Phút chót trước bờ vực “hủy diệt”: Mỹ ngừng bắn 2 tuần; Nga - Trung cùng hành động

Mỹ đồng ý ngừng bắn 2 tuần với Iran

Theo CNN, Tổng thống Donald Trump hôm 7/4 tuyên bố ông đã đồng ý một thỏa thuận ngừng bắn hai tuần với Iran, chưa đầy hai giờ trước thời hạn 20h tối mà ông đặt ra để phá hủy "nền văn minh" Iran hoàn toàn.

Ông Trump cho biết thỏa thuận ngừng bắn được ký kết với điều kiện Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz quan trọng.

“Dựa trên các cuộc hội đàm với Thủ tướng Shehbaz Sharif và Thống chế Pakistan Asim Munir, trong đó họ yêu cầu tôi tạm dừng việc sử dụng lực lượng hủy diệt nhắm vào Iran tối nay, và với điều kiện Iran đồng ý MỞ HOÀN TOÀN, NGAY LẬP TỨC và AN TOÀN eo biển Hormuz, tôi đồng ý tạm ngừng ném bom và tấn công Iran trong thời gian hai tuần. Đây sẽ là một lệnh ngừng bắn hai chiều!”, ông Trump viết trên Truth Social.

“Chúng tôi đã nhận được đề xuất 10 điểm từ Iran và tin rằng đó là cơ sở khả thi để đàm phán. Hầu hết các điểm bất đồng trước đây giữa Mỹ và Iran đều đã được thống nhất, nhưng cần hai tuần để hoàn tất và thực hiện Thỏa thuận. Thay mặt cho nước Mỹ với tư cách là Tổng thống, và cũng đại diện cho các quốc gia Trung Đông, tôi rất vinh dự khi vấn đề kéo dài này sắp được giải quyết”, ông nói thêm.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt gọi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần là “một chiến thắng cho Mỹ”, đồng thời ca ngợi những nỗ lực của quân đội Mỹ trong xung đột với Iran.

“Chúng ta đã đạt được và vượt qua các mục tiêu quân sự cốt lõi trong 38 ngày,” bà nói trên mạng xã hội. “Thành công của quân đội chúng ta đã tạo ra đòn bẩy tối đa, cho phép Tổng thống Trump và nhóm của ông tham gia vào các cuộc đàm phán khó khăn, tạo ra cơ hội cho một giải pháp ngoại giao và hòa bình lâu dài. Thêm vào đó, Tổng thống Trump đã giúp mở lại eo biển Hormuz.”

Iran thông báo chiến thắng

Iran cũng tuyên bố chiến thắng, cho rằng họ đã buộc Mỹ phải chấp nhận kế hoạch 10 điểm.

Theo một tuyên bố từ Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran, nước này khẳng định đã giành được một thắng lợi lớn và buộc Mỹ phải chấp nhận kế hoạch 10 điểm của mình.

Theo kế hoạch này, về nguyên tắc, Mỹ đã đồng ý dỡ bỏ tất cả các lệnh trừng phạt chính và phụ đối với Iran, đồng thời rút các lực lượng chiến đấu của Mỹ khỏi tất cả các căn cứ trong khu vực, hội đồng cho biết.

Theo hội đồng, các bên cũng đã nhất trí chấp nhận việc Iran làm giàu uranium và công nhận quyền kiểm soát liên tục của nước này đối với eo biển Hormuz. Việc kiểm soát giao thông qua tuyến đường thủy này sẽ được thực hiện “phối hợp với lực lượng vũ trang Iran”, hội đồng cho biết thêm.

Theo một tuyên bố được phát trên kênh truyền hình nhà nước IRIB khoảng hai giờ sau khi Tổng thống Donald Trump thông báo đạt được thỏa thuận ngừng bắn, lãnh đạo tối cao của Iran đã chỉ thị tất cả các đơn vị quân đội ngừng bắn.

"Đây chưa phải là kết thúc xung đột, nhưng tất cả các binh chủng cần tuân theo mệnh lệnh của Lãnh tụ tối cao và ngừng bắn", tuyên bố cho biết.

Quan chức Iran đã đưa ra nhiều tuyên bố bằng cả tiếng Ba Tư và tiếng Anh sau thông báo về thỏa thuận ngừng bắn hai tuần với Mỹ.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết: “Lực lượng vũ trang hùng mạnh của chúng tôi sẽ ngừng các hoạt động phòng thủ nếu [Mỹ-Israel] ngừng tấn công Iran".

Ông Araghchi nói thêm quân đội Iran sẽ phối hợp đảm bảo an toàn cho việc đi lại qua eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn. Ông cũng cho biết Iran đang xem xét đề xuất 15 điểm của Mỹ, đồng thời Washington đã chấp nhận “khuôn khổ chung” của đề xuất 10 điểm của Iran “làm cơ sở cho các cuộc đàm phán”.

Nga-Trung Quốc phủ quyết nghị quyết liên quan đến Iran

Ở diễn biến liên quan theo Reuters, Trung Quốc và Nga cùng ngày đã phủ quyết một nghị quyết của HĐBA Liên hợp quốc khuyến khích các quốc gia phối hợp nỗ lực bảo vệ hoạt động vận tải thương mại ở eo biển Hormuz. Hai nước gọi biện pháp này là thiên vị nhằm chống lại Iran, trong khi đại sứ Washington tại Liên Hợp Quốc kêu gọi "các quốc gia có trách nhiệm" cùng với Mỹ đảm bảo an ninh cho tuyến đường thủy này.

Hội đồng Bảo an gồm 15 thành viên đã bỏ phiếu với 11 phiếu thuận cho nghị quyết do Bahrain trình bày, 2 phiếu chống (Trung Quốc và Nga) và 2 phiếu trắng.

Giá dầu đã tăng vọt kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào cuối tháng Hai, gây ra một cuộc xung đột kéo dài hơn năm tuần, trong khi Tehran đã đóng cửa phần lớn eo biển vốn trước đây là tuyến đường vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng toàn cầu.

"Dự thảo nghị quyết chưa được thông qua do một thành viên thường trực của Hội đồng bỏ phiếu phản đối," Ngoại trưởng Bahrain Abdullatif bin Rashid Al Zayani cho biết.

Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc, Mike Waltz, đã lên án việc Nga và Trung Quốc phủ quyết, cho rằng hành động này đánh dấu "một mức độ tồi tệ mới" khi việc Iran đóng cửa eo biển. Pháp cũng lên án các quyền phủ quyết.

Nga và Trung Quốc cho rằng nghị quyết này thiên vị chống lại Iran. Đặc phái viên của Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc, Fu Cong, nói rằng việc thông qua dự thảo như vậy khi Mỹ đang đe dọa sự tồn vong của một nền văn minh sẽ gửi đi thông điệp sai lầm.

Đại sứ Nga tại Liên Hợp Quốc, Vasily Nebenzya, cho biết Nga và Trung Quốc đang đề xuất một nghị quyết thay thế về tình hình ở Trung Đông, bao gồm cả an ninh hàng hải.

Tại cuộc họp báo thường kỳ cùng ngày, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết Hội đồng Bảo an nên hành động để giảm căng thẳng, chấm dứt xung đột và nối lại đàm phán.

Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc, Amir Saeid Iravani, đã ca ngợi các động thái của Trung Quốc và Nga.