Nhiều quan chức cấp cao Nga cảnh báo một vấn đề có thể khiến Điện Kremlin 'không thể kham nổi', gửi lời trực tiếp đến Tổng thống Putin

Theo các nguồn thạo tin, giới chức tại Bộ Tài chính và Ngân hàng Trung ương Nga đã khuyến cáo Điện Kremlin rằng nếu tiếp tục giữ mức chi quân sự như hiện nay, thâm hụt ngân sách có nguy cơ nới rộng thêm một cách nguy hiểm.

Các quan chức này được cho là đã đề xuất cắt giảm thêm chi tiêu quốc phòng, hoặc ít nhất phải tìm ra các biện pháp tiết kiệm mạnh tay hơn nếu muốn cứu vãn tình trạng tài khóa đang bị kéo căng.

Tuy nhiên, bên trong bộ máy Nga đang xuất hiện sự chia rẽ rõ rệt. Trong khi giới tài chính lo ngại ngân sách mất kiểm soát, một số quan chức trong Bộ Quốc phòng và nhóm cứng rắn trong Điện Kremlin lại muốn bảo vệ, thậm chí tăng thêm chi tiêu quân sự.

Theo các nguồn tin, ông Putin đã yêu cầu Bộ Tài chính trước tiên tìm cách cắt giảm ở những khoản chi khác, trước khi cân nhắc đến quốc phòng. Điều này cho thấy ưu tiên quân sự vẫn được đặt ở vị trí rất cao. Nhưng ngay cả như vậy, sức ép ngân sách ngày càng hiện rõ. Một số nguồn tin thân cận với chính phủ Nga cho biết riêng trong năm nay, Bộ Quốc phòng còn cần bổ sung thêm tới 3.000 tỷ rúp (khoảng 36 tỷ USD) để bù cho phần thiếu hụt hiện tại. Khi xây dựng ngân sách năm 2026, giới chức Nga đã dự tính có thể xuất hiện một khoảng trống tài chính từ 1.200 đến 1.500 tỷ rúp trong nửa cuối năm, phần lớn liên quan đến nhu cầu quốc phòng.

Những tranh luận này diễn ra trong bối cảnh kinh tế Nga ngày càng lộ rõ dấu hiệu hụt hơi. Bộ Kinh tế Nga hồi tháng 5 đã hạ dự báo tăng trưởng năm 2026 từ 1,3% xuống còn 0,4%, trong khi số liệu chính thức cho thấy GDP quý I đã co lại lần đầu tiên sau 3 năm.

Reuters cho biết kinh tế Nga giảm 0,2% trong quý đầu năm, còn tăng trưởng cả năm 2025 chỉ đạt khoảng 1%, thấp hơn nhiều so với mức 4,9% của năm 2024.

Dù giá dầu tăng nhờ chiến sự tại Trung Đông đang mang lại cho Nga một khoản hỗ trợ ngắn hạn, tác dụng của nó bị đánh giá là rất hạn chế. Các nguồn tin cho rằng dầu phải duy trì trên 100 USD/thùng trong ít nhất 1 năm thì Nga mới có thể cải thiện đáng kể tình hình ngân sách.

Còn hiện tại, cú hích từ dầu không thể giải quyết các vấn đề cơ cấu về tăng trưởng, lạm phát và nguy cơ trong hệ thống ngân hàng. Reuters dẫn nguồn tình báo Đức trước đó cũng cho rằng mức tăng giá dầu hiện nay vẫn chưa đủ để lấp đầy khoảng trống ngân sách của Nga.

Áp lực tài khóa đã thể hiện rất rõ trên sổ sách. Thâm hụt ngân sách liên bang Nga trong 4 tháng đầu năm đã vọt lên 5.900 tỷ rúp, tương đương 2,5% GDP, cao hơn khoảng 50% so với kế hoạch cả năm. Trước đó, năm 2025, Nga cũng đã ghi nhận mức thâm hụt 5.600 tỷ rúp, tương đương 2,6% GDP, là mức cao nhất kể từ năm 2020. Trong 2 tháng đầu năm nay, chính phủ còn phải rút khoảng 500 tỷ rúp từ Quỹ Phúc lợi Quốc gia để bù cho nguồn thu dầu khí suy giảm dưới tác động của trừng phạt.

Trong khi đó, chi tiêu vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Dữ liệu Bộ Tài chính Nga cho thấy tổng chi ngân sách giai đoạn tháng 1-4 tăng gần 16% so với cùng kỳ năm trước, còn chi cho mua sắm nhà nước tăng tới 41%.

Bộ trưởng Tài chính Anton Siluanov cuối tháng 5 đã phải công khai kêu gọi về việc “kiềm chế nhất định” trong chi tiêu công, dù vẫn nhấn mạnh quốc phòng và nghĩa vụ xã hội là hai ưu tiên hàng đầu. Ông cảnh báo dự trữ quốc gia “không phải vô tận” và Nga cần nâng hiệu quả chi tiêu ngân sách.

Chính phủ Nga hiện được cho là đang tính tới một số biện pháp để lấp khoảng trống ngân sách, trong đó có áp thuế bất thường lên một số tập đoàn hàng hóa cơ bản và các ngân hàng.

Reuters trước đó cũng đưa tin chính quyền thành phố Moscow đã phải cắt giảm đầu tư và giảm biên chế sau khi nguồn thu thấp hơn nhiều so với kỳ vọng, cho thấy sức ép tài chính không còn chỉ ở cấp liên bang mà đã lan xuống cả địa phương.

Điều đáng chú ý là những tranh luận này diễn ra trong năm thứ 5 của cuộc chiến, khi hy vọng trước đây về một thỏa thuận có thể giúp giảm chi tiêu quốc phòng đã không thành hiện thực.

Theo Reuters, MSN