Sếp nhân sự 30 năm nói về văn hóa nghỉ việc: Thế giới rất tròn, ra đi tử tế là giữ lại "tấm séc" cho tương lai

Trong câu chuyện nghề nghiệp, người ta thường nói nhiều về cách bắt đầu: viết CV ra sao, phỏng vấn thế nào, làm gì để được tuyển dụng. Nhưng có một kỹ năng quan trọng không kém lại ít khi được nhắc đến, đó chính là cách rời đi khỏi một vị trí công việc. Bởi trong môi trường công sở, “nghỉ việc” vẫn là một từ khóa khá nhạy cảm.

Thực tế, dịch chuyển nhân sự là quy luật bình thường của thị trường lao động. Điều khiến người ta nhớ lâu không phải là việc một nhân viên rời đi, mà là cách họ rời đi thế nào: chuyên nghiệp, trách nhiệm hay bốc đồng, cảm tính.

Theo chuyên gia nhân sự Phạm Mạnh Khôi, người được cộng đồng Gen Z biết đến qua kênh TikTok “Chú Khôi Nhân Sự” với hơn 135 nghìn người theo dõi, cùng hơn 30 năm làm nghề và hơn 25 năm giữ vai trò Giám đốc Nhân sự tại nhiều tập đoàn quốc tế như BAT, Metro Cash & Carry, APL, L’Oréal, VPBank-SMBC, SC Johnson & Son và TNT Express…, cách một người rời khỏi công việc đôi khi phản ánh rõ nhất thái độ nghề nghiệp và mức độ chuyên nghiệp của họ, thậm chí đây chính là “bài kiểm tra cuối cùng” về thái độ của dân công sở.

Trong sự nghiệp làm nhân sự của mình, có lá thư nghỉ việc nào khiến anh ấn tượng nhất theo hướng tích cực? Điều gì ở lá thư đó khiến anh cảm thấy được tôn trọng thay vì bị bỏ rơi?

Trong hơn 30 năm làm CHRO, tôi đã nhận hàng trăm lá thư nghỉ việc. Nhưng lá thư khiến tôi ấn tượng nhất, thậm chí là cảm động, đến từ một bạn nhân viên cấp dưới mà tôi đã dành nhiều tâm huyết đào tạo và kèm cặp. Vào một buổi chiều, bạn hẹn gặp tôi vài phút và đưa tôi chiếc thư viết tay xin thôi việc, tôi gần như đứng hình.

Điều khiến tôi cảm thấy được tôn trọng nằm ở ba chi tiết rất tử tế trong lá thư ấy:

1. Sự chuẩn bị và thông báo sớm: Bạn không gửi thư vào tối Chủ nhật để thứ Hai nghỉ luôn như cách nhiều bạn áp dụng. Bạn xin một cuộc hẹn trực tiếp với tôi trước 1 tuần để thông báo về dự định cá nhân. Lá thư sau đó chỉ là sự xác nhận lại những gì chúng tôi đã trao đổi. Điều này cho tôi cảm giác mình là người đồng hành, chứ không phải người bị thông báo cuối cùng.

2. Kế hoạch bàn giao chi tiết (Handover plan): Trong thư, bạn liệt kê rõ ràng rằng việc gì đã xong, việc gì đang dang dở, ai là người tiếp nhận phù hợp nhất và bạn cam kết hỗ trợ người thay thế trong 2 tuần đầu tiên. Đây chính là đỉnh cao của sự chuyên nghiệp. Bạn rời đi nhưng không để lại một “bãi chiến trường” cho người ở lại.

3. Lòng biết ơn thực tế: Bạn không viết “cảm ơn công ty” chung chung. Bạn liệt kê cụ thể những bài học mà bạn đã học được từ tôi và những sai lầm mà tôi đã bao dung cho bạn.

Tôi không hề cảm thấy bị “bỏ rơi”. Ngược lại, tôi cảm thấy tự hào vì mình đã đào tạo ra một nhân sự không chỉ giỏi về chuyên môn mà còn cực kỳ văn minh về thái độ.

