Nhân tố mới trong cuộc chiến Mỹ - Iran

Nhân tố mới

Theo RIA, ngay sau các cuộc tấn công của Iran vào căn cứ tại Jordan trong tuần qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ nối lại việc ném bom Iran.

Theo Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ (CENTCOM), lực lượng Mỹ đã tấn công các mục tiêu liên quan đến các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng như các sở chỉ huy. Nhưng lần này, Mỹ không đơn độc.

Một nhân tố mới đã nổi lên trong cuộc chiến, đó là Saudi Arabia. Bộ Quốc phòng nước này tuyên bố sẽ tiến hành một cuộc tấn công nhằm vào các nhóm dân quân Iraq, mà Saudi Arabia cho rằng được Iran hậu thuẫn. Khoảng 20 người đã thiệt mạng.

Đồng thời, người phát ngôn của Bộ Quốc phòng Saudi Arabia, Turki al-Maliki, nhấn mạnh nước này không tìm cách leo thang căng thẳng, nhưng sẽ đáp trả bất kỳ hành động gây hấn nào.

Theo Farhad Ibragimov, giảng viên tại Đại học Tài chính trực thuộc Chính phủ Liên bang Nga, chuyên gia về các nước Trung Đông, Saudi Arabia đã đưa ra quyết định này dưới sự ảnh hưởng của Mỹ.

"Tôi nghĩ rằng Mỹ đã gây áp lực đáng kể lên Saudi Arabia. Nước này đã cố gắng trì hoãn phản ứng của mình đối với Iran hoặc các lực lượng thân Iran trong khu vực cho đến phút cuối cùng.

Họ hiểu rằng một cuộc chiến với Iran sẽ không có lợi cho vương quốc, nhưng dù sao đi nữa, người Mỹ vẫn mong đợi một số hành động từ phía họ", chuyên gia này giải thích trong cuộc trò chuyện với RIA Novosti.

Thực chất, sự can thiệp của Saudi Arabia vào cuộc xung đột đã bắt đầu vài tuần trước cuộc tấn công này. Vào giữa tháng 7, Saudi Arabia đã phát động các cuộc tấn công vào sân bay ở thủ đô Sana'a của Yemen, nơi một phái đoàn lãnh đạo Houthi (Ansar Allah) dự kiến hạ cánh sau buổi lễ tiễn biệt nhà lãnh đạo tối cao của Iran, Ali Khamenei.

Sau đó, các thành viên của Ansar Allah bắt đầu trả đũa và đe dọa phong tỏa hải quân đối với Saudi Arabia.

"Chúng tôi tuyên bố cấm vận tải biển đối với đối thủ Saudi Arabia theo nguyên tắc "phong tỏa để đáp trả phong tỏa", phát ngôn viên của Ansar Allah, ông Yahya Saria cho biết.

Ansar Allah nhấn mạnh eo biển Bab el-Mandeb chỉ bị đóng cửa đối với tàu thuyền của Saudi Arabia, nhưng bất kỳ ai cố gắng hợp tác với vương quốc này sẽ phải trả giá đắt.

Lực lượng Ansar Allah cũng đang xem xét việc thu phí đối với các tàu thuyền đi qua Biển Đỏ. Trong bối cảnh đó, lưu lượng giao thông qua eo biển Bab el-Mandeb đã giảm một nửa.

Về phần mình, Saudi Arabia đã công bố kế hoạch thành lập một liên minh hàng hải để đảm bảo an toàn cho hoạt động vận tải biển ở Biển Đỏ.

Sau cuộc họp của các tham mưu trưởng và đại diện từ 43 quốc gia, cũng như liên minh EU, 14 quốc gia đã ký tuyên bố cuối cùng ủng hộ sáng kiến này.

Cùng với Saudi Arabia còn có các quốc gia khác bao gồm: Kuwait, Bahrain, Qatar, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Jordan, chính phủ Yemen được Liên Hợp Quốc công nhận, Bangladesh, Nigeria, Sudan, Djibouti và Somalia.

Tuy nhiên, văn bản này không nêu rõ bất kỳ bước cụ thể nào, và thành phần cũng như chức năng của cấu trúc tiềm năng này vẫn chưa rõ ràng.

Ngoài ra, theo tờ báo Anh The Guardian trích dẫn các nguồn tin từ Yemen, cho biết Saudi Arabia cũng có thể đang chuẩn bị một cuộc tấn công trên bộ vào tỉnh Al-Bayda ở miền trung nước này.

Điều quan trọng cần nhớ là Saudi Arabia đã từng trải qua xung đột vũ trang với lực lượng Houthi. Trong cuộc nội chiến kéo dài 12 năm, liên minh các quốc gia Ả Rập do Saudi Arabia dẫn đầu đã can thiệp nhưng không đánh bại được lực lượng Ansar Allah.

Ansar Allah vẫn kiểm soát được khu vực phía bắc đất nước và thủ đô Sana. Có rất ít lý do để tin rằng kết quả lần này sẽ khác.

Không còn lựa chọn nào khác

Bất chấp căng thẳng leo thang, Saudi Arabia được cho là đã kêu gọi Mỹ kiềm chế không tấn công lực lượng Ansar Allah.

Cụ thể, sau các cuộc tấn công phối hợp, Bộ trưởng Quốc phòng Saudi Arabia, Khalid bin Salman đã gặp Phó Tổng thống J.D. Vance tại Mỹ để kêu gọi chính quyền ông Trump không leo thang thêm xung đột bằng cách tấn công lực lượng Ansar Allah ở Yemen.

Trong khi đó, chính quyền Tổng thống Trump đang tập trung vào việc đối đầu với Iran. Tư lệnh CENTCOM, Đô đốc Brad Cooper, đã trình bày với tổng thống Mỹ một kế hoạch cho chiến dịch không kích dữ dội có thể kéo dài hai tuần nhằm vào Iran.

Tờ The Telegraph dẫn lời các quan chức Israel, cho biết một phương án khác có thể là phong tỏa đường bộ đối với Iran, điều mà Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hiện đang thảo luận.

Theo tướng Sean McFarland, một tướng lĩnh quân đội Mỹ đã nghỉ hưu, nếu Iran bị tước đoạt thương mại, nước này sẽ bị cô lập về kinh tế và đây là cách duy nhất để khuất phục họ.

Tuy nhiên, vị tướng này thừa nhận phương án này gần như không thể thực hiện được trên thực tế.

Có vẻ như Nhà Trắng hiện tại đang rơi vào bế tắc và không thấy chiến lược khả thi nào để chấm dứt xung đột theo điều kiện của riêng mình. Do đó, thế chủ động trong cuộc đối đầu đang chuyển sang phía Iran.

Mỹ, trong nỗ lực khắc phục tình hình, không còn lựa chọn nào khác ngoài việc leo thang căng thẳng lên một mức độ mới. Tuy nhiên, ngay cả ở đây, kết quả cũng có thể cực kỳ khó lường và khó chịu đối với Mỹ.