‘Nữ tướng’ cơ điện lạnh REE Nguyễn Thị Mai Thanh lần đầu tiên nói về sự buông bỏ và thất bại trong quá trình chuyển giao

Tại HAWEE Leaders Forum 2026 do Hội Nữ doanh nhân TP.HCM tổ chức ngày 5/11, bà Nguyễn Thị Mai Thanh – Nhà sáng lập & Chủ tịch Uỷ ban Chiến lược Công ty CP Cơ điện lạnh REE đã có phần chia sẻ và chiêm nghiệm về hơn 3 thập kỷ dẫn dắt doanh nghiệp.

Được mệnh danh là ‘nữ tướng’, bà Mai Thanh là người đã đưa công ty trở thành doanh nghiệp nhà nước đầu tiên được cổ phần hóa vào năm 1993. Tới năm 2000, cổ phiếu REE trở thành mã cổ phiếu đầu tiên được niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam (HoSE). Hiện, vốn hoá của doanh nghiệp này khoảng hơn 1,1 tỷ USD.

Chẳng có cuốn sách nào dạy cách đối diện với cô đơn và áp lực trên đỉnh cao

Mở đầu phần phát biểu, bà Thanh tự thú nhận: Với vai trò thuyền trưởng đã chèo lái REE qua hơn ba thập kỷ, phía sau những quyết định điềm tĩnh và vững vàng nhất của bà, luôn là một cuộc giằng co nội tâm khốc liệt mà ít ai nhìn thấy.

“Chúng ta thường được dạy cách đưa con tàu doanh nghiệp vượt qua những giông bão kinh tế, nhưng ít có cuốn sách nào dạy ta cách đối diện với sự cô đơn và áp lực trên đỉnh cao mà mỗi lãnh đạo doanh nghiệp phải trải qua”, bà nói.

Cũng theo nữ doanh nhân, sự căng thẳng bên trong bà không hẳn đến từ những bản báo cáo tài chính hay biến động thị trường. Thay vào đó, nó đến từ khoảnh khắc khi cánh cửa phòng làm việc khép lại, từ những đêm thức trắng.

Đó là lúc bà trút bỏ vai trò của người đứng đầu luôn phải đối diện với sóng gió thương trường, để đối diện với chính mình — một người phụ nữ bình thường cũng có lúc kiệt sức, có những trăn trở và hoài nghi.

Tuy nhiên, chính sức nặng của trách nhiệm gánh vác đòi hỏi bà đôi khi phải giấu đi những thăng trầm rất đỗi con người ấy.

"Bởi, đằng sau tay lái của tôi là đội ngũ hàng nghìn nhân viên, khách hàng thân thiết, đối tác tin cậy, và cam kết của Hội đồng Quản trị REE với các nhà đầu tư", bà lý giải.

Triết lý "neo" và "buồm"

Trong những thời điểm giằng xé của sự nghiệp, bà Thanh cho biết thêm, đã tìm ra triết lý sống còn: “Giữ vững chiếc neo để cánh buồm được tự do vươn xa".

Trong đó, năng lực quản trị cốt lõi, sự tuân thủ nghiêm ngặt đóng vai trò làm chiếc ‘neo’, giúp doanh nghiệp đứng vững trước những biến động chính sách ngoài dự kiến.

Dẫu vậy, nếu chỉ để 'chiếc neo' cắm chặt xuống đáy biển, con tàu sẽ mãi nằm lại bến cảng. Do đó, muốn tiến về phía trước để đón gió mới, doanh nghiệp vẫn phải biết cách 'giương buồm'.

"Đây chính là lúc tôi đối diện với một 'cuộc chiến' tĩnh lặng nhưng giằng xé hơn rất nhiều: Nghệ thuật buông bỏ trong chuyển giao thế hệ", bà cho hay.

Đối với 'cuộc chiến' này, câu hỏi luôn canh cánh đối với bà là: Làm sao để thế hệ tiếp theo có đủ đam mê? Làm sao để ngọn lửa nhiệt huyết trong họ đủ lớn để chèo lái con tàu REE bứt phá và theo kịp xu thế kinh tế đất nước?

