Ông Trump bất ngờ ca ngợi 2 nhà lãnh đạo Nga và Trung Quốc sau khi Iran ký thỏa thuận

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã khen ngợi Tổng thống Nga Vladimir Putin và lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình vì vai trò của 2 ông trong việc đạt được thỏa thuận hòa bình với Iran. Trước đó, Nga đã nhiều lần đề nghị làm trung gian hòa giải và kêu gọi các bên xuống thang.

Ông Trump đưa ra nhận xét trên trong một cuộc phỏng vấn với tờ New York Times, vài giờ sau khi ông thông báo Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận do Pakistan và Qatar làm trung gian để chấm dứt xung đột.

Theo nhiều nguồn tin truyền thông, một biên bản ghi nhớ 14 điểm gồm các điều khoản về việc mở lại eo biển Hormuz mà không thu phí, nới lỏng các lệnh trừng phạt của Mỹ và giải phóng tài sản bị đóng băng của Iran, với lễ ký kết chính thức dự kiến diễn ra tại Geneva vào 19/6.

Iran cũng được kỳ vọng sẽ tái khẳng định cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân, với các cuộc đàm phán hạt nhân cuối cùng sẽ kết thúc trong vòng 60 ngày.

Sau đó, ông Trump khen ngợi ông Putin và ông Tập Cận Bình về đóng góp của 2 ông trong các cuộc đàm phán.

Ông mô tả ông Tập là "một quý ông thực sự", đồng thời ghi nhận việc Trung Quốc "đã không điều tàu chở dầu cùng 20 tàu khu trục hộ tống 2 bên để cố phá vỡ lệnh phong tỏa" - điều có thể đẩy Mỹ và Trung Quốc đến bờ vực của một cuộc xung đột công khai.

Cũng như Trung Quốc, Nga liên tục kêu gọi xuống thang ngay từ những ngày đầu cuộc chiến Mỹ-Israel nhằm vào Iran. Nga cũng lên án các cuộc tấn công là "hành động xâm lược vũ trang không có lý do chính đáng".

Kể từ khi xung đột nổ ra cuối tháng 2, ông Putin và ông Trump đã điện đàm ít nhất 3 lần: Tháng 3, cuối tháng 4 khi ông Trump cho biết ông Putin đã đề nghị giúp chấm dứt chiến tranh và hôm 14/6 khi hai bên thảo luận về biên bản ghi nhớ gần hoàn tất, theo trợ lý Điện Kremlin Yury Ushakov.

Nga cũng đề xuất một giải pháp thỏa hiệp về hạt nhân, đề nghị vận chuyển và lưu trữ kho uranium làm giàu của Iran trên lãnh thổ Nga.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi xác nhận đề xuất này đã được thảo luận, nhưng cho biết Iran chưa sẵn sàng đưa vấn đề này vào chương trình nghị sự, đồng thời cảm ơn "những người bạn Nga vì đề nghị của họ và vì thiện chí muốn giúp giải quyết vấn đề này".

Trong bối cảnh giá dầu tăng vọt do tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz, đầu tháng này ông Putin đã bác bỏ những gì ông gọi là "suy đoán" rằng Nga đã trở thành bên thụ hưởng tài chính duy nhất từ cuộc xung đột.

"Đà tăng của giá dầu đang diễn ra, nhưng chỉ là tạm thời và ngắn hạn. Trong khi đó, chúng tôi muốn xây dựng quan hệ với các đối tác trên cơ sở dài hạn… Trong trường hợp này, chúng tôi quan tâm đến việc kết thúc xung đột, và càng sớm càng tốt", ông nói.