Tôi vẫn hay nói với các bạn trẻ: “Khi rời đi sẽ quyết định giá trị con người bạn trong mắt nhà tuyển dụng cũ,dù có thể ở nơi mới sếp mới chưa hề biết các bạn rời đi ra sao nhưng em không thể ngờ được mối quan hệ của các sếp hay một vòng tròn mới nào đó sắp tới chúng ta lại va phải nhau ở chỗ làm khác”. Thế giới này rất tròn, người sếp cũ hôm nay hoàn toàn có thể là người ký quyết định tuyển dụng bạn ở một tập đoàn lớn hơn trong tương lai, hoặc ít nhất, họ là người cho bạn một “Reference check” (xác minh nhân thân) đáng giá nghìn vàng.

Hãy nhớ rằng đi hay ở là quyền của bạn, nhưng cách bạn ra đi nói lên tư cách và tầm của bạn nhiều hơn là của sếp hay công ty.

Theo anh, một lá thư xin thôi việc “tử tế” cần bao gồm những yếu tố nào để sếp sẵn sàng ký duyệt ngay mà không cảm thấy khó chịu?

Để một người sếp ký duyệt ngay mà không cảm thấy khó chịu, lá thư đó phải giải quyết được 2 nỗi lo lớn nhất của họ: “Lý do bạn ra đi có ảnh hưởng gì đến uy tín cá nhân của sếp? Và ai sẽ làm phần việc này khi bạn nghỉ?”.

Một lá thư "tử tế" theo tiêu chuẩn của tôi phải đảm bảo 4 yếu tố sau:

1. Lý do chân thành nhưng chừng mực và minh bạch: Đừng “vạch lá tìm sâu” hay kể tội công ty, sếp, đồng nghiệp trong lá thư này dù có thể đó là nguyên nhân chủ yếu. Hãy đưa ra lý do của gia đình và cá nhân hoặc định hướng phát triển mới một cách chân phương nhất. Khi lý do rõ ràng và tích cực, sếp sẽ dễ dàng ủng hộ quyết định của bạn hơn.

2. Thông báo đúng và đủ thời gian: Đây là sự chuyên nghiệp tối thiểu. Đừng để sếp rơi vào thế bị động. Hãy đảm bảo đúng thời hạn báo trước theo hợp đồng hoặc thỏa thuận, để sếp có đủ thời gian tìm người thay thế hoặc sắp xếp lại nhân sự. Nhiều bạn thích báo thời gian sát rạt thậm chí trừ ngày phép chưa dùng hết khiến ngày làm việc cuối có khi chỉ còn 1-2 tuần là kết thúc. Cách làm này rất kém duyên và kém cả phẩm chất của một người tử tế.

3. Bản kế hoạch bàn giao (quan trọng nhất): Đừng chỉ viết “em sẽ bàn giao”. Hãy liệt kê cụ thể: Danh sách tài liệu, các đầu việc đang xử lý, thông tin đối tác và cam kết hỗ trợ đào tạo người mới. Khi sếp thấy mọi thứ được sắp xếp ngăn nắp, họ sẽ cảm thấy yên tâm và tôn trọng thái độ trách nhiệm của bạn đến phút cuối cùng. Một lưu ý nhỏ nhưng rất cần thiết là khi bàn giao file tài liệu bạn cần bàn giao file có đầy đủ công thức và password chỉnh sửa. Nhiều bạn cho rằng file là do mình tạo nên nó là tài sản trí tuệ của bạn và bạn có quyền xoá hết, hoặc xoá công thức chỉ để lại số liệu khiến người sau không thể làm việc tiếp theo.

4. Chỉ dẫn tận tình người kế nhiệm: Điều này không phải là “truyền nghề” như hầu hết các bạn nghĩ, vì chẳng thể nào trong vài giờ thậm chí vài ngày mà bạn đủ năng lực truyền hết tay nghề cho người khác, cái đó rất thiếu chuyên nghiệp, nhất là với suy nghĩ “Ủa hồi mới vào có ai đào tạo em đâu, sao giờ em nghỉ lại bắt ép em dạy”.

