Ông Trump đề cử người thay thế Chủ tịch FEd Jerome Powell

Quyết định này đánh dấu điểm kết thúc của một quá trình tuyển chọn chính thức bắt đầu từ mùa hè năm ngoái, nhưng trên thực tế đã manh nha từ lâu, khi ông Trump liên tục công kích Fed dưới thời ông Powell gần như ngay từ khi ông Powell nhậm chức vào năm 2018.

“Tôi đã quen biết Kevin trong một thời gian dài và không hề nghi ngờ rằng ông ấy sẽ trở thành một trong những Chủ tịch Fed VĨ ĐẠI nhất, thậm chí có thể là người xuất sắc nhất,” Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội Truth Social khi công bố quyết định.

Ông Kevin Warsh, 55 tuổi, từng là Thống đốc Fed và có kinh nghiệm sâu rộng trong lĩnh vực tài chính. Theo giới quan sát, việc lựa chọn ông Warsh nhiều khả năng sẽ không gây biến động lớn cho thị trường, do ông có nền tảng vững chắc tại Fed và được Phố Wall đánh giá là người không hoàn toàn “làm theo ý” Nhà Trắng.

“Ông ấy có được sự tôn trọng và uy tín của các thị trường tài chính,” ông David Bahnsen, Giám đốc đầu tư của Bahnsen Group, nhận định trên CNBC.

“Không có ai được chọn vào vị trí này mà lại không cắt giảm lãi suất trong ngắn hạn. Tuy nhiên, về dài hạn, tôi tin ông Warsh là một ứng viên đáng tin cậy,” ông Bahnsen nói thêm.

Kể từ khi ông Powell được Thượng viện phê chuẩn vào năm 2018, trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, Tổng thống Mỹ đã nhiều lần gây sức ép buộc Fed phải hạ lãi suất mạnh tay. Ngay cả khi Fed đã thực hiện ba đợt cắt giảm liên tiếp vào cuối năm 2025, ông Trump vẫn tiếp tục chỉ trích, không chỉ về chính sách tiền tệ mà còn về việc đội chi phí trong dự án cải tạo trụ sở Fed tại Washington, D.C.

Về phần mình, ông Warsh trong một cuộc phỏng vấn với CNBC vào mùa hè năm ngoái đã kêu gọi một “sự thay đổi chế độ” tại Fed.

“Vấn đề suy giảm uy tín nằm ở chính những người đang nắm quyền tại Fed, theo quan điểm của tôi,” ông Warsh nói vào tháng 7. Quan điểm này có thể khiến ông rơi vào thế đối đầu tại một thể chế vốn coi trọng sự đồng thuận trong hoạch định chính sách.

Việc ông Trump đề cử ông Warsh diễn ra vào thời điểm đặc biệt nhạy cảm đối với Fed – khi lạm phát vẫn chưa hoàn toàn được kiểm soát, nợ công Mỹ gia tăng nhanh chóng và ngân hàng trung ương phải đối mặt với áp lực chính trị trực diện hiếm thấy liên quan đến cách điều hành chính sách tiền tệ.

Gần đây nhất, Bộ Tư pháp Mỹ đã trát đòi ông Powell liên quan đến dự án xây dựng trụ sở Fed. Trong phản ứng hiếm hoi mang tính gay gắt, ông Powell cáo buộc đây là “cái cớ” nhằm gây áp lực buộc Fed phải làm theo yêu cầu của Tổng thống và tiếp tục nới lỏng chính sách.

Từ đó, những lo ngại về tính độc lập của Fed – nền tảng cốt lõi tạo nên uy tín của ngân hàng trung ương – đã vượt ra khỏi phạm vi tranh luận học thuật và trở thành mối quan tâm thực sự. Ông Trump và các quan chức trong chính quyền đã đề cập đến nhiều ý tưởng, từ tăng cường giám sát của Nhà Trắng đến việc thay đổi cơ chế thiết lập lãi suất, thậm chí yêu cầu Chủ tịch Fed phải tham vấn Tổng thống trước khi đưa ra quyết định.

Quá trình tuyển chọn cho vị trí Chủ tịch Fed từng có lúc lên tới 11 ứng viên, bao gồm các cựu và đương nhiệm quan chức Fed, các nhà kinh tế nổi tiếng và những chuyên gia hàng đầu Phố Wall. Quy trình phỏng vấn do Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent dẫn dắt, trước khi danh sách được rút gọn xuống còn 5, rồi 4 người. Tuần trước, ông Trump đã úp mở với CNBC rằng ông đã đưa ra lựa chọn cuối cùng.

Tuy nhiên, con đường phía trước của ông Warsh không hề dễ dàng. Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Thom Tillis cho biết ông sẽ chặn mọi đề cử nhân sự Fed cho đến khi cuộc điều tra của Bộ Tư pháp kết thúc.

Bên cạnh yếu tố chính trị, Fed còn đối mặt với nhiều thách thức kinh tế: lạm phát vẫn còn cách xa mục tiêu 2%, trong khi thị trường lao động đang chậm lại, với nền kinh tế rơi vào trạng thái “không sa thải, không tuyển dụng” đầy nhạy cảm.

Dù vậy, thị trường không kỳ vọng quá nhiều thay đổi mạnh mẽ trong ngắn hạn. Các nhà giao dịch hiện chỉ dự báo tối đa hai đợt cắt giảm lãi suất nữa trong năm nay, trước khi lãi suất quỹ liên bang ổn định quanh mức 3% – mức được Fed coi là “trung lập”, không thúc đẩy cũng không kìm hãm tăng trưởng kinh tế.

Một dấu hỏi lớn khác là tương lai của ông Jerome Powell. Theo thông lệ, các Chủ tịch Fed thường rời khỏi Hội đồng Thống đốc sau khi bị thay thế, nhưng lần này có thể là ngoại lệ. Ông Powell vẫn còn hai năm trong nhiệm kỳ Thống đốc và có thể lựa chọn tiếp tục tại vị để trở thành “lá chắn” trước những nỗ lực làm suy giảm tính độc lập của Fed.

Hiện Tòa án Tối cao Mỹ cũng đang xem xét vụ việc liên quan đến quyết định của ông Trump nhằm bãi nhiệm Thống đốc Fed Lisa Cook – một vụ án có thể định hình lại giới hạn quyền lực của Tổng thống đối với các thành viên Hội đồng Fed trong tương lai