Nóng tình trạng lãnh đạo ngân hàng, cán bộ 'rởm', đại diện Bộ Công an gửi khuyến nghị đến toàn dân

Bộ Công an triển khai 4 nhóm giải pháp trọng tâm ứng phó với tội phạm công nghệ cao

Theo Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, Chánh Văn phòng Bộ Công an, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ mang lại những lợi ích chưa từng có nhưng cũng đi kèm với nhiều thách thức mang tính toàn cầu. Việc tội phạm lợi dụng công nghệ, biến không gian mạng thành môi trường hoạt động vi phạm pháp luật đang trở thành một quy luật tất yếu.

Trước thực trạng này, Bộ Công an đã chủ động triển khai quyết liệt 4 nhóm giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, hoàn thiện hệ thống pháp luật. Theo ông Toản, đây là điều rất quan trọng, đặc biệt là có những quy định để xử lý các hành vi mới xuất hiện trên không gian số, trên môi trường số. Trọng tâm là xây dựng hành lang pháp lý để xử lý các loại tội phạm mới.

Bên cạnh Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và Luật An ninh mạng sửa đổi, Bộ Công an đang hoàn thiện dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Trong đó có nhiều quy định liên quan đến việc xử lý các hành vi lợi dụng công nghệ như AI, Deepfake để tạo dựng, phát tán các thông tin sai sự thật.

Đặc biệt, Bộ Công an cũng phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng và tham mưu để triển khai Luật Trí tuệ nhân tạo và đã được Quốc hội thông qua, có hiệu lực từ ngày 1/3/2026. Trong đó có những điều khoản quy định rất rõ về các hành vi nghiêm cấm trong hoạt động trí tuệ nhân tạo như: Cấm lợi dụng AI để lừa dối, thao túng nhận thức con người, cấm thu thập sử dụng dữ liệu trái quy định pháp luật.

Thứ hai, tăng cường quản trị trí tuệ nhân tạo. Giải pháp này tập trung vào 4 trụ cột chính, bao gồm: kiểm soát thuật toán; gắn nhãn nội dung AI (phối hợp cùng cơ quan chức năng và doanh nghiệp công nghệ); định danh người dùng mạng xã hội để phục vụ truy vết vi phạm; và xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh.

Thứ ba, đấu tranh và xử lý quyết liệt tội phạm công nghệ cao. Theo Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, đây là những nội dung mà Bộ Công an đang triển khai rất quyết liệt, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi mua bán dữ liệu, bỏ lọt thông tin. Trong thời gian vừa qua, Công an và các đơn vị chức năng, đặc biệt là những đơn vị an ninh mạng đang làm rất quyết liệt nội dung này.

Thứ tư là đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong lĩnh vực an ninh mạng và phòng chống tội phạm mạng, bảo vệ dữ liệu. Đặc biệt là tập trung vào việc thúc đẩy phê chuẩn Công ước Hà Nội về tội phạm mạng. Đây là nội dung mang tính chất toàn cầu, các nước cùng chia sẻ. Bộ Công an sẽ tăng cường các cơ chế hợp tác cả đa phương và song phương, đặc biệt với các nước láng giềng, trong việc phát hiện, đấu tranh xử lý tận gốc tội phạm, xóa bỏ tâm lý phạm tội ở nước ngoài thì yên tâm.

"Vừa qua trong những chuyên án, các lực lượng chức năng của chúng ta đã phối hợp với nước bạn đấu tranh xử lý tận nơi với những đối tượng này để tăng cường tính răn đe", Chánh Văn phòng Bộ Công an thông tin.

Ba "yếu điểm" tâm lý thường bị tội phạm lừa đảo khai thác

Bên cạnh các nỗ lực từ cơ quan quản lý, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản nhấn mạnh vai trò quyết định từ phía người dân. Theo ông, để thực hiện hành vi phạm tội trên không gian mạng, nhất là các hành vi lợi dụng công nghệ cao, cần có cả "điều kiện cần" và "điều kiện đủ".

"Điều kiện cần là các đối tượng phải có môi trường hoạt động là không gian mạng và sử dụng công nghệ để che giấu, ẩn danh, thao túng tâm lý nhằm thực hiện hành vi phạm tội. Tuy nhiên, để hành vi đó thành công thì còn cần "điều kiện đủ", mà yếu tố này lại xuất phát từ chính người dân", Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản cho hay.

Thực tế điều tra cho thấy, các đối tượng lừa đảo thường tập trung khai thác và thao túng ba trạng thái tâm lý cốt lõi của người bị hại: tâm lý lo sợ, yếu tố tình cảm và lòng tham (hám lợi).

Do đó, Bộ Công an khuyến cáo mỗi cá nhân cần chủ động trang bị kỹ năng số, nâng cao ý thức tự kiểm tra và xác minh thông tin. Khi tham gia không gian mạng, người dân cần duy trì sự cảnh giác cao độ. Đặc biệt, ngay khi phát hiện các dấu hiệu bất thường, người dân cần chủ động liên hệ với cơ quan chức năng để được hướng dẫn phòng ngừa và xử lý kịp thời.