5. Lời cảm ơn cụ thể và xin sếp giúp đỡ: Một lời cảm ơn chân thành kèm theo một số liên lạc nếu sếp hay nhân sự mới thay thế cần hỏi về một file tài liệu nào đó trong tương lai sẽ khép lại một chương cũ trong sự êm đẹp, giữ lại những mối quan hệ tốt đẹp cho tương lai. Đặc biệt, hãy mạnh dạn “nhờ” sếp giúp bạn đánh giá cơ hội mới hoặc định hướng mới.

Nên nhớ, dù bạn có thể “hận” người sếp đến mức nào đi nữa việc tỏ ra nguy hiểm khi không hợp tác trong tương lai chỉ vẽ nên hình ảnh xấu xí trong mắt mọi người. Và đừng quên dành vài dòng để nhắc lại một kỷ niệm hoặc một bài học quý giá bạn có được tại đây vì dù sao nó cũng là một chương kí ức của bạn.

Tôi vẫn thường nói với các bạn trẻ: “Đến bằng nụ cười, đi bằng sự tử tế”. Một lá thư nghỉ việc chỉn chu chính là lời khẳng định cuối cùng về giá trị con người bạn. Đừng để vài phút bốc đồng làm hỏng đi hình ảnh chuyên nghiệp mà bạn đã mất công xây dựng suốt nhiều năm qua. Và quan trọng đừng tin vài lời tâng bốc của các đồng nghiệp ở lại khi họ nâng bạn lên như một “chiến binh quả cảm” dám “bật lại” sếp. Vì khi bạn quay lưng, họ sẽ là người to nhỏ với sếp mọi chuyện của bạn thôi.

Có sai lầm “ngớ ngẩn” nào trong email xin nghỉ việc mà anh từng gặp khiến mối quan hệ giữa sếp và nhân viên đổ vỡ ngay lập tức không?

Trong sự nghiệp của mình, tôi đã gặp những tình huống không chỉ dừng lại ở sự “ngớ ngẩn” mà còn là sự báo động về tư duy và đạo đức nghề nghiệp.

Trường hợp thứ nhất là một bạn nhân viên gửi đơn nghỉ việc vỏn vẹn với một dòng chữ in đậm to tướng: “TÔI NGHỈ VÌ TÔI THÍCH”. Có lẽ lúc đó, bạn tưởng rằng làm như vậy là “ngầu”, là cá tính, là thể hiện cái tôi mạnh mẽ. Nhưng dưới góc nhìn của một người làm nhân sự lâu năm, tôi thấy đó là biểu hiện của một cái “trình” còn thấp. Có thể bạn bất mãn với các quyết định của sếp nhưng họ chỉ làm những gì cần làm trong phạm vi trách nhiệm mà công ty yêu cầu. Cái tôi mà thiếu đi sự tử tế và chuyên nghiệp thì chỉ là sự ngông cuồng của những người chưa trưởng thành.

- Trường hợp thứ hai còn đáng sợ hơn vì nó liên quan đến sự giả tạo. Một bạn xin nghỉ với lá thư khóc lóc tha thiết, kể lể mắc bệnh nan y để tranh thủ sự mủi lòng và thương xót của sếp và đồng nghiệp và xét duyệt cho bạn nghỉ ngay. Nhưng ngay sau khi đạt được mục đích nghỉ sớm, bạn ấy quay xe âm thầm phá hoại dữ liệu, xóa sạch hồ sơ công việc mà mình đang quản lý, lại còn bịa chuyện đổ lỗi cho đồng nghiệp mới thay thế bạn, gây ồn ào thị phi trong công ty. Đây không còn là sai lầm nữa, mà là hành vi độc hại và vi phạm đạo đức nghề nghiệp.

Tôi luôn nói với các bạn trẻ: “Thế giới này rất nhỏ bé”. Khi bạn rời đi bằng sự ngạo mạn hay sự lừa dối, bạn không chỉ cắt đứt quan hệ với một người sếp, mà bạn đang tự triệt tiêu con đường thăng tiến của mình trong tương lai. Những hành động tưởng là “trả đũa” hay “thể hiện cái tôi” đó thực chất chỉ chứng minh rằng bạn chưa đủ bản lĩnh để bước vào một thị trường lao động chuyên nghiệp.