Minh chứng rõ nhất cho việc 'giương buồm' tại REE chính là quyết định vô tiền khoáng hậu: trao quyền điều hành cao nhất cho 3 vị CEO hoàn toàn không nắm quyền sở hữu (non-owner CEOs).

Trong đó, vị CEO đầu tiên kế nhiệm bà Thanh là một nhân sự trưởng thành từ nội bộ. Việc giao phó cho một người hiểu rõ REE đảm trách trọn vẹn một nhiệm kỳ chuyển giao đầu tiên chính là bước đệm hoàn hảo, giữ cho doanh nghiệp ổn định.

Nhưng hành trình 'giương buồm' thực sự khốc liệt khi REE quyết định bước hẳn ra ngoài vùng an toàn.

Đến vị CEO thứ hai, doanh nghiệp chiêu mộ một người xuất sắc từ bên ngoài nhưng sự lựa chọn đó đã thất bại. CEO thứ hai rời đi chỉ sau 6 tháng. Rồi vị CEO thứ ba cũng nói lời chia tay REE chỉ sau 1 năm.

“Tôi đã căng thẳng tột độ. Hai lần chuyển giao thất bại liên tiếp là một đòn giáng mạnh", bà thừa nhận: "Đó là một cái giá đắt đỏ nhưng giúp tôi xác định rõ lằn ranh của sự buông bỏ".

Ở đó, mục tiêu tối thượng của REE không chỉ là tồn tại, mà phải giữ vững vị thế là tập đoàn đa ngành hàng đầu về cơ sở hạ tầng và năng lượng, phát triển bền vững và liên tục bứt phá.

Để bảo vệ mục tiêu đó, 'nữ tướng' REE cho biết, có thể cho phép những sai lầm trong chiến lược, nới lỏng các quy chuẩn để tư duy mới dẫn dắt, nhưng khát vọng phát triển và tính kỷ luật trong hệ thống quản trị chính là chiếc 'neo' mà bà tuyệt đối không bao giờ thỏa hiệp.

"Khép lại hành trình hơn ba thập kỷ dẫn dắt doanh nghiệp, tôi nhận ra di sản vĩ đại nhất của một người lãnh đạo không nằm ở quyền lực khư khư nắm giữ, mà ở một hệ thống đủ vững chãi để ta an tâm buông bỏ nó", bà khép lại phần chia sẻ.

Hồi tháng 7, tại Đại hội đồng cổ đông bất thường 2026 của REE, bà Nguyễn Thị Mai Thanh đã chính thức rời vị trí Chủ tịch HĐQT Công ty. Tuy nhiên, bà vẫn tiếp tục đồng hành cùng REE với vai trò Chủ tịch Ủy ban Chiến lược.

Đại hội này cũng đã thông qua việc miễn nhiệm chức danh Thành viên HĐQT nhiệm kỳ 2023-2027 đối với bà Nguyễn Thị Mai Thanh và ông Ashok Ramachandran, theo đơn từ nhiệm gửi ngày 15/05.

Trước đó, REE đã thông báo về việc ông Nguyễn Ngọc Thái Bình - con trai bà Mai Thanh - ngồi ghế Tổng Giám đốc REE thay cho ông Ashok Ramachandran.

Để tuân thủ quy định đối với công ty đại chúng là Chủ tịch và Tổng Giám đốc không được có quan hệ gia đình, bà Thanh cũng từ nhiệm vị trí Chủ tịch và Thành viên HĐQT từ ngày 10/07.

Người thay thế bà Thanh là ông Lee Liang Whye - đại diện cổ đông lớn Platinum Victory Pte Ltd (đang nắm giữ hơn 41% sở hữu tại REE) thuộc Jardine Cycle & Carriage (JC&C).

Lũy kế 9 tháng đầu năm, doanh thu REE đạt gần 8.200 tỷ đồng, tăng 14% so với cùng kỳ; lãi ròng hơn 2.100 tỷ đồng, tăng 12%.

Với kết quả này, doanh nghiệp thực hiện được 67% kế hoạch doanh thu và 76% mục tiêu lợi nhuận cả năm.