Nghịch lý: Gần 1/3 người mới nhận bằng Tiến sĩ rơi vào cảnh thất nghiệp, chuyện gì đang xảy ra với thị trường lao động?

Tỷ lệ thất nghiệp và không tham gia thị trường lao động trong nhóm người mới nhận bằng tiến sĩ tại Hàn Quốc đang ở mức cao nhất trong hơn một thập kỷ, phản ánh những thay đổi đáng kể của thị trường việc làm trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) được ứng dụng rộng rãi, dân số trong độ tuổi học đại học suy giảm và cơ cấu đào tạo tiếp tục dịch chuyển theo nhu cầu của nền kinh tế.

Theo số liệu do Cục Thống kê Hàn Quốc công bố, năm 2025 có 10.498 người được cấp bằng tiến sĩ.

Sau hơn 6 tháng tốt nghiệp, 27,7% chưa tìm được việc làm, trong khi 5,6% không tham gia hoạt động kinh tế, tức không có việc làm và cũng không tìm kiếm việc làm.

Như vậy, tổng cộng 33,3% người mới nhận bằng tiến sĩ thuộc nhóm chưa có việc làm hoặc không tham gia thị trường lao động.

Xét theo độ tuổi, nhóm tiến sĩ trẻ gặp nhiều khó khăn hơn khi gia nhập thị trường lao động. Trong số những người dưới 30 tuổi, 51,1% rơi vào tình trạng thất nghiệp hoặc không hoạt động kinh tế. Ở nhóm từ 30 đến 34 tuổi, tỷ lệ này là 44,2%.

Các số liệu cho thấy quá trình chuyển tiếp từ đào tạo sau đại học sang thị trường lao động đang trở nên khó khăn hơn, đặc biệt với những người chưa có kinh nghiệm làm việc toàn thời gian.

Một trong những yếu tố được các chuyên gia đề cập là sự thay đổi trong nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp khi AI ngày càng được ứng dụng vào các hoạt động sản xuất và kinh doanh.

Nhiều công việc ở cấp độ đầu vào được tự động hóa hoặc được hỗ trợ bởi AI, làm giảm nhu cầu tuyển dụng nhân sự mới ở một số vị trí. Trong khi đó, doanh nghiệp có xu hướng ưu tiên các ứng viên đã có kinh nghiệm nhằm đáp ứng yêu cầu về hiệu quả và năng suất trong ngắn hạn.

Bên cạnh khu vực doanh nghiệp, hệ thống giáo dục đại học cũng đang trải qua quá trình điều chỉnh.

Theo dự báo của Bộ Giáo dục Hàn Quốc, dân số trong độ tuổi từ 6 đến 21 tuổi sẽ giảm từ 7,5 triệu người vào năm 2022 xuống còn khoảng 4,24 triệu người vào năm 2052. Sự sụt giảm số lượng người học khiến nhiều trường đại học phải thu hẹp quy mô đào tạo, giảm tuyển dụng giảng viên hoặc sáp nhập các đơn vị chuyên môn.

Ngoài yếu tố nhân khẩu học, chính sách phân bổ ngân sách giáo dục cũng góp phần định hình lại cơ cấu đào tạo.

Chính phủ Hàn Quốc đang tăng cường gắn nguồn lực tài chính với khả năng đóng góp của các trường đại học cho những ngành công nghiệp chiến lược. Điều này thúc đẩy nhiều cơ sở giáo dục mở rộng các chương trình đào tạo liên quan đến công nghệ, kỹ thuật và chuyển đổi số, đồng thời thu hẹp một số ngành học thuộc lĩnh vực khoa học cơ bản, nhân văn và nghệ thuật.

Sự khác biệt về cơ hội việc làm cũng được phản ánh qua thu nhập giữa các nhóm ngành. Trong số những người có bằng tiến sĩ đang làm việc, 29,8% nhóm chuyên ngành kinh doanh, quản trị và luật có thu nhập từ 100 triệu won/năm trở lên. Tỷ lệ này ở nhóm y tế và phúc lợi là 26,5%, còn lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông đạt 24,1%.

Ở chiều ngược lại, chỉ 3,7% tiến sĩ thuộc lĩnh vực nghệ thuật và nhân văn đạt mức thu nhập từ 100 triệu won/năm trở lên. Đây cũng là nhóm có tỷ lệ thu nhập dưới 20 triệu won/năm cao nhất, ở mức 26,8%. Tiếp theo là nhóm giáo dục với 19% và nhóm khoa học xã hội, báo chí và thông tin với 14,9%.

Các số liệu cho thấy thị trường lao động dành cho người có trình độ tiến sĩ tại Hàn Quốc đang chịu tác động đồng thời từ nhiều yếu tố, bao gồm sự thay đổi trong nhu cầu tuyển dụng, quá trình ứng dụng AI, biến động nhân khẩu học và sự điều chỉnh trong chính sách giáo dục.

Trong bối cảnh đó, khoảng cách về cơ hội việc làm và thu nhập giữa các lĩnh vực đào tạo cũng ngày càng rõ nét, đặc biệt giữa các nhóm ngành gắn với nhu cầu của doanh nghiệp và các ngành học mang tính học thuật truyền thống.

Nguồn: Koreaher