Kịch bản điều hành năm 2027: Cần tính đến độ trễ của các cú sốc năm 2026

Yêu cầu xuyên suốt là gắn tăng trưởng cao với ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển bền vững và nâng cao thực chất đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân.

Lưu ý lạm phát “dồn nén”

Ngày 17/10, tại phiên khai mạc của Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI, liên quan đến dự kiến Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, ông Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính cho biết, Ủy ban Kinh tế và Tài chính lưu ý, kịch bản điều hành năm 2027 cần tính đến độ trễ của các cú sốc năm 2026, nhất là khả năng giá năng lượng tiếp tục ở mức cao, lạm phát “dồn nén” khi các biện pháp hỗ trợ thuế, phí được điều chỉnh. Do đó, kế hoạch điều hành cần có phương án dự phòng và ngưỡng phản ứng rõ ràng đối với các kịch bản bất lợi, tránh để yêu cầu tăng trưởng cao làm thu hẹp dư địa ổn định và phát triển trong trung hạn.

Theo ông Mãi, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản thống nhất với định hướng, mục tiêu, chỉ tiêu và 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp của Chính phủ. Mục tiêu GDP tăng từ 10% trở lên thể hiện quyết tâm cao nhưng đặt ra thách thức lớn khi nền tảng tăng trưởng chưa vững, áp lực lạm phát và nhu cầu vốn, năng lượng gia tăng. Một số ý kiến đề nghị làm rõ kịch bản tăng trưởng và có giải pháp theo từng ngành, địa phương, động lực tăng trưởng mới; đánh giá sát khả năng tăng trưởng của các trung tâm kinh tế lớn, dư địa kiểm soát CPI khoảng 4,5%; tính đồng bộ, khả thi của các cân đối lớn.

Ủy ban này cũng cho rằng, hệ thống nhiệm vụ, giải pháp năm 2027 của Chính phủ cơ bản bao quát yêu cầu trước mắt và định hướng trung, dài hạn, nhưng cần khắc phục tình trạng dàn trải, làm rõ thứ tự ưu tiên. Kế hoạch năm 2027 cần bám sát Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Kết luận số 18-KL/TW, Nghị quyết số 19-NQ/TW và các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị.

Với mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, vấn đề quyết định không phải bổ sung thêm giải pháp mà là lựa chọn đúng khâu đột phá, nâng cao hiệu quả thực thi, năng suất và năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Đổi mới mô hình tăng trưởng theo chiều sâu

Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tập trung vào 6 nội dung trọng tâm. Cụ thể, một là, kiên định giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, coi đây là điều kiện tiên quyết của tăng trưởng cao; đặt yêu cầu phối hợp chính sách tài khóa, tiền tệ và điều hành giá ở vị trí trung tâm. Phát huy vai trò chủ động của tài khóa có trọng tâm, sử dụng thận trọng dư địa tiền tệ, xác định ngưỡng an toàn của từng công cụ; kiểm soát chất lượng tín dụng, nợ xấu, thanh khoản và có giải pháp phát triển thị trường vốn để giảm phụ thuộc vào hệ thống ngân hàng.

Hai là, đổi mới mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, nâng cao giá trị gia tăng trong nước. Khơi thông, phân bổ và sử dụng đồng bộ, hiệu quả các nguồn lực từ đầu tư công, đầu tư tư nhân, doanh nghiệp nhà nước, FDI và thị trường tài chính. Tập trung giải pháp hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, nhất là tiếp cận vốn, giảm chi phí đầu vào, chi phí logistics và chi phí tuân thủ; tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng; bảo đảm các giải pháp có tính khả thi, sử dụng hiệu quả nguồn lực và đáp ứng nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp.

Phát triển công nghiệp nền tảng, công nghiệp hỗ trợ; thu hút FDI có chọn lọc, gắn với chuyển giao công nghệ, phát triển nhà cung ứng nội địa và nâng tỷ lệ nội địa hóa. Đồng thời, củng cố sức cầu trong nước; kiểm soát gian lận thương mại; mở rộng xuất khẩu, tận dụng các FTA và chủ động ứng phó rào cản thương mại, tiêu chuẩn xanh. Khẩn trương hoàn thiện cơ chế, chính sách, đưa Trung tâm tài chính quốc tế tại TPHCM và Đà Nẵng vào hoạt động thực chất, hiệu quả, góp phần thu hút dòng vốn quốc tế.

Ba là, ưu tiên hạ tầng chiến lược và an ninh năng lượng. Tập trung dự án hạ tầng liên vùng, giảm chi phí logistics và mở rộng không gian phát triển. Bảo đảm đồng bộ nguồn điện, lưới điện, LNG, nhiên liệu, dự trữ và phương án dự phòng. Xử lý thực chất các dự án tồn đọng để tập trung nguồn lực cho các lĩnh vực có năng suất và sức lan tỏa cao. Coi an ninh năng lượng là điều kiện nền tảng của tăng trưởng cao.

Bốn là, chuyển trọng tâm đầu tư cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số từ chú trọng nguồn lực đầu vào sang tạo ra sản phẩm ứng dụng, nâng cao năng suất và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Ưu tiên công nghệ chiến lược, dữ liệu dùng chung, đặt hàng theo kết quả; đào tạo nhân lực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng gắn với nhu cầu doanh nghiệp. Hoàn thiện cơ chế sử dụng hiệu quả Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp.

Năm là, hoàn thiện thể chế phải chuyển từ số lượng văn bản ban hành sang hiệu quả thực thi. Xử lý chồng chéo pháp luật, phân cấp gắn với nguồn lực, năng lực thực thi, trách nhiệm giải trình. Lấy kết quả giải quyết công việc, giảm chi phí tuân thủ và nguồn lực được khơi thông làm thước đo cải cách.

Sáu là, gắn tăng trưởng cao với phát triển văn hóa, xã hội. Chú trọng việc làm bền vững, giảm nghèo thực chất, quan tâm khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu, chênh lệch vùng miền và tính bền vững của hệ thống an sinh trong bối cảnh cơ cấu dân số thay đổi nhanh. Chủ động ứng phó biến đổi khí hậu, ưu tiên xử lý ô nhiễm không khí, nguồn nước và tình trạng ngập úng. Bảo đảm quốc phòng, an ninh kinh tế, an ninh dữ liệu; nâng cao hiệu quả đối ngoại, chuẩn bị năm APEC 2027.