"Siết gọng kìm" ngăn chặn vàng lậu qua đường hàng không và biên giới

Tính từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng Hải quan phối hợp cùng các cơ quan chức năng đã liên tiếp triệt phá nhiều vụ vận chuyển vàng quy mô lớn, đặc biệt là tại cửa ngõ hàng không quốc tế Nội Bài.

Điểm nóng cửa ngõ hàng không: Vụ áp giải 12,3 kg vàng tại Nội Bài

Thị trường vàng trong nước những tháng đầu năm 2026 tiếp tục chứng kiến những diễn biến phức tạp về giá, tạo ra mức chênh lệch lớn so với giá vàng thế giới. Chính sự chênh lệch này đã trở thành "mồi nhử" khiến hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép kim loại quý qua biên giới bùng phát trở lại với quy mô và thủ đoạn tinh vi chưa từng có. Từ cửa ngõ hàng không quốc tế đến các đường mòn lối mở tại biên giới đất liền, lực lượng Hải quan đang phải căng mình trong một cuộc chiến đầy cam go để bảo vệ an ninh tiền tệ quốc gia.

Điển hình, Cục Hải quan cho biết, chiều ngày 4/3, Hải quan Cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài, Chi cục Hải quan khu vực I phát hiện 31 miếng kim loại màu vàng, tổng trọng lượng 12,3 kg, được cất giấu tinh vi trên người các hành khách từ Đài Loan (Trung Quốc). 

Cụ thể, vào hồi 9h40 ngày 03/3, qua công tác soi chiếu hành lý và quan sát thái độ của hành khách, lực lượng Hải quan tại ga đến T2 đã phát hiện một nhóm 4 hành khách đi trên chuyến bay từ Đài Loan (Trung Quốc) về Việt Nam có những biểu hiện nghi vấn. Đáng chú ý, nhóm hành khách này không thực hiện khai báo hải quan đối với hàng hóa thuộc diện phải kiểm soát.

Ngay lập tức, Hải quan Cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài đã chủ trì, phối hợp cùng Đội 1 (Chi cục Điều tra chống buôn lậu), Công an cửa khẩu Cảng hàng không quốc tế Nội Bài và Phòng cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường (Đội 6), Công an TP. Hà Nội (PC03) tiến hành kiểm tra trọng điểm. Kết quả kiểm tra khiến tổ công tác không khỏi bất ngờ trước thủ đoạn cất giấu của các đối tượng.

Tổng cộng 31 miếng kim loại màu vàng (nghi là vàng miếng) với tổng trọng lượng 12,3 kg đã được tìm thấy. Các đối tượng đã chia nhỏ số vàng này, quấn chặt và giấu kín trong người, thậm chí là trong các lớp lót nội y và trang phục cá nhân nhằm trốn tránh hệ thống máy soi hiện đại. Trong đó, hành khách P.T.H mang theo lượng lớn nhất với 10 miếng (khoảng 5 kg). Các hành khách còn lại là V.T.M, N.V.L và C.S.M.H lần lượt mang theo từ 1,1 kg đến 3,5 kg.

Đại diện Hải quan TP. Hà Nội nhận định: "Đây là vụ vận chuyển vàng trái phép qua đường hàng không lớn nhất kể từ đầu năm 2026. Các đối tượng đã lợi dụng sự thông thoáng trong thủ tục nhập cảnh đối với hành khách để thực hiện hành vi phi pháp. Hiện nay, toàn bộ tang vật đang được trưng cầu giám định để xác định chính xác hàm lượng vàng và trị giá, phục vụ công tác khởi tố vụ án".

Thủ đoạn ngày càng tinh vi và chuyên nghiệp

Không chỉ tại Nội Bài, từ đầu năm 2026 đến nay, ngành Hải quan liên tục ghi nhận các vụ bắt giữ vàng quy mô lớn tại nhiều địa bàn trọng điểm khác. Theo báo cáo sơ bộ, số vụ vi phạm pháp luật hải quan liên quan đến kim loại quý trong hai tháng đầu năm đã tăng hơn 15% so với cùng kỳ năm ngoái.

Tại tuyến biên giới Tây Nam, lực lượng Hải quan Long An và An Giang đã phát hiện nhiều vụ vận chuyển vàng miếng qua đường mòn. Thủ đoạn phổ biến là các đối tượng thuê cư dân biên giới vận chuyển vàng bằng xe máy hoặc giấu trong các phương tiện vận tải hàng nông sản. Điển hình là vụ bắt giữ hơn 4 kg vàng tại cửa khẩu Tịnh Biên vào giữa tháng 2, khi số vàng này được đúc thành các thanh nhỏ giấu trong bình xăng xe máy đã qua chỉnh sửa.

Tại biên giới phía Bắc, tình hình cũng không kém phần nóng bỏng. Sự kết hợp giữa lực lượng Hải quan và Bộ đội Biên phòng đã giúp phát hiện những đường dây đưa vàng lậu sang biên giới dưới dạng trang sức đã được mạ bạc hoặc niken để làm giả giá trị thực. Các đối tượng thường lợi dụng đêm tối và địa hình hiểm trở để vận chuyển hàng qua biên giới Lào Cai và Lạng Sơn.

