Mỹ xây dựng khuôn khổ đàm phán tiềm năng với Iran để chấm dứt xung đột

Trang tin Axios ngày 22/3 dẫn các nguồn thạo tin cho biết các cuộc thảo luận nội bộ tại Washington đã được khởi động, trong bối cảnh xung đột kéo dài hơn 3 tuần và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Dù Tổng thống Trump đề cập khả năng "giảm nhiệt" chiến sự, các quan chức Mỹ nhận định giao tranh có thể còn tiếp diễn thêm vài tuần nữa.

Trong quá trình chuẩn bị cho khả năng đối thoại, các cố vấn của Tổng thống Trump đã đề xuất 6 yêu cầu chính đối với Iran, bao gồm: chấm dứt làm giàu uranium; đóng băng chương trình phát triển tên lửa; tháo dỡ các cơ sở hạt nhân trọng yếu; áp dụng cơ chế giám sát chặt chẽ hoạt động máy ly tâm; hạn chế vũ khí trong khu vực; và ngừng hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm.

Hai đặc phái viên của Mỹ là ông Steve Witkoff và ông Jared Kushner đang tham gia vào các cuộc thảo luận ban đầu về khả năng đàm phán. Theo các nguồn tin, bất kỳ thỏa thuận nào trong tương lai cũng có thể bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz, giải quyết vấn đề kho dự trữ uranium làm giàu cao của Iran, cũng như thiết lập khuôn khổ dài hạn đối với chương trình hạt nhân, tên lửa đạn đạo và các hoạt động khu vực của Tehran.

Hiện chưa có tiếp xúc trực tiếp giữa Mỹ và Iran trong những ngày gần đây. Tuy nhiên, Ai Cập, Qatar và Anh đang đóng vai trò trung gian chuyển tải thông điệp giữa hai bên.

Về phía Iran, các nguồn tin cho biết Tehran bày tỏ sẵn sàng đàm phán nhưng kèm theo những điều kiện nghiêm ngặt, bao gồm lệnh ngừng bắn, cam kết không tái diễn xung đột và yêu cầu bồi thường. Tổng thống Trump đã bác bỏ yêu cầu bồi thường, song một số quan chức Mỹ cho rằng vấn đề này có thể được điều chỉnh dưới hình thức hoàn trả các tài sản bị phong tỏa của Iran.

Ngoài ra, Washington cũng đang cân nhắc lựa chọn kênh đối thoại phù hợp và bên trung gian hiệu quả. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi từng đóng vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán trước đây, song một số quan chức Mỹ cho rằng ông chưa có đủ thẩm quyền để đưa ra quyết định cuối cùng.

Qatar được xem là một trong những ứng viên tiềm năng cho vai trò trung gian, nhờ kinh nghiệm trong các nỗ lực ngoại giao liên quan đến Gaza, dù nước này được cho là chưa sẵn sàng đảm nhận vai trò trung gian công khai.