Lời khuyên cho những gia đình bật điều hòa cả ngày lẫn đêm

Khi nhiệt độ ngoài trời tăng mạnh, thời gian sử dụng các thiết bị làm mát trong mỗi gia đình cũng kéo dài. Thực tế này khiến điều hòa trở thành một trong những thiết bị cần được chú ý nhất trong mùa hè, nhất là tại những gia đình có trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc có người thường xuyên làm việc tại nhà.

Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), trong thời gian nắng nóng, nhu cầu sử dụng điều hòa và các thiết bị làm mát tăng cao là một trong những nguyên nhân khiến điện năng tiêu thụ của hộ gia đình tăng nhanh. EVN vì thế liên tục khuyến cáo người dân sử dụng điều hòa hợp lý, chỉ bật khi thực sự cần thiết.

Tuy nhiên, với những gia đình buộc phải sử dụng thiết bị gần như cả ngày lẫn đêm, vấn đề quan trọng không chỉ nằm ở thời gian bật máy mà còn ở cách sử dụng.

Đừng đặt điều hòa thật thấp chỉ vì bên ngoài quá nóng

Một trong những sai lầm dễ gặp trong ngày nóng là hạ nhiệt độ điều hòa xuống rất thấp với mong muốn căn phòng nhanh mát.

EVN hiện khuyến nghị người dân nên đặt điều hòa ở khoảng 26-27 độ C trở lên và kết hợp sử dụng quạt. Khuyến cáo này tiếp tục được đưa ra trong đợt nắng nóng tháng 6/2026 nhằm vừa tăng hiệu quả làm mát, vừa hạn chế điện năng tiêu thụ.

Lý do là khi nhiệt độ bên ngoài càng cao nhưng mức cài đặt trong phòng càng thấp, máy càng phải làm việc nhiều. Một thử nghiệm từng được EVN dẫn lại cho thấy trong cùng điều kiện nhiệt độ môi trường 35 độ C, khi đặt điều hòa ở 26 độ C, điện năng tiêu thụ là 3,55 kWh; khi hạ xuống 20 độ C, con số này tăng lên 8,51 kWh.

WHO cũng đưa ra lời khuyên tương tự trong hướng dẫn về ứng phó với nắng nóng: nếu sử dụng điều hòa, có thể đặt mức 27 độ C và bật thêm quạt để tăng cảm giác mát thay vì tiếp tục hạ sâu nhiệt độ.

Ở chiều ngược lại, việc liên tục tắt điều hòa khi vừa đủ lạnh rồi bật lại sau một thời gian ngắn cũng không phải cách tiết kiệm tốt. EVN lưu ý hạn chế bật, tắt điều hòa liên tục bởi thiết bị sẽ phải tiêu tốn thêm năng lượng khi khởi động và làm lạnh căn phòng trở lại.

Bật cả ngày không có nghĩa đóng kín phòng cả ngày

Khi điều hòa hoạt động, người dùng thường đóng cửa để tránh thất thoát hơi lạnh. Tuy nhiên, nếu sinh hoạt trong phòng gần như suốt ngày, việc trao đổi không khí cũng cần được chú ý.

WHO khuyến nghị tận dụng không khí mát vào ban đêm bằng cách mở cửa sổ sau khi trời tối; ban ngày nên đóng cửa, sử dụng rèm hoặc vật che để hạn chế ánh nắng làm nóng không gian.

Điều này đồng nghĩa các gia đình không nhất thiết phải giữ căn phòng đóng kín liên tục 24 giờ. Khi nhiệt độ và điều kiện không khí bên ngoài phù hợp, có thể tranh thủ tắt hoặc giảm sử dụng điều hòa, mở cửa thông gió. Ban ngày, kéo rèm, che các cửa kính hướng nắng và hạn chế để nhiệt từ bên ngoài xâm nhập cũng giúp máy bớt phải hoạt động ở công suất cao. EVN hiện cũng khuyến nghị tận dụng tối đa thông gió tự nhiên và tắt những thiết bị điện không cần thiết.

Một lưu ý khác liên quan trực tiếp tới sức khỏe là không nên từ căn phòng quá lạnh lập tức bước ra ngoài trời nóng. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) khuyến cáo người đang ở phòng điều hòa nên có khoảng thời gian để cơ thể thích nghi với môi trường bên ngoài trước khi ra trời nắng.

Máy chạy càng nhiều, càng không thể bỏ qua việc vệ sinh

Với những chiếc điều hòa phải hoạt động nhiều giờ mỗi ngày, khâu vệ sinh và bảo dưỡng càng đáng lưu tâm.

Theo hướng dẫn được EVN đăng tải tháng 4/2026, lưới lọc điều hòa nên được vệ sinh định kỳ khoảng 2 tuần/lần, đồng thời bảo dưỡng máy khoảng 3-6 tháng/lần để duy trì hiệu suất hoạt động.

Bên cạnh đó, trong cao điểm nắng nóng, EVN cũng khuyến nghị hạn chế sử dụng đồng thời nhiều thiết bị điện công suất lớn, đặc biệt vào giờ cao điểm. Các thiết bị không cần thiết nên được tắt khi không sử dụng để vừa hạn chế chi phí, vừa giảm áp lực lên hệ thống điện.

Như vậy, với những gia đình phải bật điều hòa từ ngày sang đêm, điều cần tránh không đơn thuần là “bật máy quá lâu”. Quan trọng hơn là không đặt nhiệt độ quá thấp, không bật tắt liên tục trong thời gian ngắn, chủ động giảm nhiệt xâm nhập vào nhà, thông gió vào thời điểm thích hợp và vệ sinh thiết bị đều đặn. Những thay đổi tưởng nhỏ này có thể giúp căn phòng vẫn dễ chịu trong ngày nóng mà điều hòa không phải làm việc quá sức, đồng thời hạn chế hóa đơn điện tăng mạnh.