KIS Research: Ưu tiên cổ phiếu cổ tức cao giữa biến động thị trường

Chiến lược đầu tư vào cổ tức

Những tháng gần đây, thị trường chứng khoán liên tục trải qua các đợt điều chỉnh mạnh. Chỉ số VN-Index đánh mất dần đà tăng và tâm lý bi quan lan rộng khi nhà đầu tư lo ngại về triển vọng kinh tế và tình hình chiến sự ở Trung Đông.

Trong bối cảnh đó, nhà đầu tư có thể lựa chọn việc tiếp tục nắm giữ cổ phiếu trong dài hạn và bỏ qua các biến động (khoản lỗ ngắn hạn), hoặc cơ cấu lại danh mục vào nhóm cổ phiếu có tiềm năng đang được định giá thấp. Nếu chấp nhận rủi ro cao hơn, nhà đầu tư có thể lựa chọn chiến lược bắt đáy; hoặc an toàn hơn, có thể lựa chọn các cổ phiếu thuộc ngành phòng thủ.

Tuy nhiên, Chứng khoán KIS nhận thấy vẫn có một chiến lược phù hợp với rủi ro thấp nhưng có lợi nhuận hợp lý ở giai đoạn này, đó là tập trung vào các cổ phiếu có cổ tức tiền mặt cao và ổn định.

Theo đó, khi phân tích cấu trúc lợi nhuận của một khoản đầu tư cổ phiếu, KIS nhận thấy lợi nhuận mà nhà đầu tư nhận được sẽ gồm hai phần: phần tăng trưởng vốn (chênh lệch giữa giá bán và giá mua) và phần cổ tức được chia định kỳ, có thể dưới dạng tiền mặt hoặc cổ phiếu thưởng. Trong giai đoạn thị trường tăng trưởng mạnh, phần tăng giá thường chiếm ưu thế và khiến nhiều nhà đầu tư xem nhẹ cổ tức. Tuy nhiên, khi chu kỳ đảo chiều, cổ tức mới thể hiện đầy đủ giá trị thực sự của mình.

Chứng khoán KIS cho rằng cổ tức tiền mặt là một dòng tiền thực mà nhà đầu tư nhận được. Điều này đồng nghĩa với việc rủi ro giảm xuống khi nhận cổ tức. Nếu dòng tiền này đều đặn và được duy trì trong một thời gian dài, khoản đầu tư sẽ giống như phần lãi tiền gửi ngân hàng nhưng có thêm lợi ích từ phần tăng trưởng vốn.

Sự hấp dẫn từ cổ phiếu có cổ tức cao

Theo Chứng khoán KIS, có bốn yếu tố giúp việc đầu tư vào cổ phiếu có cổ tức cao trở nên hấp dẫn ở thời điểm hiện tại.

Thứ nhất, dòng cổ tức đều đặn giúp giảm áp lực tâm lý cho nhà đầu tư. Khi giá cổ phiếu đi xuống, cảm giác thua lỗ ngày càng gia tăng và việc duy trì vị thế nắm giữ cổ phiếu trở nên cực kỳ khó khăn. Trong bối cảnh đó, cổ tức tiền mặt đóng vai trò như một dòng thu nhập thực định kỳ, giúp nhà đầu tư giảm áp lực trong việc phải bán ra cổ phiếu. Dòng tiền thực nhận được cũng giúp giảm rủi ro khi đầu tư vào cổ phiếu và góp phần ổn định tâm lý hơn.

Thứ hai, các doanh nghiệp có khả năng trả cổ tức ổn định và cao thường không phải là những công ty tăng trưởng nóng. Đây là những doanh nghiệp trưởng thành, có dòng tiền kinh doanh ổn định, mô hình hoạt động vững chắc và không phụ thuộc nhiều vào các chu kỳ tăng trưởng kinh tế bùng nổ. Chính đặc tính này tạo nên tính phòng thủ vốn có của nhóm cổ phiếu này: khi kinh tế chậm lại hoặc thị trường chứng khoán điều chỉnh mạnh, biên độ giảm giá của nhóm cổ tức cao thường ít sâu hơn so với các nhóm cổ phiếu tăng trưởng, giúp danh mục nhà đầu tư chống chịu tốt hơn trước cơn bão thị trường.