Đừng để một phút bốc đồng hay một âm mưu nhỏ nhen biến mình thành “kẻ bị khai trừ” trong cộng đồng nghề nghiệp. Hãy nhớ, uy tín là thứ xây thì khó, chứ phá thì chỉ cần một cái click chuột hoặc một câu nói ngông cuồng mà thôi.

Thực tế là sếp thường rất nhạy cảm. Anh thường nhận ra dấu hiệu một nhân viên đang “rục rịch” tìm việc mới qua những biểu hiện nào?

Người làm quản lý lâu năm giống như một “phong vũ biểu”, chỉ cần áp suất trong văn phòng thay đổi một chút là mình cảm nhận được ngay. Có những dấu hiệu không chỉ nằm ở việc đi phỏng vấn, mà nó nằm ở sự thay đổi hoàn toàn về thái độ:

- Tính khí bất thường và sự “lấc cấc”: Một bạn nhân viên vốn dĩ điềm đạm bỗng trở nên bất cần, tỏ vẻ lấc cấc hoặc thường xuyên có những phản ứng thái quá với các quy định chung. Kiểu tư duy “đằng nào cũng sắp nghỉ nên chẳng sợ ai” khiến các bạn đánh mất đi sự kiểm soát cảm ứng tối thiểu.

- Chiến dịch “rù rì” nơi góc tối: Bỗng nhiên bạn ấy hay nhỏ to, thì thầm với các đồng nghiệp khác trong những góc khuất hoặc giờ nghỉ. Đây là dấu hiệu của việc lôi kéo, gây mất đoàn kết nội bộ hoặc lan truyền những thông tin tiêu cực về công ty trước khi rời đi.

- Những sự vắng mặt bí ẩn: Thường xuyên vắng mặt bất ngờ vào những khung giờ “nhạy cảm”. Khi sếp hỏi đến thì lại ấp a ấp úng, đưa ra những lý do thiếu logic. Kết hợp với những cuộc điện thoại bí mật, lén lút bên ngoài hành lang, sếp thừa biết các bạn đang trong “guồng” phỏng vấn ở nơi khác.

- Sự rút lui trong im lặng: Trong các cuộc họp team, bạn không còn hào hứng phát biểu hay đóng góp sáng kiến. Thậm chí, ngay cả vị trí ngồi quen thuộc bạn thường ngồi họp, bạn cũng thay đổi - một sự dịch chuyển về mặt không gian cho thấy bạn đang tự tách mình ra khỏi tập thể. Khi tâm trí đã không còn ở đây, mọi hoạt động gắn kết đều trở nên cưỡng ép.

Thật ra, “sếp không phải thám tử, nhưng sếp có đủ trải nghiệm để đọc vị được những thay đổi nhỏ nhất”. Thay vì chọn cách đối phó đầy lén lút và làm xấu đi hình ảnh chuyên nghiệp của mình, tại sao các bạn không chọn cách đối thoại thẳng thắn? Sự chuyên nghiệp đến từ việc dám đối diện, chứ không phải từ những cuộc điện thoại lén lút hay thái độ lấc cấc bất cần.

Nếu nhân viên đi phỏng vấn chỗ khác trong giờ làm việc, anh muốn họ thành thật xin nghỉ phép hay muốn họ tìm một lý do “hợp thức hóa” khác?

Dưới góc độ một người làm quản lý lâu năm, tôi ưu tiên sự thành thật. Tuy nhiên, tôi cũng đủ thực tế để hiểu rằng không phải nhân viên nào cũng đủ bản lĩnh và sự tự tin để nói thẳng với sếp là: “Em đi phỏng vấn”. Các bạn thường sẽ chọn những lý do an toàn như “nhà có việc”, “đi khám bệnh” hay “hỏng xe”... để chống chế.

Thú thật, với kinh nghiệm của mình, tôi nhìn qua là biết các bạn đang làm gì. Nhưng trong tình huống đó, tôi chọn cách bỏ qua.

Tôi bỏ qua vì tôn trọng cái “vùng an toàn” mà các bạn đang cố gắng duy trì. Tôi hiểu rằng các bạn cũng đang lo lắng cho tương lai, đang lo sợ nếu nói thật mà phỏng vấn không đậu thì quay về sẽ đối diện với sếp thế nào.

