Người Mỹ gốc Phi đầu tiên sắp trở thành Chủ tịch Hạ viện

Nếu trở thành Chủ tịch Hạ viện, ông Jeffries - đại diện cho khu vực bầu cử tại TP New York, sẽ trở thành lãnh đạo phe đa số tại Hạ viện. Ông dự kiến sẽ tuyên thệ nhậm chức trong tuần đầu tiên của tháng 1/2027, tiếp quản quyền điều hành từ đảng Cộng hòa - lực lượng đã kiểm soát Hạ viện trong 4 năm qua.

“Ngày hôm nay đánh dấu khởi đầu của cuộc phục hưng vĩ đại của nước Mỹ”, ông Jeffries tuyên bố trong bài phát biểu mừng chiến thắng vào tối 3/11, sau khi các hãng truyền thông đưa ra kết quả dự đoán đảng Dân chủ có khả năng giành đa số tại cả Hạ viện và Thượng viện.

Ông chỉ trích chương trình nghị sự của đảng Cộng hòa gắn với Tổng thống Donald tại Quốc hội trong 2 năm qua, đồng thời cam kết thông qua các dự luật nhằm đảo ngược những khoản cắt giảm chi tiêu sâu rộng cho chương trình chăm sóc sức khỏe Medicaid dành cho người nghèo và người khuyết tật. Những khoản cắt giảm này đã được luật hóa vào tháng 7/2025.

“Người dân Mỹ lên tiếng và thể hiện rõ rằng họ đã quá mệt mỏi với chủ nghĩa cực đoan, quá mệt mỏi với nạn tham nhũng. Họ muốn một Quốc hội thực sự mang lại những kết quả thiết thực cho người dân Mỹ”, ông Jeffries nói.

Trong thời gian dài, ông Jeffries luôn khẳng định phe Dân chủ sẽ tập trung giúp đỡ người nghèo và tầng lớp trung lưu đối phó với chi phí sinh hoạt đắt đỏ. Tuy nhiên, đảng này được dự đoán sẽ điều tra các hoạt động của chính quyền Tổng thống Trump với lãnh đạo doanh nghiệp, trong đó có những người đã đóng góp số tiền lớn cho chiến dịch tranh cử và nhiều dự án khác của ông Trump.

Ông Jeffries chưa đi xa đến mức tuyên bố Hạ viện sẽ tìm cách luận tội ông Trump lần thứ 3.

Hạ nghị sĩ Robert Garcia của bang California - người được dự đoán sẽ trở thành Chủ tịch Ủy ban Giám sát Hạ viện, đưa ra lời khuyên ngắn gọn: “Hãy thuê luật sư”.

Chủ tịch Hạ viện là người đứng đầu cơ quan gồm 435 thành viên, nơi thường xuyên có những cuộc tranh luận sôi nổi. Người giữ chức vụ này có quyền quyết định dự luật nào được đưa ra bỏ phiếu và dự luật nào bị đình lại. Chủ tịch Hạ viện cũng là người đứng thứ 2 trong thứ tự kế nhiệm chức tổng thống Mỹ, sau Phó Tổng thống JD Vance.

Cuối tháng này, các nghị sĩ Dân chủ mới đắc cử vào Hạ viện sẽ họp kín để chính thức lựa chọn ứng cử viên đại diện đảng tranh cử chức Chủ tịch Hạ viện trong cuộc bỏ phiếu vào tháng 1. Theo nhiều trợ lý của đảng Dân chủ, hiện không có ai được xem là đối thủ đủ sức đe dọa vị thế của ông Jeffries.

Vài tuần sau đó, khi Quốc hội khóa mới bắt đầu hoạt động, toàn thể Hạ viện sẽ bỏ phiếu lựa chọn vị Chủ tịch thứ 57 kể từ năm 1789. Đảng Cộng hòa cũng sẽ đề cử ứng cử viên riêng, nhưng gần như chắc chắn người này sẽ thất bại.