Thứ ba, Chứng khoán KIS cho rằng khi thị trường giảm, các khoản đầu tư vào cổ phiếu có cổ tức cao sẽ có hiệu quả hơn. Cụ thể, khi giá cổ phiếu giảm nhưng doanh nghiệp vẫn duy trì mức cổ tức như cũ thì tỷ suất lợi nhuận từ cổ tức sẽ tăng lên. Ví dụ, một cổ phiếu có mức cổ tức 2,000 đồng/cổ phần: nếu giá thị trường là 40,000 đồng thì tỷ suất lợi nhuận từ cổ tức là 5%, nhưng nếu giá giảm xuống 32,000 đồng thì nhà đầu tư mua vào lúc này sẽ hưởng mức sinh lời cổ tức lên đến 6.25%. Nói cách khác, thị trường giảm chính là cơ hội để nhà đầu tư dài hạn xây dựng nguồn thu nhập thụ động với chi phí thấp hơn - một lợi thế mà những người mua vào thời điểm thị trường hưng phấn không có được.

Thứ tư, đây là một kênh đầu tư tốt hơn so với tiền gửi ngân hàng. Theo Chứng khoán KIS, một tiêu chí thường được các nhà đầu tư cá nhân sử dụng là so sánh tỷ suất cổ tức với lãi suất tiền gửi ngân hàng. Khi một cổ phiếu trả cổ tức tiền mặt ở mức 7-9%/năm trong khi lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 12 tháng chỉ xoay quanh 5-6%, đây là tín hiệu cho thấy cổ phiếu đó đang mang lại mức sinh lời cạnh tranh hơn kênh tiền gửi, với điều kiện doanh nghiệp có nền tảng tài chính đủ vững để duy trì khả năng chi trả. Đây là tiêu chí đơn giản nhưng hiệu quả để sàng lọc bước đầu trong hàng trăm mã cổ phiếu niêm yết trên sàn.

Lựa chọn cổ phiếu

Theo Chứng khoán KIS, không phải cổ phiếu nào có cổ tức cao cũng là lựa chọn an toàn. Đôi khi, mức cổ tức hấp dẫn lại là dấu hiệu cảnh báo rằng đó không phải là doanh nghiệp tốt. Do đó, nhà đầu tư nên có một số tiêu chí lựa chọn phù hợp. Chứng khoán KIS đưa ra một số tiêu chí định lượng cần xem xét như:

Tỷ lệ chi trả cổ tức (Payout Ratio) ở mức hợp lý: Lý tưởng nhất là trong khoảng 40-70% lợi nhuận sau thuế. Doanh nghiệp chi trả quá cao (trên 90%) có nguy cơ không còn đủ nguồn lực để tái đầu tư hoặc duy trì cổ tức trong những năm khó khăn.

Lịch sử duy trì hoặc tăng trưởng cổ tức liên tục: Ưu tiên những doanh nghiệp đã chi trả cổ tức ổn định từ 3–5 năm, không cắt giảm qua các giai đoạn kinh tế khó khăn. Tính nhất quán này phản ánh chất lượng quản trị và sức mạnh mô hình kinh doanh của doanh nghiệp.

Lợi nhuận ổn định, dòng tiền kinh doanh dương: Cổ tức phải được chi trả từ lợi nhuận thực và dòng tiền hoạt động thực tế - không phải từ việc vay nợ hay bán tài sản. Nhà đầu tư cần kiểm tra báo cáo lưu chuyển tiền tệ, đảm bảo dòng tiền từ hoạt động kinh doanh đủ để trang trải cổ tức đã cam kết.

Đòn bẩy tài chính ở mức an toàn: Tỷ lệ nợ vay trên vốn chủ sở hữu ở mức vừa phải là điều kiện cần, đặc biệt trong bối cảnh lãi suất có xu hướng tăng - doanh nghiệp gánh nặng nợ vay dễ bị ảnh hưởng đến khả năng chi trả cổ tức.