Nhưng tôi muốn nhắn nhủ các bạn một điều: Tôi có thể bỏ qua cho lý do “chống chế”, nhưng tôi sẽ không bao giờ bỏ qua cho một thái độ làm việc hời hợt. Dù các bạn có xin nghỉ đi phỏng vấn ở bất cứ đâu, thì khi còn ngồi ở văn phòng này, còn nhận lương của công ty này, các bạn vẫn phải hoàn thành trách nhiệm một cách chuyên nghiệp nhất.

Tôi sẽ không làm khó các bạn vì một buổi nghỉ phép đi tìm cơ hội mới, nhưng tôi sẽ đánh giá cực kỳ khắt khe nếu các bạn để việc riêng làm ảnh hưởng đến tiến độ của tập thể. Đừng để khi rời đi, điều tôi nhớ về nhân viên chỉ là những lời nói dối vụng về, mà hãy để tôi nhớ về các bạn như những nhân sự dù đã tìm được bến đỗ mới vẫn tận tâm đến giờ phút cuối cùng.

Lời khuyên của anh dành cho những bạn muốn tìm bến đỗ mới nhưng vẫn muốn đảm bảo hiệu suất công việc hiện tại để không bị “phát hiện” một cách tiêu cực là gì?

Lời khuyên của tôi rất đơn giản: “Hãy làm việc như thể bạn định gắn bó ở đây thêm vài năm nữa”.

Nhiều bạn có tâm lý “chân trong chân ngoài”, khi đã có ý định nghỉ là bắt đầu buông xuôi, hiệu suất tụt dốc, tinh thần tập thể xao lãng hay né tránh gặp sếp. Đó là cách nhanh nhất để bị “phát hiện” một cách tiêu cực. Để tìm bến đỗ mới một cách khôn ngoan và tử tế, các bạn nên nhớ 3 nguyên tắc:

- Ưu tiên số 1 là trách nhiệm hiện tại: Công ty hiện tại vẫn đang trả lương cho bạn từng ngày, từng giờ. Vì vậy, việc đảm bảo hiệu suất không phải là để “che mắt” sếp, mà là đạo đức nghề nghiệp. Khi bạn hoàn thành tốt công việc, sếp sẽ chẳng có lý do gì để nghi ngờ hay soi xét những khoảng thời gian riêng tư của bạn. Đừng để vì đi tìm tương lai mà đánh mất đi uy tín của hiện tại nó sẻ quay sang phá huỷ tương lai.

- Quản lý thời gian phỏng vấn một cách khéo léo: Đừng nhận lịch phỏng vấn vào đúng giờ họp team hay những lúc cao điểm của dự án. Hãy cố gắng sắp xếp vào ngày nghỉ trong tuần, sau giờ làm hoặc giờ nghỉ trưa. Nếu buộc phải nghỉ phép, hãy xin nghỉ một cách đàng hoàng và đảm bảo theo đúng quy trình tổ chức. Đi phỏng vấn chứ chưa phải đi nhận việc mà bạn đã vội “hoá vàng” mối quan hệ hiện tại là rất dại dột.

- Giữ bí mật nhưng không lén lút: Bạn không cần phải loa cho cả văn phòng biết mình đang đi phỏng vấn, nhưng cũng đừng tỏ ra lén lút, rù rì nơi góc tối. Hãy cứ giữ thái độ bình thường, chuyên nghiệp. Sự lén lút chính là thứ tạo ra năng lượng tiêu cực khiến sếp và đồng nghiệp cảm thấy bị phản bội.

