Loạt công ty, doanh nghiệp cần lưu ý quy định về mức phạt 10-40 triệu đồng liên quan đến lao động nữ sắp được áp dụng

Quyền lợi của người lao động ngày càng được cụ thể hóa bằng những yêu cầu rõ ràng về thời gian nghỉ, môi trường làm việc và chính sách dành cho các nhóm đặc thù. Trong đó, lao động nữ đang nuôi con nhỏ là nhóm được doanh nghiệp đặc biệt lưu ý.

Cụ thể, từ ngày 10/9/2026, công ty sử dụng từ đủ 1.000 lao động nữ nhưng không bố trí phòng vắt, trữ sữa mẹ tại nơi làm việc có thể bị phạt tới 40 triệu đồng. Đây là nội dung được quy định tại Nghị định 283/2026/NĐ-CP, văn bản mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, có hiệu lực từ mốc thời gian trên.

Vì sao mức phạt đối với công ty lên tới 40 triệu đồng?

Theo khoản 2 Điều 26 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, người sử dụng lao động không lắp đặt phòng vắt, trữ sữa mẹ tại nơi làm việc khi sử dụng từ 1.000 lao động nữ trở lên bị phạt từ 10-20 triệu đồng. Tuy nhiên, mức tiền trên được áp dụng đối với cá nhân. Điều 7 của nghị định quy định mức phạt đối với tổ chức bằng 2 lần mức phạt dành cho cá nhân.

Do đó, nếu người vi phạm là công ty, doanh nghiệp, số tiền phải nộp có thể dao động từ 20-40 triệu đồng. Điều doanh nghiệp cần chú ý là mốc áp dụng được tính theo số lao động nữ, không phải tổng số nhân sự. Chẳng hạn, một nhà máy có 1.500 nhân viên nhưng chỉ sử dụng 800 lao động nữ thì chưa thuộc trường hợp bắt buộc theo ngưỡng này. Ngược lại, nơi có đúng 1.000 lao động nữ đã phải bố trí phòng.

Nghị định 283/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 15/7/2026, có hiệu lực từ 10/9/2026 và thay thế Nghị định 12/2022/NĐ-CP. Các doanh nghiệp dưới mốc 1.000 lao động nữ chưa thuộc diện bắt buộc theo điều kiện trên. Tuy nhiên, Nghị định 145/2020/NĐ-CP vẫn khuyến khích người sử dụng lao động bố trí phòng phù hợp với điều kiện thực tế, nhu cầu của lao động nữ và khả năng của đơn vị.

Phòng hút sữa cần có những gì?

Sau thời gian nghỉ thai sản, nhiều phụ nữ trở lại công việc khi con vẫn còn bú mẹ. Với người làm đủ ca tại nhà máy, khu công nghiệp hoặc văn phòng, một nơi kín đáo để vắt và bảo quản sữa không đơn thuần là tiện ích, mà là điều kiện giúp họ tiếp tục chăm con trong khi vẫn duy trì công việc.

Theo Nghị định 145/2020/NĐ-CP, phòng vắt, trữ sữa mẹ phải là không gian riêng tư, không phải buồng tắm hay buồng vệ sinh. Phòng cần có điện, nước, bàn ghế, tủ lạnh bảo đảm vệ sinh, quạt hoặc điều hòa; đồng thời được bố trí tại vị trí thuận tiện, tránh sự xâm nhập và tầm nhìn của người khác.

Như vậy, doanh nghiệp không thể chỉ tận dụng một góc nhà vệ sinh, kho chứa đồ hoặc phòng họp thường xuyên có người ra vào. Một căn phòng thường xuyên bị khóa, nằm quá xa khu vực sản xuất hoặc có tủ lạnh dùng chung với thực phẩm cũng khó đáp ứng đúng nhu cầu thực tế.

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế tại Quyết định 5175/QĐ-BYT, nơi làm việc có từ 1.000 lao động nữ trở lên nên bố trí tối thiểu 4 phòng, bảo đảm trung bình khoảng 300 lao động nữ cho mỗi phòng. Phòng nên nằm trong phạm vi không quá 10 phút đi bộ tính từ nơi làm việc của đa số lao động nữ. Đây là hướng dẫn để doanh nghiệp tổ chức cơ sở vật chất thuận tiện, thay vì chỉ bố trí cho đủ hình thức.

Quy định về phòng vắt sữa trên thế giới

Việc bố trí nơi vắt sữa tại công sở không chỉ được đặt ra ở Việt Nam. Tuy nhiên, mỗi quốc gia có cách áp dụng khác nhau, trong đó một số nơi quy định nghĩa vụ từ quy mô lao động thấp hơn đáng kể.

Tại Đài Loan (Trung Quốc), người sử dụng từ 100 nhân viên trở lên phải cung cấp phòng cho con bú hoặc vắt, thu gom sữa mẹ, đồng thời có cơ sở hoặc biện pháp chăm sóc trẻ phù hợp. Người lao động có con dưới 2 tuổi còn được thêm 60 phút mỗi ngày để cho con bú hoặc vắt sữa; thời gian này được tính là thời giờ làm việc.

Tại Mỹ, phần lớn người lao động thuộc phạm vi điều chỉnh của luật liên bang được hưởng thời gian nghỉ hợp lý và một nơi vắt sữa trong vòng một năm sau khi sinh. Doanh nghiệp không nhất thiết phải xây phòng cố định, nhưng không gian được sử dụng không thể là nhà vệ sinh, phải kín đáo và không bị đồng nghiệp hoặc người ngoài tự ý đi vào.

Philippines cũng yêu cầu nơi làm việc bố trí khu vực riêng tư, sạch sẽ, vệ sinh và thông thoáng để lao động có thể cho con bú, vắt và bảo quản sữa. Điều này cho thấy xu hướng chung không chỉ dừng ở chuyện "có một căn phòng", mà phải bảo đảm người lao động thực sự sử dụng được.