kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran ngày 28/12 và kéo theo các cuộc trả đũa của Tehran, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz, nơi các quốc gia vùng Vịnh sử dụng để xuất khẩu lượng dầu thô và khí đốt tương đương 1/5 sản lượng toàn cầu, chủ yếu sang châu Á.

Các nhà sản xuất dầu lớn trong khu vực, bao gồm Ả Rập Xê Út, Iraq, Kuwait và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), cũng đã cắt giảm sản lượng khi kho dự trữ trong nước gần đầy, làm dấy lên thêm lo ngại về sự ổn định của thị trường năng lượng.

Theo IEA, thế giới đang đối mặt với gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất từ trước đến nay vì xung đột Trung Đông.

Dự trữ dầu chiến lược là gì?

Kho dự trữ dầu chiến lược là kho dự trữ dầu thô do chính phủ kiểm soát, được dùng để sử dụng trong trường hợp gián đoạn nguồn cung hoặc tình trạng khẩn cấp của thị trường.

Kho dự trữ thời hiện đại đầu tiên được Mỹ thành lập vào năm 1975 sau khi lệnh cấm vận dầu mỏ của các nước Ả Rập bộc lộ tính dễ tổn thương của nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Cú sốc đó đã đẩy giá dầu tăng gấp 4 lần, gây ra tình trạng thiếu nhiên liệu trên khắp các nước phương Tây và cho thấy nền kinh tế dễ bị tổn thương như thế nào trước những đợt cắt giảm nguồn cung đột ngột.

Hiện nay, hàng chục quốc gia, chủ yếu là các thành viên của IEA, duy trì dự trữ chiến lược như một phần của hệ thống nhằm bảo vệ an ninh năng lượng. Tổng cộng, chính phủ của 32 quốc gia thành viên IEA duy trì hơn 1,2 tỷ thùng dự trữ khẩn cấp.

Trung Quốc – quốc gia liên kết của IEA – được cho là có trữ lượng dầu thô khẩn cấp lớn nhất, Mặc dù Bắc Kinh không công bố dữ liệu, nhưng công ty phân tích năng lượng và vận tải biển Vortexa ước tính tổng lượng dự trữ của nước này là 1,3 tỷ thùng.

Lượng dự trữ này được cho là đủ để duy trì hoạt động của nền kinh tế Trung Quốc trong khoảng 3-4 tháng.

Đứng sau Trung Quốc là Mỹ với 854 triệu thùng, gồm 415 triệu thùng do chính phủ kiểm soát và 439 triệu thùng do tư nhân nắm giữ. Tiếp đến là Nhật Bản với 470 triệu thùng, Đức với 177 triệu thùng và Pháp với 159 triệu thùng.

Dự trữ dầu có giúp giảm giá dầu không?

Các nhà phân tích ngành dầu mỏ cho rằng việc sử dụng kho dự trữ chiến lược có thể làm giảm áp lực tức thời lên thị trường dầu mỏ, nhưng hiếm khi mang lại đà giảm giá mạnh hoặc lâu dài.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết việc giải phóng dự trữ chỉ bù đắp cho lượng dầu thất thoát trong khoảng 3 – 4 tuần từ khu vực Vịnh Ba Tư.

Vì vậy, mặc dù chúng có thể làm giảm vài đô la giá dầu, nhưng hiệu quả dự kiến sẽ hạn chế do lượng dầu được giải phóng là rất nhỏ so với thị trường dầu mỏ toàn cầu với sản lượng 100 triệu thùng mỗi ngày.

Nhà phân tích David Morrison tại công ty môi giới Trade Nation (Anh) cho rằng nếu những động thái đồng thời của hàng chục quốc gia “nhằm mục đích kiềm chế giá cả thì họ đã thất bại”.

Ông cho rằng thị trường có thể đã hiểu động thái đó là “sự hoảng loạn”, xét đến việc Iran trên thực tế đã phong tỏa eo biển Hormuz và những leo thang gần đây.

Công ty Capital Economics (London) cho biết giá cả có khả năng tăng cao hơn nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa trong thời gian dài hơn.

“Mặc dù IEA vẫn sẽ có nguồn dự trữ để sử dụng sau đợt giải phóng này, nhưng một cuộc xung đột kéo dài hơn có thể dẫn đến những tổn thất lớn hơn tổng lượng dự trữ mà các thành viên IEA trực tiếp nắm giữ”, Hamad Hussain, nhà kinh tế về khí hậu và hàng hóa tại Capital Economics, nhận định.

Theo DW