Tư thế khi bạn bước đi chính là thước đo giá trị của bạn. Nếu bạn hoàn thành công việc tốt đến tận ngày cuối cùng, thì khi bạn nộp đơn nghỉ việc, sếp sẽ không cảm thấy bị “phát hiện một cách tiêu cực” mà sẽ cảm thấy nuối tiếc một nhân tài. Thậm chí, họ còn sẵn sàng viết cho bạn một lá thư giới thiệu (Reference letter) cực kỳ chất lượng để bạn vững vàng ở bến đỗ mới. Một trong những tính cách cá nhân tôi, như đã chia sẻ, là luôn ra đi khi mình đang ở phong độ tốt nhất của công việc hiện tại. Do đó, bạn hãy là một người chuyên nghiệp bước ra khỏi công ty dưới ánh mặt trời, ngay cả chuyện bạn phải rời đi trong bóng tối, hãy tự tin bước tiếp dưới ánh trăng và bầu trời sao sáng nhất.

Nhiều nhân viên cảm thấy tội lỗi như “kẻ phản bội” khi xin nghỉ lúc team đang bận. Dưới góc độ sếp lớn, anh có thực sự nghĩ họ là phản bội không, hay đó là chuyện hiển nhiên của thị trường lao động?

Nghỉ việc không phải là phản bội. Nghỉ việc không chuyên nghiệp mới là phản bội. Dưới góc độ một người làm quản lý HR cấp cao gần 30 năm, tôi coi việc nhân sự đến và đi là quy luật tất yếu của thị trường lao động. Mỗi người đều có một hành trình riêng, một thời điểm cần phải tìm kiếm chân trời mới để phát triển. Tôi chưa bao giờ giữ tư duy “chiếm hữu” nhân viên, vì tôi hiểu mối quan hệ giữa công ty/ sếp và nhân viên là một sự hợp tác dựa trên giá trị và sự tự nguyện.

Tuy nhiên, cảm giác “tội lỗi” của các bạn là một tín hiệu đáng mừng, vì nó cho thấy các bạn là người có trách nhiệm và có tình cảm với tập thể. Nhưng thay vì để cảm giác đó làm bản thân hoảng loạn, các bạn hãy biến nó thành hành động cụ thể:

- Đừng để lại khoảng trống: Nếu team đang bận, sự tử tế lớn nhất của bạn không phải là ở lại trong sự miễn cưỡng, mà là chuẩn bị một quy trình bàn giao hoàn hảo. Hãy giúp người ở lại tiếp quản công việc một cách trơn tru nhất. Đừng nghĩ bạn đang làm ơn cho sếp hay công ty vì đã chấp nhận “dạy” lại người mới. Việc bạn chỉ dẫn cẩn thận cho người mới chỉ chứng tỏ bạn đã từng làm việc khoa học và chi tiết. Khi đó, sếp và đồng nghiệp sẽ chỉ thấy tiếc nuối vì mất đi một người cộng sự giỏi, chứ không hề thấy bị phản bội.

- Thẳng thắn và sớm: Nếu đã quyết định đi, hãy báo sớm nhất có thể. Đừng đợi đến đúng ngày “nước sôi lửa bỏng” nhất mới nộp đơn rồi dứt áo ra đi trong 24 giờ. Đó mới chính là hành động “đâm sau lưng” đồng đội.

Thực tế, tôi đã từng tiễn nhiều nhân sự cốt cán ra đi ngay giữa những dự án lớn. Nếu các bạn đi vì một cơ hội tốt hơn hẳn cho tương lai, tôi thậm chí còn vui cho các em.

Tôi chỉ coi là “phản bội” khi: Các bạn ra đi và mang theo dữ liệu của công ty, các bạn lôi kéo nhân sự khác cùng nghỉ để làm tê liệt bộ máy, hoặc các bạn nghỉ việc mà không có một lời bàn giao tử tế. Còn nếu các bạn đã cống hiến hết mình và ra đi một cách văn minh thì các bạn mãi mãi là “người nhà”. Và trên đường đời lỡ lại va phải nhau cũng không hề tiếc nuối.

Công ty không phải là một gia đình theo nghĩa huyết thống, công ty là một đội bóng chuyên nghiệp. Cầu thủ có thể chuyển nhượng, nhưng điều quan trọng là họ đã đá hết mình cho đến phút cuối cùng của trận đấu.

Làm thế nào để một nhân viên nói lời chia tay trực tiếp với sếp mà không biến buổi nói chuyện đó thành một cuộc tra khảo hay trách móc?

