Phát hiện 59 cột bê tông khổng lồ được Nhật Bản chôn sâu dưới lòng đất, kỳ quan 2 tỷ USD mang sứ mệnh chống lại thứ đáng sợ nhất mỗi mùa mưa

Nhật Bản từ lâu được xem là một trong những quốc gia có hệ thống phòng chống thiên tai tiên tiến nhất thế giới. Một trong những công trình tiêu biểu cho chiến lược này là hệ thống đường hầm chống lũ khổng lồ G-Cans tại vùng Saitama, ngoại ô Tokyo – dự án được ví như một “nhà thờ ngầm” bằng bê tông với quy mô chưa từng có.

Được xây dựng trong suốt 13 năm với tổng vốn đầu tư khoảng 2 tỷ USD, G-Cans hiện là hệ thống thoát nước ngầm chống lũ lớn nhất thế giới. Kể từ khi đi vào vận hành, công trình đã góp phần giảm tới 90% thiệt hại do ngập lụt đối với các khu dân cư trong khu vực.

Dự án G-Cans, tên đầy đủ là Kênh thoát nước ngầm khu vực đô thị, được khởi công từ năm 1992 và hoàn thành vào năm 2009.

Hệ thống được thiết kế nhằm đối phó với các trận mưa lớn và lũ quét thường xuyên xảy ra tại vùng đồng bằng quanh Tokyo. Khi nước sông dâng cao hoặc lượng mưa vượt quá khả năng tiêu thoát tự nhiên, toàn bộ lượng nước dư thừa sẽ được dẫn xuống lòng đất thay vì tràn vào khu dân cư.

Trái tim của hệ thống là năm silo bê tông khổng lồ sâu khoảng 70 mét. Các silo này đóng vai trò như những “giếng thu nước” khổng lồ, tiếp nhận nước từ các con sông và kênh rạch trong khu vực.

Từ đây, nước được dẫn vào đường hầm ngầm dài 6,3 km nằm ở độ sâu khoảng 50 mét dưới mặt đất. Nước sau đó được lưu trữ tạm thời trước khi được các máy bơm công suất lớn đẩy trở lại sông Edo một cách có kiểm soát.

Điểm nổi bật nhất của công trình là buồng điều áp khổng lồ ở cuối hệ thống, nơi được giới kỹ sư đặt biệt danh là “Đền thờ ngầm” hay “Nhà thờ ngầm”.

Không gian này dài 177 mét, rộng 78 mét và cao tới 25 mét, được chống đỡ bởi 59 cột bê tông khổng lồ, mỗi cột nặng khoảng 500 tấn. Quy mô đồ sộ của công trình khiến nhiều người ví nơi đây như một thánh đường dưới lòng đất. Theo các chuyên gia, không gian bên trong thậm chí đủ lớn để đặt thẳng đứng một tàu con thoi vũ trụ.

Nhật Bản nằm trên Vành đai lửa Thái Bình Dương, khu vực thường xuyên xảy ra động đất, bão và mưa lớn. Chính vì vậy, quốc gia này đã xây dựng một nền văn hóa phòng chống thiên tai kéo dài suốt nhiều thập kỷ.

Với khu vực đại đô thị Tokyo có dân số khoảng 37 triệu người và đóng góp gần 20% GDP Nhật Bản, nguy cơ ngập lụt luôn được xem là mối đe dọa lớn đối với nền kinh tế.

Theo các cơ quan quản lý Nhật Bản, kể từ khi G-Cans đi vào hoạt động, thiệt hại do lũ lụt tại nhiều khu dân cư ở Saitama đã giảm tới 90%.

Dự án này cũng là một phần trong chiến lược tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu của Nhật Bản. Năm 2022, Tokyo công bố Chương trình Khả năng chống chịu thiên tai với tổng vốn đầu tư dự kiến lên tới 110 tỷ USD trong những thập kỷ tới, bao gồm nâng cấp đê biển, xây dựng đê chắn sóng và di dời các hạ tầng trọng yếu lên khu vực cao hơn.

Theo giới chuyên gia, G-Cans cho thấy các giải pháp chống ngập không nhất thiết phải xuất hiện trên mặt đất. Việc chuyển hệ thống hạ tầng bảo vệ xuống dưới lòng đất giúp duy trì không gian cho các hoạt động dân sinh và thương mại trong những đô thị có mật độ xây dựng cao.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan xuất hiện ngày càng thường xuyên, đầu tư cho hạ tầng thích ứng đang trở thành một thị trường quy mô lớn trên toàn cầu. Các tổ chức nghiên cứu ước tính thị trường thích ứng với biến đổi khí hậu có thể đạt giá trị khoảng 1.300 tỷ USD trong những năm tới.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cho rằng không phải thành phố nào cũng cần những dự án quy mô hàng tỷ USD như G-Cans. Nhiều giải pháp chi phí thấp hơn như phát triển không gian xanh hấp thụ nước mưa, cải tạo hệ thống thoát nước hay tăng cường các vùng trữ nước tự nhiên vẫn có thể mang lại hiệu quả đáng kể.