Tuy nhiên, ông Jeffries vẫn cần nỗ lực để giành được sự ủng hộ của một số nghị sĩ cấp tiến thuộc cánh tả, chẳng hạn như bà Darializa Avila Chevalier - người đồng hương New York vừa đắc cử vào Hạ viện.

Trong cuộc phỏng vấn với tạp chí Vanity Fair ngày 30/9, bà Avila Chevalier không cam kết sẽ bỏ phiếu ủng hộ ông Jeffries.

Thay vào đó, bà đưa ra một danh sách chính sách mà bà cho rằng vị Chủ tịch Hạ viện tiếp theo phải ủng hộ, bao gồm: cải cách quyền bầu cử, tăng đầu tư vào nhà ở công cộng, ngăn chặn việc cung cấp vũ khí tấn công cho Israel và triển khai hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn dân.

Tuy nhiên, các tổ chức ủng hộ Israel lại nằm trong số những nhà tài trợ chiến dịch tranh cử lớn nhất của ông Jeffries. Ông cũng tỏ ra không mấy thiện cảm với các đề xuất triển khai chương trình chăm sóc sức khỏe “Medicare cho tất cả mọi người”, vốn bị nhiều nghị sĩ Dân chủ ôn hòa lo ngại là quá tốn kém.

Nếu nghiêng quá nhiều về phía cánh tả, ông Jeffries có thể bị nhóm các nghị sĩ Dân chủ ôn hòa phản đối.

Chấm dứt cuộc chiến tại Iran

Ở tuổi 56, ông Jeffries được đánh giá là có khả năng xây dựng đồng thuận trong nội bộ đảng, trái ngược với phong cách lãnh đạo tập trung quyền lực từ trên xuống của cựu Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi. Dù vậy, ông cũng biết cách tung ra những đòn công kích mạnh mẽ, đặc biệt khi cần tập hợp và khích lệ lực lượng của mình.

“Ngay khi giành được đa số, một trong những việc đầu tiên chúng tôi sẽ làm là buộc (Bộ trưởng Chiến tranh) Pete Hegseth phải rời khỏi chính trường”, ông Jeffries phát biểu tại một cuộc vận động chính trị trước ngày bầu cử.

Tuy nhiên, thông điệp xuyên suốt của ông Jeffries là đảng Dân chủ sẽ tập trung giải quyết “cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt”, vấn đề được cử tri xác định là mối quan tâm hàng đầu.

“Nước Mỹ đang trở nên quá đắt đỏ” là câu nói được ông thường xuyên nhắc lại trong các lần xuất hiện trước công chúng.

Một trợ lý cấp cao của đảng Dân chủ tại Hạ viện cho biết, một số vấn đề sẽ được ông Jeffries ưu tiên thúc đẩy ngay từ đầu và nhiều khả năng sẽ nhận được sự đồng thuận trong nội bộ đảng, bao gồm: Mở rộng khoản tín thuế dành cho trẻ em, chương trình mà ông Trump và các nghị sĩ Cộng hòa tại Quốc hội đã để hết hiệu lực; Áp dụng khoản tín thuế nhà ở nhằm giúp người dân mua nhà với chi phí hợp lý hơn; Chấm dứt cuộc chiến tại Iran.

Ông dự kiến cũng sẽ nỗ lực để khôi phục các khoản trợ cấp dành cho năng lượng sạch; gia hạn một số khoản trợ cấp chăm sóc sức khỏe thuộc chương trình Obamacare.

Đây đều là những mục tiêu tương đối dễ đạt được, dù một số dự luật có thể bị ông Trump phủ quyết.

Ông David Miller, giáo sư ngành chính trị học tại Đại học American, nhận xét rằng các nghị sĩ cấp tiến mới đắc cử “có thể sẽ đến Washington với kỳ vọng họ có thể thay đổi cả thế giới ngay từ ngày đầu tiên”.

Thách thức của ông Jeffries sẽ là điều chỉnh những kỳ vọng đó cho phù hợp với thực tế, “bởi đảng Dân chủ không kiểm soát Nhà Trắng”, GS Miller nói.