Tôi luôn đánh giá rất cao những nhân viên dám gõ cửa phòng sếp và nói: “Anh ơi, cho em xin vài phút để thưa chuyện riêng”. Đó là biểu hiện của một người có bản lĩnh. Để buổi nói chuyện này không trở thành một cuộc tra khảo hay trách móc, ngoài tầm của người sếp tôi không bàn ở đây mà có thể ở một cuộc nói chuyện khác, tôi có 3 lời khuyên “vàng” cho các bạn:

- Chọn thời điểm “ổn áp”: Đừng nói lời chia tay khi sếp vừa bị sếp lớn mắng, hoặc khi team vừa làm hỏng một dự án quan trọng, hoặc ngay sau một cuộc tranh cãi với sếp. Hãy chọn một buổi sáng cafe yên tĩnh hoặc bữa trưa thân mật khi tâm trạng cả hai đang thoải mái. Một khởi đầu thuận lợi sẽ giúp buổi trò chuyện diễn ra trong sự thấu hiểu.

- Nguyên tắc “Bánh mì kẹp”: Hãy bắt đầu bằng sự biết ơn, trình bày lý do ra đi ở giữa, và kết thúc bằng sự cam kết. Ví dụ: “Em rất biết ơn thời gian qua anh/chị đã chỉ bảo cho em. Hiện tại, em có một cơ hội mới phù hợp với định hướng cá nhân mà em đang theo đuổi. Em xin phép được thôi việc từ ngày... và cam kết sẽ hỗ trợ bàn giao mọi thứ thật kỹ để anh/chị không phải bận lòng”.

- Tập trung vào “tương lai”, đừng bới móc "quá khứ": Nếu sếp có hỏi về những điểm chưa hài lòng ở công ty, hãy đóng góp trên tinh thần xây dựng thay vì kể tội. Đừng nói: “Vì công ty lương thấp, môi trường xấu, đồng nghiệp thị phi, sếp thiếu công bằng”, hãy nói: “Em rất yêu thích nơi này và đã phát triển rất tốt, nhưng cũng mong muốn được trải nghiệm ở một môi trường khác để thử thách và rèn luyện thêm kỹ năng X, Y. Em cũng rất mong anh/chị cho em thêm lời khuyên ạ”. Khi bạn tập trung vào mục tiêu phát triển cá nhân, lại còn ưu ái xin sếp lời khuyên, sếp sẽ không có lý do gì để tra khảo hay trách móc bạn cả. Ngay sau đó bạn có thể trao tận tay thư thôi việc.

Buổi nói chuyện nghỉ việc là một buổi lễ trưởng thành. Bạn bước vào phòng là nhân viên, nhưng bạn bước ra có thể trở thành một người em, một người đồng nghiệp ở vị thế mới. Đừng tự biến mình thành “bị cáo” bằng sự sợ hãi hay biến mình thành “công tố viên” bằng sự trách móc. Hãy giữ cho mình một phong thái đàng hoàng nhất có thể.

Sau khi nghỉ việc, nhân viên nên tương tác thế nào để vẫn giữ được “vía tốt” và nhận được sự hỗ trợ (reference check) từ anh cho các công việc tương lai?

Thế giới này tròn lắm và giới nhân sự thì lại rất nhỏ. Tấm giấy thông hành tốt nhất cho sự nghiệp của bạn không phải là bằng cấp mà là lời xác nhận (Reference check) từ người sếp cũ. Để giữ được “vía tốt” và sự hỗ trợ của tôi sau khi rời đi, các bạn chỉ cần nhớ 3 điều “vàng” sau:

- Sự hỗ trợ “hậu kỳ” tử tế: Đừng bao giờ cắt đứt liên lạc ngay lập tức. Trong 1-2 tuần đầu tiên sau khi nghỉ, nếu người mới thay thế vị trí của bạn có thắc mắc, hãy vui vẻ trả lời điện thoại hoặc tin nhắn hỗ trợ. Sự hỗ trợ này không tốn nhiều thời gian, nhưng nó chứng minh bạn là người trách nhiệm đến cùng. Khi đó, nếu sếp mới của bạn gọi cho tôi, tôi sẽ không tiếc lời khen ngợi: “Bạn này không chỉ giỏi mà còn cực kỳ có tâm”.