Phân tích về phương thức hoạt động của các băng nhóm buôn lậu vàng từ đầu năm đến nay, đại diện Cục Hải quan khẳng định tính chuyên nghiệp đang ngày càng cao. Các đối tượng không còn hoạt động đơn lẻ mà hình thành những đường dây khép kín từ khâu thu mua tại nước ngoài, vận chuyển trung chuyển qua các nước láng giềng và phân phối tại thị trường nội địa.

Việc sử dụng công nghệ cao để theo dõi lộ trình của lực lượng chức năng, cũng như việc thay đổi liên tục phương thức cất giấu, như giấu trong linh kiện điện tử, lõi máy móc công nghiệp…đang đặt ra thách thức lớn cho công tác kiểm soát. Thậm chí, một số đối tượng còn lợi dụng các "luồng xanh" trong thông quan hàng hóa để trà trộn vàng lậu vào các lô hàng nhập khẩu chính ngạch của các doanh nghiệp có uy tín.

Trước tình hình này, lãnh đạo Cục Hải quan đã có những chỉ đạo quyết liệt. Quan điểm của ngành Hải quan là không có "vùng cấm" trong công tác đấu tranh chống buôn lậu vàng. Đại diện Cục Điều tra chống buôn lậu nhấn mạnh: "Chúng tôi đã yêu cầu các đơn vị tăng cường công tác quản lý rủi ro, tập trung kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ các đối tượng có tần suất di chuyển cao trên các tuyến bay trọng điểm từ các quốc gia và vùng lãnh thổ có chênh lệch giá vàng lớn với Việt Nam. Đồng thời, lực lượng Hải quan sẽ đẩy mạnh việc ứng dụng các thiết bị soi chiếu cầm tay hiện đại và chó nghiệp vụ để phát hiện kim loại quý cất giấu trong người".

Ngoài ra, Cục Hải quan cũng đang phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước để cung cấp thông tin về các biến động bất thường của dòng tiền và vàng qua biên giới. Việc này nhằm mục đích siết chặt quản lý thị trường vàng theo chỉ đạo của Chính phủ, đảm bảo minh bạch hóa các hoạt động kinh doanh kim loại quý.

Siết chặt "gọng kìm" chống buôn lậu, cảnh báo từ cửa ngõ

Để ngăn chặn triệt để tình trạng buôn lậu vàng, các chuyên gia kinh tế cho rằng bên cạnh việc tăng cường tuần tra, bắt giữ, cần có những giải pháp căn cơ về cơ chế chính sách. Việc thu hẹp khoảng cách giữa giá vàng trong nước và quốc tế thông qua các biện pháp quản lý thị trường linh hoạt, đặc biệt là sửa đổi Nghị định 24/2012/NĐ-CP theo hướng xóa bỏ độc quyền vàng miếng, sẽ trực tiếp làm giảm động lực lợi nhuận của các đối tượng buôn lậu.

Về phía ngành Hải quan, đơn vị này khuyến cáo người dân và hành khách xuất nhập cảnh cần tuyệt đối tuân thủ các quy định về khai báo hành lý. Theo Thông tư số 11/2014/TT-NHNN, cá nhân khi xuất cảnh, nhập cảnh mang theo vàng trang sức, mỹ nghệ có tổng khối lượng từ 300 gam trở lên phải thực hiện khai báo. Đặc biệt, việc mang theo vàng miếng hoặc vàng nguyên liệu phải có giấy phép của Ngân hàng Nhà nước.

Việc cố tình che giấu hoặc vận chuyển trái phép qua biên giới là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Tùy theo tính chất và quy mô, người vi phạm không chỉ bị tịch thu tang vật mà còn đối mặt với án phạt tù nghiêm khắc. Theo Điều 188 Bộ luật Hình sự, tội buôn lậu có thể bị phạt tù lên đến 20 năm hoặc tù chung thân nếu giá trị hàng hóa lớn hoặc có tổ chức.

Cuộc chiến chống buôn lậu vàng trong năm 2026 vẫn còn nhiều diễn biến khó lường do biến động địa chính trị toàn cầu tác động đến giá kim loại quý. Tuy nhiên, với sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ và sự phối hợp đồng bộ giữa lực lượng Hải quan, Công an, Biên phòng, các đường dây vận chuyển trái phép sẽ bị bóc gỡ, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và đảm bảo thượng tôn pháp luật.

Lực lượng Hải quan cam kết tiếp tục là lá chắn vững chắc nơi cửa ngõ quốc gia, kiên quyết đấu tranh không khoan nhượng với mọi hành vi xâm phạm lợi ích kinh tế đất nước. Đơn vị này cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, máy soi chiếu hiện đại và phân tích dữ liệu rủi ro để nhận diện chính xác các thủ đoạn cất giấu vàng tinh vi của tội phạm./.