Microsoft “bắt tay” gã khổng lồ y tế: Kỷ nguyên bác sĩ AI chính thức bắt đầu?

Theo trang tin Fierce Healthcare, trong một động thái được đánh giá có thể định hình tương lai của trí tuệ nhân tạo trong chăm sóc sức khỏe, Microsoft và Mayo Clinic, hệ thống chăm sóc sức khoẻ toàn diện của Mỹ vừa công bố kế hoạch hợp tác phát triển một mô hình AI tiên phong (frontier AI model) được thiết kế chuyên biệt cho lĩnh vực y tế.

Sự kết hợp giữa một trong những tổ chức y khoa hàng đầu thế giới với một trong những tập đoàn công nghệ sở hữu năng lực AI mạnh nhất hiện nay được kỳ vọng sẽ mở ra một thế hệ công cụ hỗ trợ lâm sàng mới, có khả năng xử lý dữ liệu y tế phức tạp, nâng cao chất lượng chẩn đoán và cá nhân hóa điều trị cho bệnh nhân trên quy mô lớn.

Theo thông báo được hai tổ chức đưa ra, thỏa thuận hợp tác chiến lược sẽ kết hợp chuyên môn chăm sóc sức khỏe toàn cầu của Mayo Clinic với năng lực trí tuệ nhân tạo, kỹ thuật điện toán đám mây và hạ tầng công nghệ của Microsoft.

Một trong những tài sản quan trọng nhất mà Mayo Clinic mang tới dự án là nguồn dữ liệu sức khỏe lâm sàng đã được ẩn thông tin định danh cá nhân cùng các hiểu biết y khoa tích lũy theo thời gian từ quá trình theo dõi bệnh nhân dài hạn.

Đây được xem là nền tảng dữ liệu có giá trị đặc biệt đối với việc huấn luyện và phát triển các mô hình AI chuyên biệt cho y tế.

Cùng với đó, hai bên đang phát triển một mô hình AI tiên phong “có khả năng hỗ trợ phạm vi rộng nhất các hoạt động suy luận lâm sàng và các trường hợp ứng dụng trong chăm sóc sức khỏe”.

Điều này cho thấy tham vọng của dự án không chỉ dừng lại ở một công cụ hỗ trợ đơn lẻ mà hướng tới việc xây dựng một nền tảng AI có thể phục vụ nhiều nhiệm vụ y tế khác nhau, từ phân tích dữ liệu, hỗ trợ bác sĩ đến tối ưu hóa quy trình chăm sóc bệnh nhân.

Hướng tới chuẩn đoán sớm và điều trị cá nhân hóa

Theo mô tả từ hai tổ chức, mô hình AI mới được thiết kế để tổng hợp nhiều nguồn dữ liệu lâm sàng đa dạng nhằm hỗ trợ chẩn đoán bệnh ở giai đoạn sớm hơn, đưa ra các quyết định điều trị được cá nhân hóa hơn và cuối cùng là cải thiện kết quả điều trị cho người bệnh.

Trong bối cảnh ngành y tế đang phải xử lý khối lượng dữ liệu ngày càng lớn, từ hồ sơ bệnh án điện tử, kết quả xét nghiệm cho tới dữ liệu theo dõi dài hạn, khả năng tổng hợp và suy luận từ nhiều nguồn dữ liệu khác nhau được xem là một trong những thách thức quan trọng nhất đối với các hệ thống AI hiện nay.

Hai tổ chức cho biết sự hợp tác này sẽ giúp đưa chuyên môn y khoa và mô hình chăm sóc tích hợp của Mayo Clinic đến với nhiều người hơn, đúng thời điểm và đúng nơi họ cần.

Nói cách khác, những tri thức y khoa vốn tập trung tại một trong những trung tâm chăm sóc sức khỏe hàng đầu thế giới có thể được mở rộng phạm vi tiếp cận thông qua các công nghệ AI thế hệ mới.

Một điểm đáng chú ý trong dự án là Mayo Clinic sẽ là đơn vị sở hữu mô hình AI tiên phong sau khi được phát triển.

Theo tổ chức này, quyết định đó phù hợp với “cam kết lâu dài đối với niềm tin của bệnh nhân, tính nghiêm ngặt trong lâm sàng, an toàn và quản lý có trách nhiệm đối với dữ liệu lâm sàng cũng như AI”.

Trong những năm gần đây, vấn đề quyền sở hữu dữ liệu, tính minh bạch và trách nhiệm trong việc phát triển các hệ thống AI y tế ngày càng trở thành chủ đề được quan tâm.

Việc Mayo Clinic giữ quyền sở hữu mô hình cho thấy tổ chức này muốn duy trì sự kiểm soát đối với các tiêu chuẩn lâm sàng và nguyên tắc quản trị dữ liệu trong quá trình triển khai công nghệ.

Trong khi đó, Microsoft dự kiến sẽ cung cấp mô hình này thông qua các API của Azure Foundry (nền tảng AI thống nhất của Microsoft), cho phép các tổ chức khác tiếp cận những năng lực AI y tế tiên tiến được phát triển từ dự án hợp tác.