- Giữ thái độ “uống nước nhớ nguồn”: Vào những dịp lễ Tết, ngày kỷ niệm công ty, hay đơn giản là khi bạn đạt được một thành tựu mới ở bến đỗ mới, hãy nhắn cho sếp cũ một cái tin. Một lời hỏi thăm chân thành sẽ xóa tan mọi khoảng cách. Tôi rất vui khi nhận được tin nhắn: “Anh ơi, em vừa hoàn thành dự án đầu tiên ở chỗ mới, cảm ơn những kỹ năng ngày xưa anh đã rèn cho em”. Tin tôi đi, người sếp nào cũng sẽ mủi lòng và sẵn sàng nâng đỡ bạn suốt đời nếu bạn biết ơn như vậy.

- Nguyên tắc “không nói xấu nhà cũ”: Đây là điều tối kỵ dù bạn nghỉ việc vì lý do gì, tuyệt đối đừng mang những chuyện không hay của công ty cũ đi rêu rao ở nơi mới hoặc trên mạng xã hội. Nếu tôi nghe được (và chắc chắn sếp sẽ nghe được thôi) thì mọi sự hỗ trợ sau đó sẽ chấm dứt. Sự tử tế sau khi chia tay chính là thước đo nhân cách rõ ràng nhất của một người lao động.

Tôi từng làm reference check cho nhiều nhân viên cũ. Có những bạn dù ngày xưa làm việc chưa thực sự xuất sắc, nhưng vì cách các bạn rời đi và cách các bạn giữ liên lạc sau đó quá văn minh, tôi vẫn sẵn sàng bảo chứng cho các bạn về mặt thái độ.

Sếp cũ không phải là kẻ thù, họ là người thầy, là người kiểm chứng giá trị của bạn cho cả thị trường lao động. Hãy giữ cho cái “vía” của mình thật sáng bằng sự tử tế và lòng biết ơn. Nên nhớ “một người sếp tốt cho ta hạnh phúc; người xấu cho ta kinh nghiệm; người tồi tệ cho ta bài học; người tuyệt vời cho ta kỉ niệm”.

Nếu được nhắn nhủ một câu ngắn gọn cho những bạn đang nung nấu ý định xin nghỉ nhưng còn sợ hãi, anh sẽ nói gì?

Nếu chỉ được dùng một câu, tôi sẽ nói với các bạn rằng: “Đừng sợ sự thay đổi, hãy chỉ sợ mình ra đi mà không để lại sự tiếc nuối nào”.

Sự sợ hãi của các bạn thường đến từ việc lo lắng cho tương lai, lo sợ sếp giận, hay sợ mình chưa đủ giỏi. Nhưng thực tế, điều đáng sợ nhất không phải là thất nghiệp, mà là việc bạn rời đi trong sự im lặng vô danh hoặc trong sự thở phào nhẹ nhõm của người ở lại.

Khi bạn đã chuẩn bị cho mình một năng lực đủ tốt và một thái độ sống tử tế, thì việc nghỉ việc chỉ đơn giản là bạn đã hoàn thành một “cấp độ” và sẵn sàng bước sang một trang mới. Hãy đối diện với sếp bằng sự sa chân thành, làm việc trách nhiệm đến phút cuối cùng, và bước ra khỏi công ty với cái ngẩng đầu cao.

Khi bạn ra đi mà sếp cũ vẫn muốn mời bạn cafe, đồng nghiệp cũ vẫn nhắn tin hỏi thăm thì đó chính là lúc bạn đã thành công vang dội trên con đường sự nghiệp của mình rồi. Nhiều năm sau khi tôi rời đi, gặp lại các anh chị em đồng nghiệp cũ ở APL, TNT, LOreal, hay Metro… họ hay kể lại trải nghiệm tuyệt vời khi tôi cùng làm với họ, dù cũng có lúc gay gắt nhau nhưng họ cảm nhận tôi hết tâm vì công ty, công việc và đồng nghiệp là những cảm xúc thăng hoa nhất cho tôi.

Cảm ơn những chia sẻ của anh!