Cách tiếp cận này có thể giúp mở rộng phạm vi ứng dụng của mô hình tới nhiều đơn vị chăm sóc sức khỏe khác mà không làm thay đổi vai trò quản trị cốt lõi của Mayo Clinic.

Phát biểu về dự án, ông Gianrico Farrugia, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc điều hành Mayo Clinic cho biết, tổ chức này từ lâu đã coi AI là một trong những động lực quan trọng có thể thay đổi ngành chăm sóc sức khỏe.

Ông chia sẻ rằng: “Mayo Clinic cam kết đặt bệnh nhân lên hàng đầu, và chúng tôi từ lâu đã tin rằng AI có thể giúp chuyển đổi ngành chăm sóc sức khỏe”.

Theo vị lãnh đạo này, dự án hợp tác mới với Microsoft là bước tiếp theo trong chiến lược phát triển đó.

Ông Gianrico Farrugia chia sẻ rằng: “Giờ đây, bằng cách kết hợp chuyên môn lâm sàng và nền tảng dữ liệu của chúng tôi với năng lực kỹ thuật và AI của Microsoft, chúng tôi một lần nữa đang xây dựng một điều mới mẻ cho ngành y tế và đưa nhiều hơn những giá trị của Mayo Clinic đến với nhiều bệnh nhân hơn.”

Những phát biểu này cho thấy Mayo Clinic xem AI không đơn thuần là một công cụ công nghệ mà là nền tảng để mở rộng khả năng tiếp cận tri thức y khoa chất lượng cao tới nhiều cộng đồng bệnh nhân hơn trên toàn cầu.

Triển khai trực tiếp trong môi trường lâm sàng

Khác với nhiều mô hình AI được phát triển chủ yếu trong môi trường nghiên cứu, hệ thống mới của Mayo Clinic và Microsoft được xây dựng chuyên biệt cho lĩnh vực chăm sóc sức khỏe ngay từ đầu.

Điều đó có nghĩa là mô hình sẽ được triển khai trực tiếp trong môi trường lâm sàng của Mayo Clinic.

Việc triển khai trực tiếp tại một hệ thống chăm sóc sức khỏe quy mô lớn sẽ cho phép nhóm phát triển liên tục và đánh giá hiệu quả hoạt động của mô hình trong điều kiện thực tế.

Mayo Clinic cho biết họ có kế hoạch liên tục thử nghiệm, tinh chỉnh và cải thiện hệ thống thông qua quá trình sử dụng thực tế.

Điều này phản ánh cách tiếp cận lấy môi trường lâm sàng làm trung tâm, thay vì chỉ dựa trên các bộ dữ liệu thử nghiệm hoặc các kịch bản mô phỏng.

Từ phía Microsoft, dự án được xem là một bước tiến quan trọng trong hành trình xây dựng các mô hình AI nền tảng dành riêng cho lĩnh vực chăm sóc sức khỏe.

Ông Mustafa Suleyman, CEO Microsoft AI, nhận định rằng thời điểm xuất hiện của một thế hệ trí tuệ y khoa mới đang đến rất gần.

Ông cho biết: “Trí tuệ y khoa tiên phong đang ở rất gần. Đây là sự hợp tác lý tưởng nhất mà chúng tôi có thể hình dung để giúp đẩy nhanh tiến trình hướng tới tương lai đó”.

Phát biểu này phản ánh niềm tin của Microsoft rằng các mô hình AI thế hệ tiếp theo sẽ không chỉ hỗ trợ tự động hóa các tác vụ hành chính mà còn đóng vai trò ngày càng lớn trong việc hỗ trợ suy luận lâm sàng và ra quyết định y khoa.

Sự hợp tác giữa Microsoft và Mayo Clinic diễn ra trong bối cảnh các tổ chức y tế và công nghệ trên toàn thế giới đang đẩy mạnh đầu tư vào các mô hình AI chuyên biệt cho chăm sóc sức khỏe.

Tuy nhiên, thay vì tập trung vào một ứng dụng riêng lẻ, dự án lần này hướng tới việc xây dựng một mô hình AI nền tảng có khả năng phục vụ phạm vi rộng các nhiệm vụ lâm sàng.

Với sự kết hợp giữa dữ liệu y tế đã được ẩn thông tin định danh của từng cá nhân, kinh nghiệm điều trị thực tế của Mayo Clinic và hạ tầng AI của Microsoft, hai bên kỳ vọng sẽ tạo ra một hệ thống có thể hỗ trợ chẩn đoán sớm hơn, điều trị chính xác hơn và mang lại kết quả tốt hơn cho bệnh nhân.

Nếu đạt được các mục tiêu đã đặt ra, đây có thể trở thành một trong những bước tiến đáng chú ý nhất trong quá trình đưa trí tuệ nhân tạo từ phòng nghiên cứu vào thực tiễn chăm sóc sức khỏe hiện đại.

* Theo Fierce Healthcare